Bạn,
Trong lá thư trước, chúng tôi có kể bạn nghe chuyện cháy rừng ở U Minh. Đó là đại nạn ở miền Tây Nam phần Việt Nam. Tại Tây Nguyên, chuyện cháy rừng lại không do hạn hán, không do các biến động địa chất của thiên nhiên mà lại do con người. Theo báo Tuổi Trẻ, chuyện phá rừng lấy gỗ, đốt rừng để có đất canh tác đã là chuyện thường ngày tại các tỉnh Darlac, Gia Lai, Kontum... Qua lá thư này, mời bạn nghe câu chuyện "rừng xanh chảy máu" ở núi rừng Tây nguyên miền Nam qua ghi nhận của phóng viên báo này như sau.
Trong lá thư trước, chúng tôi có kể bạn nghe chuyện cháy rừng ở U Minh. Đó là đại nạn ở miền Tây Nam phần Việt Nam. Tại Tây Nguyên, chuyện cháy rừng lại không do hạn hán, không do các biến động địa chất của thiên nhiên mà lại do con người. Theo báo Tuổi Trẻ, chuyện phá rừng lấy gỗ, đốt rừng để có đất canh tác đã là chuyện thường ngày tại các tỉnh Darlac, Gia Lai, Kontum... Qua lá thư này, mời bạn nghe câu chuyện "rừng xanh chảy máu" ở núi rừng Tây nguyên miền Nam qua ghi nhận của phóng viên báo này như sau.
Chạy xe gắn máy dọc theo Quốc lộ 14 mà nhiều đoạn phóng viên TT phải nhắm mắt vì khói. Rừng ngay sát vệ đường bị đốt giữa ban ngày. Hết Đắc Song rồi đến Đắc Nông, Đắc Mil, Cư Jút..., ở đâu cùng một tình trạng phá rừng như nhau. Thậm chí "làm thịt" hết rừng tự nhiên, người ta còn quay sang "vặt" cả những vạt rừng thông trống hai bên đường. Những đầu máy cày, máy nổ được chế lại thành xe cải tiến chở gỗ chạy rùng rùng ngang nhiên trên quốc lộ. Lúc phóng viên đưa máy ảnh lên bấm, họ còn quay lại cười trêu trọc: "Chụp cho tốn phim, chứ làm gì nhau ông bạn ơi."
Ở huyện Đắc Nông, phóng viên TT gửi xe trèo lên những ngọn đồi chỉ còn màu đỏ của đất trọc. Trên cao nguyên nhưng không khí khô nóng hầm hập. Người ta phá rừng tàn nhẫn đến mức không chỉ chặt cây lớn mà cả cây nhỏ cũng không tha. Những cây sử dụng được thì đem đi, còn cây nhỏ vất lại ngổn ngang khắp mặt đất...Từ Quốc lộ vào rừng chưa đầy 500 mét, có rất nhiều lán trại của người dân dựng lên trên vạt rừng mới bị phá. Nơi họ ở được dựng lên bằng gỗ rừng, kể cả những đóng gỗ chưa kịp chuyển đi chất cao ngồn ngộn ngay bên hông nhà. Khi phóng viên hỏi không sợ kiểm lâm sao, có người đã cười:"Nếu bắt thì mấy ông đã bắt rồi. Mà bắt ai bây giờ" Ở đây ai mà không đốt rừng, bắt làm sao cho hết ..." Vừa nói họ vừa chỉ cho phóng viên xem những nhóm người đang cầm cưa, búa để đi "làm rẫy trong rừng", và lát sau là máy cày đến chở sản phẩm về.
Càng lên Tây nguyên, tình trạng phá rừng hai bên Quốc lộ 14 càng diễn ra khốc liệt. Dọc theo các huyện Đắc Song, Đắc Mil, Cư Júy, những nhà dân làm thuần bằng gỗ mọc lên ngày càng nhiều hai bên đường trong khi hầu hết rừng ở đây đã bị xóa trắng. Không cần đi đâu xa, chỉ đứng ngay trên quốc lộ đã có thể nhìn thấy ngút ngàn những đồi núi trọc nối đuôi nhau khô khốc! Trong khi đó, các viên chức địa phương giải thích rằng "khó có thể ngăn cản nổi vì thủ đoạn của dân phá rừng ngày càng tin vi", thì thực tế phóng viên lại thấy những vạt rừng gần đường, gần dân lại dễ bị xóa trắng nhất. Người ta lấy cây rừng để dựng nhà, làm củi và cả gỗ bán chất ngay trước sân. Còn bên hông và đằng sau là những trụ gỗ vườn tiêu dựng lên san sát nhau. Buổi chiều ở Đắc Min, trận mưa rào đầu mùa đã dập bớt những đám lửa do dân đốt rừng làm rẫy, nhưng khói vẫn còn bốc lên nghi nghút ở nhiều nơi. Hình như người ta còn đoán rằng "trời mưa sẽ vắng bóng kiểm lâm" nên họ cũng đi làm rẫy nhộn nhịp hơn. Ngay cả những chiếc xe đạp thồ cũng được tận dụng để chở những súc gỗ dài gần gấp đôi chiếc xe.
Bạn,
Cũng theo phóng viên TT, từ Đắc Lắc lên Gia Lai rồi Kontum, tình trạng cũng tương tự. Đặc biệt, dọc theo đoạn đường này có những vạt rừng trồng để bảo vệ đường và tạo cảnh quan cũng đang cùng chung số phận như ở Đắc Lắc mà khói rừng mù mịt ngày đêm.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình