Tháng giêng năm mới 2004 với vài tờ dương lịch vừa bóc đi, còn nguyên cả một xấp dày hơn ba trăm mấy chục ngày đăng đẵng. Mùa đông đang ngự trị với nhiều tiểu bang tuyết trắng, trời Cali vẫn lạnh nhưng lòng người dân Việt xa xứ rộn ràng không khí đón Tết.
Cái tin cựu thủ tướng Nguyễn Cao Kỳ được phép về nước ăn Tết đăng trên các báo hải ngoại lẫn bên đó. Năm nay bảy mươi ba tuổi, lá rụng về cội, người già muốn gần với quê hương là chuyện thường tình. Đối với những thuộc cấp còn tôn sùng ông ta thì có thể gây ra cú sốc, nhưng đa số người hải ngoại không còn để ý tới ông từ những ngày Sài Gòn thất thủ. Cho nên chuyện ông về hay ở chẳng ảnh hưởng gì tới công cuộc đấu tranh cho tự do dân chủ.
Tháng giêng mở màn với những tin tức về văn nghệ đáng nhớ. Nhà văn Xuân Vũ đã từ trần hôm mồng bốn tại Texas, thọ bảy mươi ba tuổi. Là dân Bến Tre, theo cộng sản tập kết ra Bắc, rồi vào Nam bằng đường rừng núi Trường Sơn, rồi hồi chánh chính phủ VNCH. Viết cuốn Đường Đi Không Đến tả chuyến đi ấy, được giải thưởng văn chương. Sau này lưu vong vẫn tiếp tục viết mấy chục tác phẩm, phần lớn nói về chế độ Hà Nội thời ông ở ngoài đó. Đây là sự đóng góp đáng kể của Xuân Vũ trong dòng văn học của dân tộc.
Vừa được tin sáng nay nhạc sỹ Lê Trọng Nguyễn gốc Quảng Nam, tác giả bản Nắng Chiều nổi tiếng nhiều thập niên trước đã ra đi ở tuổi bảy mươi bảy tại Nam Cali. Bài hát có những câu nhớ một người con gái thầm yêu một thời tuổi trẻ, không biết bây giờ về đâu, về thăm chốn cũ khi nắng chiều trải dài cho cảm giác bùi ngùi. Cung Re trưởng, điệu Bolero, đoạn giữa chuyển qua cung Si thứ buồn buồn. Hòang Thi Thơ có bài Đường Xưa Lối Cũ cũng Re trưởng và đoạn giữa cũng chuyển qua Si thứ như vậy, và cả hai bài hát đều đi vào lòng khán giả.
Những bài hát ấy đã là vốn liếng văn hóa của miền Nam, người Việt lưu vong mang theo giữ gìn như một kỷ niệm. Vừa rồi tin tức khắp nơi phẫn nộ về lời tuyên bố của Bằng Kiều là đã đẩy lùi âm nhạc hải ngoại ra khỏi đất nước VN, cho thấy kế hoạch văn hóa vận của Hà Nội. Người ta lo ngại bước thứ hai là những ca sỹ trong nước khi có được thẻ xanh ở Mỹ bằng đường hôn thú, lợi dụng ưu thế khán giả ưa thích vì mới lạ sẽ hát tòan những bài sáng tác trong nước và dần dần đẩy lui những bài hát của hải ngoại biến mất vào quá khứ.
Hầu hết những ca sỹ của hải ngoại đương thời là từ trong nước sang định cư Hoa Kỳ nhưng khi đã lựa chọn nơi này sinh sống thì họ trở thành phần tử của cộng đồng hải ngoại, với tinh thần không chấp nhận cộng sản và tôn trọng câu châm ngôn "Aên cây nào rào cây nấy".
Vài tuần trước, sự kiện các ca sỹ Thanh Lam, Hồng Nhung, Trần Thu Hà, Thu Phương… trình diễn liên tục các sô ở Cali và vài tiểu bang; tin tức họ đã tìm cách cưới vợ cưới chồng để có giấy tờ hợp pháp đã làm điều lo ngại kia rõ nét hơn.
Những bài hát cũ và những sáng tác vượt biển cùng mang dấu ấn lưu vong là những món ăn tinh thần của cộng đồng. Nó nhắc nhở lý do tại sao người VN phải lang thang khắp cùng thế giới và từ đó có bổn phận cất cao tiếng nói đấu tranh cho tự do dân chủ của 80 triệu đồng bào quê nhà.
Chế độ Hà Nội muốn làm sao triệt tiêu những bài hát đó mà những ca sỹ sang định cư sắp tới có thể góp phần làm công tác này. Những trung tâm sản xuất, những bầu sô, những ca nhạc sỹ và khán giả cần lưu ý. Chính nghĩa của sự đấu tranh người hải ngoại mong sẽ rực sáng trong lòng mọi người để cùng nhau giữ vững biên giới chính trị trước dã tâm muốn thu phục toàn dân Việt về một mối dưới sự cai trị của chủ nghĩa độc tài cộng sản.
Chào em tháng giêng, em đến trong không khí sôi nổi chuyện cộng đồng. Năm nay em sẽ đón Tết truyền thống cùng anh vào ngày hăm hai. Hoa đào Bắc Cali hi vọng sẽ nở kịp, thi nhân ca tụng sắc hồng của hoa đẹp như khuôn mặt em, riêng anh thì hoa đào không tươi bằng đôi môi khi khi em nở nụ cười, đôi mắt hạt dẻ long lanh.
San Jose 9-1-04
Cái tin cựu thủ tướng Nguyễn Cao Kỳ được phép về nước ăn Tết đăng trên các báo hải ngoại lẫn bên đó. Năm nay bảy mươi ba tuổi, lá rụng về cội, người già muốn gần với quê hương là chuyện thường tình. Đối với những thuộc cấp còn tôn sùng ông ta thì có thể gây ra cú sốc, nhưng đa số người hải ngoại không còn để ý tới ông từ những ngày Sài Gòn thất thủ. Cho nên chuyện ông về hay ở chẳng ảnh hưởng gì tới công cuộc đấu tranh cho tự do dân chủ.
Tháng giêng mở màn với những tin tức về văn nghệ đáng nhớ. Nhà văn Xuân Vũ đã từ trần hôm mồng bốn tại Texas, thọ bảy mươi ba tuổi. Là dân Bến Tre, theo cộng sản tập kết ra Bắc, rồi vào Nam bằng đường rừng núi Trường Sơn, rồi hồi chánh chính phủ VNCH. Viết cuốn Đường Đi Không Đến tả chuyến đi ấy, được giải thưởng văn chương. Sau này lưu vong vẫn tiếp tục viết mấy chục tác phẩm, phần lớn nói về chế độ Hà Nội thời ông ở ngoài đó. Đây là sự đóng góp đáng kể của Xuân Vũ trong dòng văn học của dân tộc.
Vừa được tin sáng nay nhạc sỹ Lê Trọng Nguyễn gốc Quảng Nam, tác giả bản Nắng Chiều nổi tiếng nhiều thập niên trước đã ra đi ở tuổi bảy mươi bảy tại Nam Cali. Bài hát có những câu nhớ một người con gái thầm yêu một thời tuổi trẻ, không biết bây giờ về đâu, về thăm chốn cũ khi nắng chiều trải dài cho cảm giác bùi ngùi. Cung Re trưởng, điệu Bolero, đoạn giữa chuyển qua cung Si thứ buồn buồn. Hòang Thi Thơ có bài Đường Xưa Lối Cũ cũng Re trưởng và đoạn giữa cũng chuyển qua Si thứ như vậy, và cả hai bài hát đều đi vào lòng khán giả.
Những bài hát ấy đã là vốn liếng văn hóa của miền Nam, người Việt lưu vong mang theo giữ gìn như một kỷ niệm. Vừa rồi tin tức khắp nơi phẫn nộ về lời tuyên bố của Bằng Kiều là đã đẩy lùi âm nhạc hải ngoại ra khỏi đất nước VN, cho thấy kế hoạch văn hóa vận của Hà Nội. Người ta lo ngại bước thứ hai là những ca sỹ trong nước khi có được thẻ xanh ở Mỹ bằng đường hôn thú, lợi dụng ưu thế khán giả ưa thích vì mới lạ sẽ hát tòan những bài sáng tác trong nước và dần dần đẩy lui những bài hát của hải ngoại biến mất vào quá khứ.
Hầu hết những ca sỹ của hải ngoại đương thời là từ trong nước sang định cư Hoa Kỳ nhưng khi đã lựa chọn nơi này sinh sống thì họ trở thành phần tử của cộng đồng hải ngoại, với tinh thần không chấp nhận cộng sản và tôn trọng câu châm ngôn "Aên cây nào rào cây nấy".
Vài tuần trước, sự kiện các ca sỹ Thanh Lam, Hồng Nhung, Trần Thu Hà, Thu Phương… trình diễn liên tục các sô ở Cali và vài tiểu bang; tin tức họ đã tìm cách cưới vợ cưới chồng để có giấy tờ hợp pháp đã làm điều lo ngại kia rõ nét hơn.
Những bài hát cũ và những sáng tác vượt biển cùng mang dấu ấn lưu vong là những món ăn tinh thần của cộng đồng. Nó nhắc nhở lý do tại sao người VN phải lang thang khắp cùng thế giới và từ đó có bổn phận cất cao tiếng nói đấu tranh cho tự do dân chủ của 80 triệu đồng bào quê nhà.
Chế độ Hà Nội muốn làm sao triệt tiêu những bài hát đó mà những ca sỹ sang định cư sắp tới có thể góp phần làm công tác này. Những trung tâm sản xuất, những bầu sô, những ca nhạc sỹ và khán giả cần lưu ý. Chính nghĩa của sự đấu tranh người hải ngoại mong sẽ rực sáng trong lòng mọi người để cùng nhau giữ vững biên giới chính trị trước dã tâm muốn thu phục toàn dân Việt về một mối dưới sự cai trị của chủ nghĩa độc tài cộng sản.
Chào em tháng giêng, em đến trong không khí sôi nổi chuyện cộng đồng. Năm nay em sẽ đón Tết truyền thống cùng anh vào ngày hăm hai. Hoa đào Bắc Cali hi vọng sẽ nở kịp, thi nhân ca tụng sắc hồng của hoa đẹp như khuôn mặt em, riêng anh thì hoa đào không tươi bằng đôi môi khi khi em nở nụ cười, đôi mắt hạt dẻ long lanh.
San Jose 9-1-04
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình