Bạn,
Nhân vật được nhắc đến trong lá thư này là Quách Thị Bích Tuyên, chủ doanh nghiệp tư nhân chế biến Kinh doanh lương thực Hiệp Thành Hưng ở Thốt Nốt, tỉnh Cần Thơ, người được giới buôn bán nông sản miền Tây gọi là nữ hoàng lúa gạo. Tháng 4/1999, nữ thương gia này đã cùng chồng ẵm 11 tỷ đồng tiền của 1 công ty và 157 người, rồi cao chạy xa bay. Sau hai tháng bỏ trốn, nữ hoàng bị bắt vào tháng 6/1999. Phải mất một năm sau, Công an CSVN Cần Thơ mới hoàn tất vụ án. Theo ghi nhận của báo Người Lao Động, nạn nhân của nữ hoàng gạo gồm đủ thành phần, nhưng đông nhất vẫn là dân làm nghề hàng xáo, mua lúa chà gạo bán kiếm lời. Địa chỉ của các nạn nhân rải rác khắp nơi ở miền Tây nhưng phần nhiều là dân ở huyện Thốt Nốt. Nhiều người đã làm ăn với bà Tuyên từ đầu đến cuối, cũng có người chỉ mới làm vố đầu tiên. Chiêu thức của bà Tuyên là mua chịu giá cao và tặng quà để lấy lòng.
Nhân vật được nhắc đến trong lá thư này là Quách Thị Bích Tuyên, chủ doanh nghiệp tư nhân chế biến Kinh doanh lương thực Hiệp Thành Hưng ở Thốt Nốt, tỉnh Cần Thơ, người được giới buôn bán nông sản miền Tây gọi là nữ hoàng lúa gạo. Tháng 4/1999, nữ thương gia này đã cùng chồng ẵm 11 tỷ đồng tiền của 1 công ty và 157 người, rồi cao chạy xa bay. Sau hai tháng bỏ trốn, nữ hoàng bị bắt vào tháng 6/1999. Phải mất một năm sau, Công an CSVN Cần Thơ mới hoàn tất vụ án. Theo ghi nhận của báo Người Lao Động, nạn nhân của nữ hoàng gạo gồm đủ thành phần, nhưng đông nhất vẫn là dân làm nghề hàng xáo, mua lúa chà gạo bán kiếm lời. Địa chỉ của các nạn nhân rải rác khắp nơi ở miền Tây nhưng phần nhiều là dân ở huyện Thốt Nốt. Nhiều người đã làm ăn với bà Tuyên từ đầu đến cuối, cũng có người chỉ mới làm vố đầu tiên. Chiêu thức của bà Tuyên là mua chịu giá cao và tặng quà để lấy lòng.
Viết về thành tích của nữ hoàng này, báo Lao Động ghi nhận như sau: Theo kết quả điều tra, bắt đầu từ năm 1997, doanh nghiệp của bà Tuyên đã không còn cân đối được tài chánh do điều kiện cạnh tranh trong kinh doanh và do nguồn vốn vay sử dụng để mở rộng cơ sở khá lớn. Để cứu vãn tình thế, bà Tuyên bắt đầu thực hiện chiêu thức mua chịu với giá cao để “lấy sau, đắp trước”. Cùng với giá mua cao, bà Tuyên mùa quà tặng cho khách hàng trong dịp Trung thu, Tết và chơi đẹp với người làm công, với bà con lối xóm mỗi khi họ gặp khó khăn để gieo tiếng tốt. Một nạn nhân kể lại: Tôi vác lúa cho chị Năm Tuyên từ hồi Hiệp Thành Hưng mới thành lập. Chị luôn giúp tôi trong cuộc sống. Đến lúc gần bỏ trốn, tôi thấy chị mua gạo giá cao hơn 500 đồng/kg, tôi ham quá. Thật ra cũng có sợ nhưng chị nói: tao có giựt là giựt của người ta chứ tụi bây mà tao lại đi giựt à" Vậy là tôi nghỉ vác mướn, về quê vợ mua chịu lúa, chà gạo bán cho chị. Đến chuyến thứ hai thì chị đi luôn, nợ tôi hơn 11 tấn gạo. Từ đó đến nay tôi không dám về bên quê vợ.
Không phải chỉ có nạn nhân trên, hầu hết những người mà phóng viên báo Người Lao Động tiếp xúc đều có nhận xét: cô Năm Tuyên là người tốt. Một ông tên là H kể: Tôi thấy cô Năm mua chịu nhiều quá cũng hơi nghi, nhưng khi thấy người ta bán bạc cả trăm triệu còn không sợ, mình có vài chục triệu thì lo gì. Bây giờ lỡ ra, nợ nần chồng chất, ân hận cũng không kịp. Không chỉ có nông dân bị gạt mà hai doanh nghiệp quốc doanh cũng bị bùa mê của nữ hoàng. Theo thú nhận của nữ hoàng, từ tháng 3/1999, doanh nghiệp Hiệp Thành Hưng không còn khả năng thực hiện những hợp đồng lớn. Thế nhưng ngày 10/3/1999, Quách Thị Bích Tuyên vẫn ký hợp đồng mua của công ty Ninh Kiều 600 tấn gạo 10% tấm xuất cảng, với tổng giá trị hợp đồng là 1.8 tỉ đồng, kỳ hạn 5 ngày trả đủ bằng tiền mặt. Ngay trong ngày ký hợp đồng, nữ giám đốc Bích Tuyên đã nhận đủ 600 tấn gạo của công ty Ninh Kiều rồi chở qua Xí nghiệp 347 để trừ nợ. Mặc dù Bích Tuyên không thực hiện đúng hợp đồng là trả tiền sau 5 ngày nhận hàng, nhưng công ty Ninh Kiều vẫn cho nữ hoàng tạm ứng 100 triệu đồng vào ngày 23-3-1999 để đến ngày 29-3 lại ký tiếp hợp đồng mua của Bích Tuyên 500 tấn gạo 15% tấm xuất cảng, với tổng giá trị hợp đồng là 1.38 tỷ đồng, và Tuyên được ưu ái ứng trước 80% giá trị hợp đồng với số tiền là 1.2 tỷ đồng.
Bạn,
Trong khi nữ thương gia này lún sâu vào các khoản nợ với nông dân và công ty Ninh Kiều thì thêm một xí nghiệp quốc doanh ở An Giang đến nộp mạng. Qua trao đổi, bà Tuyên đồng ý bán cho xí nghiệp này tổng cộng 1,500 tấn gạo với số tiền là 4 tỉ 110 triệu đồng, xí nghiệp ứng trước 60% giá trị hợp đồng, với số tiền 2 tỉ 446 triệu đồng. Ngay sau khi nhận đủ tiền tạm ứng, hai vợ chồng lập kế đi xa, thế là ông quốc doanh mất toi hơn 2.4 tỷ đồng.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình