Bạn,
Mới đầu niên vụ tôm 2002, thông tin về tôm sú nuôi chết hàng loạt ở Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng… như một cú "điểm huyệt" vào ước mơ đổi đời của nông dân các tỉnh ven biển ĐBSCL, báo hiệu một mùa tôm không bình yên! Baó trong nước viết như sau.
Mới đầu niên vụ tôm 2002, thông tin về tôm sú nuôi chết hàng loạt ở Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng… như một cú "điểm huyệt" vào ước mơ đổi đời của nông dân các tỉnh ven biển ĐBSCL, báo hiệu một mùa tôm không bình yên! Baó trong nước viết như sau.
Ngoại thành TP Cà Mau- theo QL1A trải dài xuống Cái Nước- đã thấy vắng hẳn những vườn cây, bờ ruộng, thay vào đó là các vuông tôm. Cảnh tượng ấy cũng có thể thấy rất rõ từ thị xã Bạc Liêu dài ra tới… biển Đông. Từ 88.600ha năm 2001, diện tích nuôi tôm ở Bạc Liêu tăng lên 11.000ha vào đầu niên vụ này. Tương tự, ở Cà Mau, con số ấy "biến thiên" từ 180.000ha lên 202.000ha. Quả thật, nông dân các tỉnh ven biển ĐBSCL không thể cưỡng lại nổi sức hấp dẫn từ canh bạc tôm sú.
Dưới sức nóng hầm hập của cái nắng như đổ lửa, những người nông dân mà chúng tôi gặp ở Cái Nước (Cà Mau) không giấu nổi gương mặt rầu rĩ. Trong số họ, đã có người thế chấp sổ đỏ vay vài ba chục triệu đồng mua tôm giống thả nuôi, để rồi bây giờ lội xuống vuông tôm thì thấy có nước mặn và… bùn. Tại xã Long Điền Tây (Giá Rai- Bạc Liêu), tình hình cũng không khá gì hơn. Bà Lê Thị B vừa nói vừa rơm rớm nước mắt: "Tất cả vốn liếng đã đổ xuống vuông rồi, coi như bây giờ trắng tay".
Theo báo cáo nhanh của Sở Thủy sản các tỉnh Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Kiên Giang…, tình trạng tôm bị bệnh đốm trắng, thân đỏ chết hàng loạt bắt đầu diễn ra. Cà Mau có gần 50% diện tích tôm nuôi bị chết (trên tổng số hơn 200.000ha nuôi tôm); Bạc Liêu là 20.000ha/110.000ha; Sóc Trăng là 500ha/43.000ha, Kiên Giang 100ha/5.600ha.
Tuy nhiên, đây chỉ là báo cáo, còn thực tế, diện tích tôm chết còn cao hơn rất nhiều. Hàng trăm nông dân ở các huyện Trần Văn Thời, Đầm Dơi (cà Mau) và Giá Rai (Bạc Liêu) đã trắng tay vì tôm sú.
Vì sao tôm chết"
Theo chúng tôi, có 3 nguyên nhân dẫn đến hiện tượng tôm sú nuôi chết hàng loạt. Nguyên nhân đầu tiên là về giống. Theo dự báo của Bộ thủy sản, nhu cầu về tôm sú giống trong năm 2002 của cả nước gần 40.000 tỷ con, nhưng năng lực sản xuất của các trại giống hiện có chỉ cung cấp khoảng 11.000 tỷ con. Do vậy, con giống được sản xuất tràn lan và thiếu kiểm dịch là nguy cơ tiềm ẩn. Theo cơ quan khuyến ngư các tỉnh ven biển ĐBSCL, các bệnh chính dẫn đến tôm chết hàng loạt là bệnh đỏ thân, đốm trắng, phù đầu… Đây là những bệnh chỉ có thể phòng ngừa chứ không thể trị.
Nguyên nhân thứ hai của việc tôm chết là kỹ thuật nuôi. Do hầu hết các tỉnh ven biển đều xác định phát triển thủy sản là ngành kinh tế mũi nhọn của mình, nên nông dân cứ tăng diện tích nuôi tôm lên hàng loạt. Chính việc chuyển đổi này đã gây tác động xấu đến môi trường, mà hậu quả là người dân "mất cả chài lẫn chì".
Nguyên nhân thứ ba là tại… trời. Thời tiết năm nay có nhiều biến động khác thường. Việc nắng nóng kéo dài và lạnh bất thường gây nhiều bất lợi cho nông dân.
Bạn thân,
Ông Huỳnh Quốc Khởi- Giám đốc trung tâm khuyến ngư Bạc Liêu khẳng định những nguyên nhân trên là có thật. Theo ông Khởi, "Lực lượng khuyến ngư hiện nay quá mỏng, trong khi nhu cầu về kỹ thuật nuôi trồng thì quá lớn".
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình