Bạn,
Khi lá thư đầu năm này đến tay bạn thì ở VN đã vào tối ngày mồng một Tết. Tại các làng quê VN, ngày mồng Một Tết đã qua đi, hương Xuân còn phảng phất trên các chợ quê ngày Tết, chợ tụ họp những con người chưa biết ăn sung mặc sướng là gì. Tết nhất đối với họ, những người cần lao, là làm tròn nghĩa vụ đối với gia tiên, những ngày tháng tạm rời cái cuốc cái cày, được thảnh thơi chốc lát... Cái giá phải trả cho sự hưởng thụ ngắn ngủi ấy là một năm đằng đẵng tiếp theo làm việc đầu tắt mặt tối! Song nhọc nhằn vì kế sinh nhai chừng nào, thì tấm lòng yêu thương của người lại càng rộng mở, cảm thông và sẵn sàng sẻ chia nhiều từng ấy! Giữa cảnh chợ búa nhốn nháo, ngập ngụa bùn lầy nước đọng, người với người cùng cảnh ngộ sống thân thương, chan hòa như tranh mộc bản, hồn nhiên và tràn trề thi vị như ghi nhận báo Lao Động về một chợ Tết ở 1 làng quê Huế như sau.
Mới ba giờ sáng hoặc còn sớm hơn thế nữa, trên những con đường cát ngập mắt cá chân, đã thấp thoáng ánh đèn dầu le lói như đom đóm lạc đàn. Trước ngọn gió biển cấp năm, cấp sáu, thứ đèn tự tạo độc đáo bằng vỏ chai thả bấc bên trong vẫn bừng bừng sáng! Tiếng bước chân lên cát ẩm nhẹ êm, tiếng gọi nhau đi chợ khe khẽ, tiếng chó sủa liên hồi, quen rồi có thể đoán biết đoàn người đi trong đêm tối ngoài kia ở làng nào, thôn nào. Ở đây giọng nói mỗi làng mỗi khác, ngữ điệu và âm tiết cũng thế. Lạ thật! đất liền một dải, mà người làng Mỹ Lợi (huyện Phú Lộc, Thừa Thiên-Huế) nói giọng Quảng Nam. Đến làng Hà Úc ( huyện Phú Vang, Thưà Thiên-Huế) chỉ qua cái khe nước ngập mắt cá chân, thôn Mỹ Hà nói giọng Quảng. Kể cũng ngộ! sử viết rằng, những dòng họ Vương-Dụng-Triệu-La, Hầu... là con cháu của tàn quân Cờ Đen (Chủ tướng Lưu Vĩnh Phúc) lại chọn nơi này làm quê hương, mai danh ẩn tích cày sâu cuốc bẫm! Nghe giọng Quảng lơ lớ trong đêm không rõ mặt người, biết ngay là những gánh hàng nặng trĩu trái cây, rau quả tươi, vì người dân Mỹ Lợi, Mỹ Hà rất giỏi làm vườn.
Cuối năm, chợ ở biển đông vòng trong vòng ngoài, chốc chốc lại rộ lên thuyền máy xình xịch rõ dần rồi tắt hẵng. Làng Trài, làng Hà, Ba Cây, Diêm Trường, Phụng Chánh, Mộc Trụ, Mai Vĩnh, Tân Sa đều hội tụ về đây họp chợ. Những ai chậm chân, xếp thành hai dãy, ngồi hai bên đường làng dẫn ra chợ. Trời cuối đông rét căm căm, gái quê má ửng hồng, da trắng mịn là gái làng Mỹ Lợi nổi tiếng đảm đang, xinh đẹp nhất miền duyên hải. Có lẽ thế nên vua Khải Định mới làm rể làng này (Đoan Huy Hoàng Thái Hậu là con gái họ Hoàng làng Mỹ Lợi). Nhưng cũng không ít chàng trai ngán ngẩm chuyện thuốc lá Mỹ Lợi ngon như thuốc Phong Lai, thuốc lá Cùa (Quảng Trị), mỗi cô vấn một điếu cỡ điếu xì gà Hava Tampa. Họ bập bập vài hơi cho đỡ ghiền rồi theo việc bán mua, lại dụi điếu thuốc hút giở giắt lên mép tai, khi nào rảnh hút tiếp...
Bạn,
Báo LĐ viết tiếp: Tết ở quê này bánh trái, mứt món nào cũng thường, độc đáo nhất phải kể là rượu, nước ớt, nước mắm và bánh thuẩn. Huế nổi tiếng hai thứ rượu làng Chuồn và rượu Hà Thanh. Rượu Chuồn vị ngọt dìu dịu, rượu Hà Thanh đậm đà, quẹt diêm huơ qua là cháy, bỏ vào ít muối sống tha hồ nướng mực, cá thơm lừng! Nước ớt chính gốc làng Vinh Xuân, đặc sền sệt như sữa, nhúng mút đũa rồi chọc thử trong nước mắm cá cơm Cự Lại, ăn vào giá rét bay đâu cả!
Khi lá thư đầu năm này đến tay bạn thì ở VN đã vào tối ngày mồng một Tết. Tại các làng quê VN, ngày mồng Một Tết đã qua đi, hương Xuân còn phảng phất trên các chợ quê ngày Tết, chợ tụ họp những con người chưa biết ăn sung mặc sướng là gì. Tết nhất đối với họ, những người cần lao, là làm tròn nghĩa vụ đối với gia tiên, những ngày tháng tạm rời cái cuốc cái cày, được thảnh thơi chốc lát... Cái giá phải trả cho sự hưởng thụ ngắn ngủi ấy là một năm đằng đẵng tiếp theo làm việc đầu tắt mặt tối! Song nhọc nhằn vì kế sinh nhai chừng nào, thì tấm lòng yêu thương của người lại càng rộng mở, cảm thông và sẵn sàng sẻ chia nhiều từng ấy! Giữa cảnh chợ búa nhốn nháo, ngập ngụa bùn lầy nước đọng, người với người cùng cảnh ngộ sống thân thương, chan hòa như tranh mộc bản, hồn nhiên và tràn trề thi vị như ghi nhận báo Lao Động về một chợ Tết ở 1 làng quê Huế như sau.
Mới ba giờ sáng hoặc còn sớm hơn thế nữa, trên những con đường cát ngập mắt cá chân, đã thấp thoáng ánh đèn dầu le lói như đom đóm lạc đàn. Trước ngọn gió biển cấp năm, cấp sáu, thứ đèn tự tạo độc đáo bằng vỏ chai thả bấc bên trong vẫn bừng bừng sáng! Tiếng bước chân lên cát ẩm nhẹ êm, tiếng gọi nhau đi chợ khe khẽ, tiếng chó sủa liên hồi, quen rồi có thể đoán biết đoàn người đi trong đêm tối ngoài kia ở làng nào, thôn nào. Ở đây giọng nói mỗi làng mỗi khác, ngữ điệu và âm tiết cũng thế. Lạ thật! đất liền một dải, mà người làng Mỹ Lợi (huyện Phú Lộc, Thừa Thiên-Huế) nói giọng Quảng Nam. Đến làng Hà Úc ( huyện Phú Vang, Thưà Thiên-Huế) chỉ qua cái khe nước ngập mắt cá chân, thôn Mỹ Hà nói giọng Quảng. Kể cũng ngộ! sử viết rằng, những dòng họ Vương-Dụng-Triệu-La, Hầu... là con cháu của tàn quân Cờ Đen (Chủ tướng Lưu Vĩnh Phúc) lại chọn nơi này làm quê hương, mai danh ẩn tích cày sâu cuốc bẫm! Nghe giọng Quảng lơ lớ trong đêm không rõ mặt người, biết ngay là những gánh hàng nặng trĩu trái cây, rau quả tươi, vì người dân Mỹ Lợi, Mỹ Hà rất giỏi làm vườn.
Cuối năm, chợ ở biển đông vòng trong vòng ngoài, chốc chốc lại rộ lên thuyền máy xình xịch rõ dần rồi tắt hẵng. Làng Trài, làng Hà, Ba Cây, Diêm Trường, Phụng Chánh, Mộc Trụ, Mai Vĩnh, Tân Sa đều hội tụ về đây họp chợ. Những ai chậm chân, xếp thành hai dãy, ngồi hai bên đường làng dẫn ra chợ. Trời cuối đông rét căm căm, gái quê má ửng hồng, da trắng mịn là gái làng Mỹ Lợi nổi tiếng đảm đang, xinh đẹp nhất miền duyên hải. Có lẽ thế nên vua Khải Định mới làm rể làng này (Đoan Huy Hoàng Thái Hậu là con gái họ Hoàng làng Mỹ Lợi). Nhưng cũng không ít chàng trai ngán ngẩm chuyện thuốc lá Mỹ Lợi ngon như thuốc Phong Lai, thuốc lá Cùa (Quảng Trị), mỗi cô vấn một điếu cỡ điếu xì gà Hava Tampa. Họ bập bập vài hơi cho đỡ ghiền rồi theo việc bán mua, lại dụi điếu thuốc hút giở giắt lên mép tai, khi nào rảnh hút tiếp...
Bạn,
Báo LĐ viết tiếp: Tết ở quê này bánh trái, mứt món nào cũng thường, độc đáo nhất phải kể là rượu, nước ớt, nước mắm và bánh thuẩn. Huế nổi tiếng hai thứ rượu làng Chuồn và rượu Hà Thanh. Rượu Chuồn vị ngọt dìu dịu, rượu Hà Thanh đậm đà, quẹt diêm huơ qua là cháy, bỏ vào ít muối sống tha hồ nướng mực, cá thơm lừng! Nước ớt chính gốc làng Vinh Xuân, đặc sền sệt như sữa, nhúng mút đũa rồi chọc thử trong nước mắm cá cơm Cự Lại, ăn vào giá rét bay đâu cả!
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình