Hôm nay,  

Chuyện Cô Gái Thái

06/08/200200:00:00(Xem: 7014)
Bạn,
Trong tháng 7 vừa qua, Hãng xe Toyota tại VN đã tài trợ cho chương trình du khảo văn hóa mang tên “Qua miền Tây Bắc”, với sự tham dự của nhiều nhà nghiên cứu văn hóa, nghệ sĩ trong nước. Có mặt trong chuyến dđi, một phóng viên báo SGGP ghi nhận rằng “dấu ấn” chuyến đi chính là phong tục của người Thái và sự cuốn hút của các cô gái Thái, vừa kín đáo lại vừa e ấp bốc lửa. Phóng viên này đã ghi lại những điều trông thấy và cảm nhận được qua đoạn ký sự như sau.
Qua các bản người Thái đặc trưng: Bản Tông, bản Chiêng Ngùa, bản Bó (tỉnh Sơn La), người ta dễ nhận thấy chất nhân văn, sự chân thật, hiếu khách ... thấm đẫm từng ngọn cỏ, bông lúa, trong từng con cá bơi dưới suối trước cửa nhà. Mỗi người Thái, theo lời của một người Thái chính gốc, tiến sĩ Hoàng Lương, sinh ra đã là một nghệ sĩ cả trong lời ăn, tiếng nói, cách ăn mặc, ứng xử. Điều này quá chính xác.
Trong đời thường bộn bề, người Kinh ít có khi nào nói được những lời vừa bay bổng vừa bùi ngùi quyến luyến như người Thái: Khách đến, các chị đã hát biểu đạt tình cảm “Anh đến với chúng em qua đường sông, đường nước hay đường ruộng, anh còn nhớ những bông lúa đã níu chân anh trên cánh đồng không"”; rồi khi chia tay lại bịn rịn: “Anh đừng quên bản làng em. Đừng quên em dù sông Mã cạn bằng lòng đĩa, sông Đà cạn bằng đầu đũa!”. Tình người không quên dù chỉ đến với nhau một buổi sáng, dù chỉ vít cong đầu rượu cần nhấm nháp vị ngọt nồng của xứ hoa ban...

Có lẽ không ai quên được hình bóng cô Lò Thị Thúy Hà, người bản Bó xã Chiềng An. Thật hiếm có người đẹp huyền bí đến vậy: vừa quí phái vừa chân chất thôn quê, vừa kín đáo lại vừa e ấp bốc lửa. Vẫn vẻ bí ẩn, nồng hương núi rừng, em thẹn thùng: “Nào anh ơi! mình hãy nắm tay nhau xòe lòng...” Quả là người ta nói không ngoa cứ 100 chàng trai người Kinh lên miền ngược thì 99 người “xin chết” với cô em Thái. Họ ngỡ ngàng vì sắc đẹp, vì sự dịu hiền, nhưng phần nào cũng bởi bộ nữ phục truyền thống vừa giản dị về kiểu dáng, sắc màu, vừa thể hiện được khiếu thẩm mỹ sắc tộc. Bộ trang phục đó, giống áo dài miền xuôi, kín mà lại hở, xa mà lại gần, mãnh liệt nhưng vẫn dịu dàng nữ tính, nói như TS Hoàng Lương “trong bộ váy áo, người phụ nữ Thái hiện lên như một tác phẩm nghệ thuật đã hoàn thiện. Theo tôi, không cần thêm bớt bất cứ một chi tiết nào nó vẫn rất đẹp, rất độc đáo, không lẫn vào bất cứ bộ trang phục nào khác”.
Quả thật, không có gì gợi cảm bằng bộ nữ phục Thái, từ phần “sà tích” làm bằng bạc trắng vắt qua vòng eo tạo thành hình vành khuyên có dáng trăng non lấp lánh mỗi khi thân hình chuyển động, đến hàng cúc bướm trang trí tạo cảm giác phập phồng khiến chúng ta thêm rộn ràng, thêm yêu cuộc sống. Song sức hút lớn nhất lại là phần ít ai chú ý nhất: gấu váy. Với một dải vải đỏ cẩn bên trong, cô gái bước đi thì gót chân cũng lóe sáng mở ra sức tưởng tượng, cuốn hút. Thế nhưng, cùng nhiều giá trị văn hóa khác, nét quyến rũ của trang phục truyền thống Thái đang mai một dần.
Bạn,
Phóng viên viết tiếp: Phụ nữ Thái giờ không còn cầu kỳ cắt may bằng thứ vải bông tự dệt nhuộm chàm đến màu sắc lý tưởng là màu đen ngả màu tím than mà đua nhau mua “hàng chợ” như các loại vải láng, vải nhung đen. Với màu sắc “thị trường” này, cùng cách thêm các họa tiết cách tân, rõ ràng, sự gợi cảm, nét tinh tế đang bị đẩy vào quên lãng, nhạt nhòa.

Người làm quan thời xưa là thi tuyển, chứng tỏ tàì năng mới lên chức quan được. Muốn làm quan văn thì ra trường thi, mài mực để viết ra chữ thánh hiền và cũng bày tỏ tài trí của mình. Muốn làm quan võ thì ra thi võ đình, hay trong thời loạn thì tòng chinh, ra sức giữa hòn tên mũi đạn.
Có bao nhiêu phần trăm công chức ăn hối lộ? Có bao nhiêu phần trăm dân chúng phải hối lộ công chức để giấy tờ, công việc trôi chảy? Và có bao nhiêu doanh nghiệp phải hối lộ vì công chức câu giờ?
Đó là câu hỏi thường gặp: tại sao đại học Việt Nam kém, không bằng các nước láng giềng.
Có tiệm ăn nào từ chối khách hay không? Có tiệm ăn nào của chủ Việt Nam, mở trong lãnh thổ Việt Nam, mà vẫn từ chối khách Việt Nam?
Xây trường lên, và rồi cơ nguy phải sập tiệm sớm... Đó là hoàn cảnh của nhiều trường ngoaì công lập.
Nền kinh tế Việt Nam rất lạ: khi hơn 100.000 doanh nghiệp nhỏ dẹp tiệm, cho dù lũ lượt dẹp tiệm, cũng không ai để mắt tới, cứ mặc kệ. Nhưng khi các đaị gia, nghĩa là có móc nối quan chức, gặp kinh doanh trở ngại, là người ta bàn chuyện cứu nguy liền.
Một hình thức nghệ thuật ẩn tàng trong tín ngưỡng xưa cổ VN đang đưa hồ sơ xin cứu xét làm di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Xã hội ngày nay ngập tràn nỗi sợ? Đúng vậy.
Đời sống chúng ta đã có quá nhiều cấm đoán, rồi một thời mở ra bớt, và rồi lại cấm nữa.
Tiến Sĩ là học vị cao nhất hiện nay, cho biết người học đã tới mực siêu đẳng trong chuyên ngành của họ, và có khả năng nghiên cứu để phát minh những điều mới lạ nhằm phục vụ đời sống nhân loại.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.