Bạn
Theo báo quốc nội, vào nững ngày cuối tuần, Trường đua Phú Thọ ở thành phố Sài Gòn lại tràn ngập những tiếng reo hò của dân mê ngựa đua. Ít ai biết rằng, để những chiến mã phi nước đại về đích trong tiếng reo hò dậy sóng, trong niềm vui tột độ của cả hàng chục ngàn người trên khán đài trường đua, những người nuôi ngựa đua đã phải dày công khó nhọc nhiều năm liền. Và càng ít người biết rằng, mấy trăm chiến mã lại được nuôi dưỡng, đào tạo bởi các nông dân ở ấp Bình Thủy, xã Hòa Khánh Đông, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An. Tiến trình về nghề nuôi ngựa đua tại ấp này được báo CA ghi lại qua đoạn ký sự như sau.
Ấp Bình Thủy nằm chơ vơ giữa những dải cát trắng mênh mông, bao quanh bởi những cánh đồng cỏ mật, cỏ sương. Trên các con đường quanh ấp, đâu đâu cũng thấy phân ngựa. Sáng sáng, khi còn nhọ mặt người, cả làng đã rầm rập dắt ngựa ra sông tắm bì bõm, rồi cả ngày người dân trong làng chỉ làm mỗi việc dắt ngựa đi bộ, cho ngựa ăn, quét dọn chuồng ngựa, chăm ngựa hơn cả chăm mình .Người nổi tiếng nhất trong làng nuôi ngựa đua xứ Nam Kỳ là ông Nhan Văn Trâm. Dân làng thân mật gọi là chú Chín Trâm, còn giới chơi ngựa đua tôn ông là mã sư Chín Trâm, tức là huấn luyện viên ngựa đua giỏi nhất. Dân nuôi ngựa đua ở Đức Hòa tín nhiệm bầu ông làm Chủ Hội nuôi ngựa đua với nhiệm vụ chuyên đi đăng ký khai sinh cho ngựa và ghi danh sách tham dự đua tại Trường đua Phú Thọ. Ông Chín Trâm năm nay 60 tuổi và cũng đã có từng ấy năm gắn bó với ngựa. Ngày chập chững biết đi, ông nội và cha đã cắp bé Trâm lên lưng ngựa phóng nước đại.
Nghề nuôi ngựa đua ở ấp Bình Thủy cũng như cả huyện Đức Hòa có từ thời Pháp thuộc, và đặc biệt phát triển kể từ khi người Pháp xây nên Trường đua Phú Thọ giữa Sài Gòn năm 1936.Người Đức Hòa thường xuyên dắt ngựa kéo xe nhà mình xuống trường đua, nhưng đều thất bại. Ngựa Đức Hòa nhỏ xíu chạy lon ton sau đuôi những chiến mã phi nước đại trông đến tội nghiệp. Tuy nhiên, những chiến mã lừng lững mang từ châu Âu sang cứ héo hon rồi chết dần chết mòn do không hợp khí hậu. Ông nội Chín Trâm và một số "ông tổ" nghề nuôi ngựa Đức Hòa nhận thấy ngựa châu Âu to, sức bật tốt, nhưng sức không dai, chạy nhiều dễ bị què chân, ngựa Việt Nam tuy nhỏ, bước nhảy không cao, song sức dẻo dai tốt, do vậy đã tìm cách phối giống ngựa kéo xe Đức Hòa với loài chiến mã phương Tây và từ đấy, tại Đức Hòa đã xuất hiện một giống ngựa mới tồn tại cho đến ngày nay, chỉ chuyên để đua.
Bạn,
Cũng theo báo CA, vào thập niên 50 của thế kỷ 20, phong trào đua ngựa rầm rộ khắp miền Nam. Hàng loạt "lò luyện" chiến mã xuất hiện ở Đức Hòa, Bình Chánh, Củ Chi, Gò Vấp. Người dân miền Nam vẫn lưu lại trong ký ức về những bãi tắm ngựa mênh mông dọc sông Vàm Thuật và những bãi cỏ lút gối ngút tầm mắt hai bên sông chỉ để nuôi hàng ngàn con ngựa đua. Cha con ông Chín Trâm tuần nào cũng dắt ngựa đi bộ mấy chục cây số từ Đức Hòa xuống trường đua và đã ẵm nhiều giải thưởng.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình