Bạn,
Trong một lá thư trước, chúng tôi có kể cho bạn nghe tình trạng diện tích rừng Việt Nam bị thu hẹp dần do tệ trạng khai thác rừng bừa bãi. Mới đây, các chuyên viên lâm nghiệp đã lên tiếng báo động rằng rừng ở tỉnh Daklak bị tàn phá ở mức độ nghiêm trọng. Theo báo Kinh tế Sài Gòn, chỉ riêng một huyện như Ea H'leo cách đây 5 năm, chỉ có 800 ha rừng bị tàn phá, nhưng trong 4 tháng đầu năm 2000, đã có 900 ha rừng bị xóa sổ. Tuy nhiên, đó chỉ là những con số mà ngành kiểm lâm, đo, đếm được tại những địa điểm có kiểm tra, còn thực tế nhiều cánh rừng trùng điệp trước đây như Chư M'ga, Ea Súp, Krông Búc, Dak Nong, Dak Min, Krông Ana, M' Đrắc... nay đã trở thành trơ trụi.
Trong một lá thư trước, chúng tôi có kể cho bạn nghe tình trạng diện tích rừng Việt Nam bị thu hẹp dần do tệ trạng khai thác rừng bừa bãi. Mới đây, các chuyên viên lâm nghiệp đã lên tiếng báo động rằng rừng ở tỉnh Daklak bị tàn phá ở mức độ nghiêm trọng. Theo báo Kinh tế Sài Gòn, chỉ riêng một huyện như Ea H'leo cách đây 5 năm, chỉ có 800 ha rừng bị tàn phá, nhưng trong 4 tháng đầu năm 2000, đã có 900 ha rừng bị xóa sổ. Tuy nhiên, đó chỉ là những con số mà ngành kiểm lâm, đo, đếm được tại những địa điểm có kiểm tra, còn thực tế nhiều cánh rừng trùng điệp trước đây như Chư M'ga, Ea Súp, Krông Búc, Dak Nong, Dak Min, Krông Ana, M' Đrắc... nay đã trở thành trơ trụi.
Khi về kiểm tra rừng ở khu bảo tồn thiên nhiên Chư Yang Sin, Đắc Sô, một viên chức cao cấp CSVN nhận xét: sở dĩ diện tích rừng ở nơi này đang còn là do núi cao, suối sâu rất hiểm trở, chỉ có đưa trực thăng đến thì may ra mới khai thác được, còn những nơi có đường giao thông, dù là đường mòn qua lại được thì rừng phòng hộ, rừng đầu nguồn cũng bị phá tành banh.
Theo phân tích của báo quốc nội, rừng Daklak bị tàn phá như vậy, nguyên nhân trước hết là do sự gia tăng dân số. Người dân từ các tỉnh miền Bắc, miền Trung, miền Đông Nam phần đã tìm đến đây sinh sống. Đi theo kế hoạch, đi ngoài kế hoạch (di dân tự do) đổ xô vào Daklak. Báo Kinh tế Sài Gòn cho biết: từ chỗ toàn tỉnh chỉ có 300,000 dân vào năm 1976, thì đến cuối năm 1999 dân số Daklak đã lên đến 1.8 triệu người. Đó là chưa tính 4 tháng đầu năm nay có 344 hộ gia đình với gần 2,000 người từ các tỉnh phía Bắc di dân tự do vào Daklak và trung bình mỗi gia đình phá 1.2 ha rừng để lấy đất cất nhà, làm rẫy.
Mới đây, khi một phóng viên báo Kinh tế Sài Gòn đến một khu thuộc lâm trường Thuần Mẫn, huyện Ea H'leo, anh bắt gặp ở đây những con người xanh xao, vàng vọt đang cố chặt hạ những cánh rừng đầu nguồn để kịp lấy đất gieo trỉa vụ lúa hè thu. Một phụ nữ sắc tộc Tày ngừng tay rìu, tay búa, kể với phóng viên: nhà chị có bốn người ở huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Cạn, ngoài đó chỉ có bốn sào ruộng do ông bà để lại nên nhường cho hai người làm, còn hai người mới kéo nhau vào đây với cả làng để sinh cơ, lập nghiệp. Tài sản gia đình bán tất tần tật được 1 triệu đồng, đi tàu xe vào đến đây vừa hết, nên tháng 3, tháng 4 vừa rồi phải đi làm thuê cho các hộ vào trước, tháng 5 thì bắt đầu chặt rừng, sau mười lăm hôm thì đốt cháy, dọn sạch để trỉa lúa, trồng ngô vụ hè thu. Không riêng gì gia đình phụ nữ này mà hơn 300 hộ khác từ Bắc Cạn di cư tự do vào tiểu khu rừng có danh số 1014 của lâm trường Thuần Mẫn đều có chung cảnh ngộ: giữa rừng sâu, con cái không nơi học hành, hàng ngày thơ thẩn bên những gốc cây cháy sém, bệnh sốt rét hoành hành, mới vào đây chưa qua một mùa rẫy mà đã có 5 người chết vì căn bệnh này. Thấy đồng bào đốt phá rừng thì không ai không bực dọc, thậm chí xót xa, nhưng khi nhìn vào cảnh ngộ trên thì ai cũng thương tâm.
Bạn,
Một cuộc điều tra của chi cục Định canh định cư và Kinh tế mới tỉnh Daklak cho biết: dân di cư tự do từ các tỉnh đến phá rừng một năm bằng đồng bào các sắc tộc bản địa đốt nương làm rẫy trong 10 năm. Và bình quân, mỗi người dân di cư tự do đến Daklak phá 0.5 ha rừng để lấy đất sinh sống, thì tỉnh này đã có 500 ngàn người từ các tỉnh đến đã phá đi 250 ngàn ha rừng. Những cánh rừng tự nhiên bạt ngàn dọc hai bên quốc lộ 14, 26, 27 qua Daklak đã đổ rạp xuống dưới lưỡi rìu, dao phát của đồng bào các sắc tộc ở phía Bắc, ở miền Trung, ở miền Đông Nam phần đến sinh cơ lập nghiệp. Trước tình trạng rừng Daklak bị tàn phá nặng nề, phóng viên trên đã tự đặt câu hỏi: mai này Daklak có còn rừng "
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình