Bạn,
Theo báo Tuổi Trẻ, chưa bao giờ hoạt động xuất cảng lao động của VN lại đa dạng và phức tạp như hiện nay. Bên cạnh hoạt động của hệ thống doanh nghiệp do nhà nước quản lý còn thực trạng khác: cò mồi trung gian với qui mô và thế lực mạnh không kém. Nhiều người đã bị lừa đảo. Báo TT ghi nhận thực trạng này qua một số trường hợp như sau.
B. là một lao động trẻ ở thị xã Cửa Lò (Nghệ An). Một người quen cùng phường mách: "Bây giờ đi Úc là ngon ăn nhất: thu nhập hằng tháng gần 2 ngàn Mỹ kim; hợp đồng bốn năm". Nghe bùi tai, B. giao người này 3 ngàn Mỹ kim. B. được gặp ông N. , nhân viên Công ty P có chi nhánh đặt tại Quận11, TP.SG. Ông N. đưa anh tới một công ty tư doanh ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Sau đó, B. cùng hơn 20 người nữa được chuyển vào TP.SG để học tiếng Anh ở P.8, Q. Phú Nhuận. B. nói: "Tôi giao tiền cho ai thì chỉ biết người ấy. Đằng sau đó là những ai, những công ty nào nữa làm sao biết được" và thú thật là không dám chắc đó sẽ là "trạm dừng chân" cuối cùng của hành trình xuất khẩu lao động của nhóm mình.
Tại TPSG, đường Lê Văn Thọ, Phường 11, Quận Gò Vấp gần đây đông đúc hẳn lên với gần 1 ngàn thanh niên từ miền Bắc vào tạm trú, chờ ngày được đưa sang Hàn Quốc (Nam Hàn) làm việc. Hầu hết những người ở đây cho biết: "Chúng tôi được "đầu dây" đưa qua 5-6 "cầu" và chỉ biết nộp đủ tiền để được sang Hàn Quốc. Còn ai đưa đi, đi theo chương trình nào thì không biết". Có lẽ điều duy nhất mà họ biết rõ: trước khi có mặt ở đây, mỗi người phải nộp trước cho "cò" 4 ngàn- 8 ngàn Mỹ kim, trong khi chi phí đi lao động ở Hàn Quốc theo qui định của ngành chức năng chỉ có 699 Mỹ kim. Còn những người trẻ ở thị xã Cửa Lò (Nghệ An) cùng đi với B. cho biết: tổng chi phí cho chuyến đi lao động tại Úc là từ 16 ngàn 500 - 19 ngàn Mỹ kim và tất cả đều biết "giá gốc" chỉ có 10 ngàn 200 Mỹ kim. Một "cò" lao động không giấu giếm: "Mỗi lao động phải qua ít nhất 4-5 "cầu" (từ địa phương, "đại lý vùng"... đến đơn vị xuất khẩu lao động, mỗi "cầu" từ vài trăm đến nghìn đô". Không hiếm trường hợp bán qua bán lại đến cả... chục "cầu". Một lao động đang tạm trú tại đường Lê Văn Thọ (Quận Gò Vấp) cho biết: "Ở ngoài quê, tôi phải qua tay bốn người mới được đưa vào TP SG. Tại đây, người ta đưa tôi đến một trường dạy nghề của trung ương đóng tại tỉnh Đồng Nai để đăng ký đi Hàn Quốc. Lại qua một người giới thiệu và một người tiếp nhận hồ sơ. Sau đó, tôi tiếp tục được đưa tới một người nữa để "hợp thức hóa" hồ sơ: tôi trở thành học sinh của trường này mặc dù không theo học ngày nào. Cuối cùng, tổng chi phí mà tôi phải chịu lên đến 9 ngàn Mỹ kim".
Bạn,
Báo TT cho biết: trừ khi bị lừa đảo, còn hầu như không người lao động nào khai thật về tổng chi phí thực tế của mình. Lý do là khi còn trong nước dễ bị cò gây khó khăn, khi đã ra nước ngoài thì dễ bị trả về nước. Có không ít vụ việc mặc dù đã bị phát giác, nhưng cuối cùng cơ quan chức năng vẫn phải chuyển qua hình thức "xử lý dân sự "vì các giấy nhận tiền đều do các "cò" viết tay với nội dung không liên quan gì đến xuất cảng lao động.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình