Bạn,
Câu chuyện trong lá thư này kể về đại nạn ma túy tại 1 bản làng ở miền nuí ở miền Trung VN. Đó là chuyện tại bản Xốp Mạt, xã Lương Minh, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An. Phóng viên báo Lao Động kể như sau.
Đường lên bản Xốp Mạt, xã Lượng Minh (Tương Dương - Nghệ An) không còn gập ghềnh cách trở như xưa, nhưng khi biết phóng viên đến đó, mọi người đều ái ngại khuyên: Xốp Mạt bây giờ chỉ toàn đàn bà, trẻ em và con nghiện, đó là "chợ" ma tuý, không nên đi một mình và để lộ thân phận...
Men theo sông Nậm Nơn, theo tuyến đường Cửa Rào-Vẽ qua xã Lượng Minh, sau khoảng 30 phút sau, ông xế Minsk đưa phóng viên từ thị trấn Hoà Bình hút vào đại ngàn đến bản Minh Phương phía tả ngạn sông Nậm Nơn đối diện bản Xốp Mạt. Bên này nhìn sang, bản Xốp Mạt vẫn thế - chênh vênh bên sườn núi đá. Phóng viên đã từng sống ở huyện miền núi Tương Dương, nhiều lần qua vùng bản này khi con đường lên đây chưa đến được bằng ôtô. Trong đêm rượu cần, già bản Xốp Mạt có lần giải nghĩa cho phóng viên biết: "Xốp" tiếng Thái nghĩa là cửa, miệng, "mạt" là hiền hoà, may mắn. Trước cửa con suối hiền lành, trong mát nhập vào con sông Nậm Nơn là điểm cho người Thái hội tụ về đây lập bản dựng mường.
Lúc ở bên này cầu treo, phóng viên nghe chị bán quán nói nhỏ bằng tiếng Thái với một người đàn ông: "Chắc đi mua tép". Hỏi chuyện, khách biết tên ông là Vi Văn T (ông xin được giấu tên vì sợ các "ông Mẹo" (người Mông) trên Pu Lôm biết nói chuyện heroin sẽ bị thù). Ông thì thụt: "Heroin, thuốc phiện ở đây muốn mua lúc nào cũng có. Sang Xốp Mạt sẵn lắm. Nhưng hôm nay hơi hiếm do có tiểu đoàn về dã ngoại, số buôn bán, nghiện hút chạy lên rừng cả. Phóng viên vờ hỏi: Đàn ông trai tráng đi đâu cả. Ông nói như muốn kêu lên: "Ô! Chuyện dài lắm, tóm lại, cũng chỉ vì cái bột trắng đó, kẻ bị bắt đi tù, kẻ trốn chui lủi trong rừng. Người buôn bán, hút hít nhiều vô kể, từ ông già đến các cô gái, cả lũ trẻ nít mới mở mắt cũng nghiện". Ông chỉ lên đỉnh núi xa mờ trước mặt, nói: "Đang yên lành, thì có các "ông Mẹo" nghe nói từ trên Kỳ Sơn xuống, ở bên Lào sang làm lán trại, đem heroin, thuốc phiện về bán trên đỉnh núi Pu Lôm như cái chợ. Người bản Đửa, Xốp Mạt, Minh Phương... lũ lượt lên đó cõng heroin xuống bán dưới Cửa Rào, Hoà Bình... đi khắp nơi. Phóng viên ở bản Đửa, theo suối Mạt đi vào mất một tiếng. Bản tôi có mấy cô gái cứ chập tối lại cõng nước, gạo, muối, thịt, cá lên tiếp tế cho "ông Mẹo", dần dần rồi cũng buôn bán, và nghiện luôn. Nay cứ tối đến chúng lại lên Pu Lôm lấy thân thể đổi thuốc hút, chích". Khi tôi hỏi lên đó dễ không, ông trợn mắt nói: "Người lạ như anh lên đó không dễ đâu. Chúng có súng, lựu đạn, người canh gác. Chỉ dân bản chúng tôi đi rẫy, đi tìm trâu bò mới dám lên Pu Lôm, lên gặp, chúng cũng dò hỏi kỹ lắm. Pu Lôm dốc và cao toàn nứa là nứa, phải luồn lách, các "ông Mẹo" có súng, lựu đạn nên ai cũng sợ".
Bạn,
Báo quốc nội viết tiếp: Bước chân vào bản mới thực sự thấy sự trống vắng, cô quạnh, đa số vẫn là những ngôi nhà sàn xiêu vẹo, vách nứa thủng lỗ chỗ. Không bắt gặp tiếng chào mời vốn có của bản Thái hiếu khách. Lũ trẻ nít tò mò nhìn khách lạ rồi vù chạy. Phụ nữ nhìn khách len lén, khép nép lầm lũi đi. Bản vắng lặng đến ớn lạnh cả người.
Câu chuyện trong lá thư này kể về đại nạn ma túy tại 1 bản làng ở miền nuí ở miền Trung VN. Đó là chuyện tại bản Xốp Mạt, xã Lương Minh, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An. Phóng viên báo Lao Động kể như sau.
Đường lên bản Xốp Mạt, xã Lượng Minh (Tương Dương - Nghệ An) không còn gập ghềnh cách trở như xưa, nhưng khi biết phóng viên đến đó, mọi người đều ái ngại khuyên: Xốp Mạt bây giờ chỉ toàn đàn bà, trẻ em và con nghiện, đó là "chợ" ma tuý, không nên đi một mình và để lộ thân phận...
Men theo sông Nậm Nơn, theo tuyến đường Cửa Rào-Vẽ qua xã Lượng Minh, sau khoảng 30 phút sau, ông xế Minsk đưa phóng viên từ thị trấn Hoà Bình hút vào đại ngàn đến bản Minh Phương phía tả ngạn sông Nậm Nơn đối diện bản Xốp Mạt. Bên này nhìn sang, bản Xốp Mạt vẫn thế - chênh vênh bên sườn núi đá. Phóng viên đã từng sống ở huyện miền núi Tương Dương, nhiều lần qua vùng bản này khi con đường lên đây chưa đến được bằng ôtô. Trong đêm rượu cần, già bản Xốp Mạt có lần giải nghĩa cho phóng viên biết: "Xốp" tiếng Thái nghĩa là cửa, miệng, "mạt" là hiền hoà, may mắn. Trước cửa con suối hiền lành, trong mát nhập vào con sông Nậm Nơn là điểm cho người Thái hội tụ về đây lập bản dựng mường.
Lúc ở bên này cầu treo, phóng viên nghe chị bán quán nói nhỏ bằng tiếng Thái với một người đàn ông: "Chắc đi mua tép". Hỏi chuyện, khách biết tên ông là Vi Văn T (ông xin được giấu tên vì sợ các "ông Mẹo" (người Mông) trên Pu Lôm biết nói chuyện heroin sẽ bị thù). Ông thì thụt: "Heroin, thuốc phiện ở đây muốn mua lúc nào cũng có. Sang Xốp Mạt sẵn lắm. Nhưng hôm nay hơi hiếm do có tiểu đoàn về dã ngoại, số buôn bán, nghiện hút chạy lên rừng cả. Phóng viên vờ hỏi: Đàn ông trai tráng đi đâu cả. Ông nói như muốn kêu lên: "Ô! Chuyện dài lắm, tóm lại, cũng chỉ vì cái bột trắng đó, kẻ bị bắt đi tù, kẻ trốn chui lủi trong rừng. Người buôn bán, hút hít nhiều vô kể, từ ông già đến các cô gái, cả lũ trẻ nít mới mở mắt cũng nghiện". Ông chỉ lên đỉnh núi xa mờ trước mặt, nói: "Đang yên lành, thì có các "ông Mẹo" nghe nói từ trên Kỳ Sơn xuống, ở bên Lào sang làm lán trại, đem heroin, thuốc phiện về bán trên đỉnh núi Pu Lôm như cái chợ. Người bản Đửa, Xốp Mạt, Minh Phương... lũ lượt lên đó cõng heroin xuống bán dưới Cửa Rào, Hoà Bình... đi khắp nơi. Phóng viên ở bản Đửa, theo suối Mạt đi vào mất một tiếng. Bản tôi có mấy cô gái cứ chập tối lại cõng nước, gạo, muối, thịt, cá lên tiếp tế cho "ông Mẹo", dần dần rồi cũng buôn bán, và nghiện luôn. Nay cứ tối đến chúng lại lên Pu Lôm lấy thân thể đổi thuốc hút, chích". Khi tôi hỏi lên đó dễ không, ông trợn mắt nói: "Người lạ như anh lên đó không dễ đâu. Chúng có súng, lựu đạn, người canh gác. Chỉ dân bản chúng tôi đi rẫy, đi tìm trâu bò mới dám lên Pu Lôm, lên gặp, chúng cũng dò hỏi kỹ lắm. Pu Lôm dốc và cao toàn nứa là nứa, phải luồn lách, các "ông Mẹo" có súng, lựu đạn nên ai cũng sợ".
Bạn,
Báo quốc nội viết tiếp: Bước chân vào bản mới thực sự thấy sự trống vắng, cô quạnh, đa số vẫn là những ngôi nhà sàn xiêu vẹo, vách nứa thủng lỗ chỗ. Không bắt gặp tiếng chào mời vốn có của bản Thái hiếu khách. Lũ trẻ nít tò mò nhìn khách lạ rồi vù chạy. Phụ nữ nhìn khách len lén, khép nép lầm lũi đi. Bản vắng lặng đến ớn lạnh cả người.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình