Bạn,
Theo báo Giáo Dục-Thời Đại, chưa đến 2 tháng, tỉnh Bắc Giang liên tiếp xảy ra 4 vụ trộm "cửa nhà Phật". Tổng cộng các chùa bị mất 24 pho tượng cổ, 1 sắc phong và 1 bát hương. Thủ đoạn trộm rất giống nhau: Lợi dụng đêm tối cắt khoá lẻn vào chùa, chuyển đến xe hơi chuẩn bị sẵn chuyển đi. Dấu vết bánh xe đậu ở khu vực gần đó đã khẳng định phương tiện trộm của kẻ gian. Báo GDTĐ ghi nhận như sau.
Ngày 8/6/2003, tại chùa Sàn (xã Phương Sơn, huyện Lục Nam) người ta phát hiện chùa bị kẻ gian đột nhập. Dấu hiệu chúng để lại là những vết cắt trên khoá cửa. Sau khi kiểm tra lại, người ta thống kê được 7 pho tượng Phật cùng 1 sắc phong từ đời nhà Lý đã bị lấy mất. Thời gian không lâu, ngày 1/7 tại chùa xóm Bến (xã Mỹ Hà, huyện Lạng Giang) khoá của chùa cũng lại bị bọn gian cắt. Lần này, chúng lấy đi 4 pho tuợng cùng 1 bát hương cổ bằng sứ. Dư luận chưa hết bàn tán thì chỉ sau đó 2 hôm, đêm 3/7 cũng tại một ngôi chùa của huyện Lạng Giang (chùa Dương Quang Thượng, xã Dương Đức) kẻ gian cũng lại cắt khoá lẻn vào. Lần này, chúng đã ẵm trọn 7 pho tượng cổ niên đại được xác định đã 300 năm. 20 ngày sau, một vụ trộm còn dữ dội hơn khiến người dân trong vùng bàng hoàng: bọn gian đã đột nhập vào chùa tổ Vĩnh Nghiêm. Cụ thể là đêm 23 rạng sáng 24/7 tại chùa Vĩnh Nghiêm xã Trí Yên huyện Yên Dũng, kẻ gian đã lại cắt khoá vào chùa bê mất 6 pho tượng cổ.
Chỉ trong một thời gian ngắn 4 ngôi chùa của Bắc Giang bị trộm đột nhập và đều hành động trót lọt cho thấy việc bảo vệ không được làm tốt. 4 ngôi chùa này đều nằm ở khu vực đông dân chứ không phải là nơi khuất nẻo gì nhưng việc bảo vệ chùa hầu như không có các biện pháp cần thiết. Một vài người dân sống quanh chùa rỗi rãi công việc và cũng hay qua lại chùa thi thoảng có ghé lại trông coi, quét tước. Đêm đến, khi bóng tối bao phủ, chùa khóa cửa và thế là hầu như không có người trông nom. Đôi khi, xã thì bảo đó là việc của chùa, chùa có tượng thì chùa phải lo, chùa được người ta công đức thì phải có trách nhiệm bảo vệ tượng. Phía nhà chùa đương nhiên là không nói ra nhưng họ nghĩ đó là việc của "đời" chứ không phải việc của đạo. Chả lẽ phát hiện thấy kẻ gian nhà chùa lại lấy dao đuổi chém hay sao" Vả lại, nhà chùa lấy đâu ra người mà trông. Chỉ quét dọn, hương khói, tụng kinh gõ mõ cũng đã qua hết một ngày một đêm tịch mịch rồi.
Tượng Phật ở các ngôi chùa có giá trị cao về nghệ thuật điêu khắc từ đó được "định giá" bằng những khoản tiền rất lớn. Tượng Phật cổ được mua đi bán lại sôi nổi trên thị trường không chỉ nội địa mà còn là xuyên quốc gia. Bảo vệ tượng cổ cùng các vật dụng, sắc phong khác của chùa do đó có ý nghĩa lớn về mặt vănhoá, tinh thần. Tượng Phật trong chùa không thể là hàng hoá nhưng có giá trị như một thứ "của chìm" tổ tiên để lại cho con cháu. "Của chìm" không giữ được, để lọt vào tay bọn gian thì sẽ thành hàng hoá, trở thành sở hữu của riêng một vài cá nhân. Không phải là việc mất tượng này thì đẽo (hoặc đắp) tượng khác, mà nó còn là niềm tin tín ngưỡng, là giá trị vănhoá theo năm tháng, là sự thổi hồn vào các nghi thức tế lễ. Có thế mới nói đến sự thiêng liêng.
Bạn,
Cũng báo này viết, trong ba năm qua, Hà Tây cũng rộ lên việc chùa mất tượng. Nay đến Bắc Giang. nơi có 1,300 di tích, trong đó đã có 154 di tích được xếp hạng là "di tích quốc gia". Nhiều di tích đang là mục tiêu của các băng trộm cổ vật tại miền Bắc VN.
Theo báo Giáo Dục-Thời Đại, chưa đến 2 tháng, tỉnh Bắc Giang liên tiếp xảy ra 4 vụ trộm "cửa nhà Phật". Tổng cộng các chùa bị mất 24 pho tượng cổ, 1 sắc phong và 1 bát hương. Thủ đoạn trộm rất giống nhau: Lợi dụng đêm tối cắt khoá lẻn vào chùa, chuyển đến xe hơi chuẩn bị sẵn chuyển đi. Dấu vết bánh xe đậu ở khu vực gần đó đã khẳng định phương tiện trộm của kẻ gian. Báo GDTĐ ghi nhận như sau.
Ngày 8/6/2003, tại chùa Sàn (xã Phương Sơn, huyện Lục Nam) người ta phát hiện chùa bị kẻ gian đột nhập. Dấu hiệu chúng để lại là những vết cắt trên khoá cửa. Sau khi kiểm tra lại, người ta thống kê được 7 pho tượng Phật cùng 1 sắc phong từ đời nhà Lý đã bị lấy mất. Thời gian không lâu, ngày 1/7 tại chùa xóm Bến (xã Mỹ Hà, huyện Lạng Giang) khoá của chùa cũng lại bị bọn gian cắt. Lần này, chúng lấy đi 4 pho tuợng cùng 1 bát hương cổ bằng sứ. Dư luận chưa hết bàn tán thì chỉ sau đó 2 hôm, đêm 3/7 cũng tại một ngôi chùa của huyện Lạng Giang (chùa Dương Quang Thượng, xã Dương Đức) kẻ gian cũng lại cắt khoá lẻn vào. Lần này, chúng đã ẵm trọn 7 pho tượng cổ niên đại được xác định đã 300 năm. 20 ngày sau, một vụ trộm còn dữ dội hơn khiến người dân trong vùng bàng hoàng: bọn gian đã đột nhập vào chùa tổ Vĩnh Nghiêm. Cụ thể là đêm 23 rạng sáng 24/7 tại chùa Vĩnh Nghiêm xã Trí Yên huyện Yên Dũng, kẻ gian đã lại cắt khoá vào chùa bê mất 6 pho tượng cổ.
Chỉ trong một thời gian ngắn 4 ngôi chùa của Bắc Giang bị trộm đột nhập và đều hành động trót lọt cho thấy việc bảo vệ không được làm tốt. 4 ngôi chùa này đều nằm ở khu vực đông dân chứ không phải là nơi khuất nẻo gì nhưng việc bảo vệ chùa hầu như không có các biện pháp cần thiết. Một vài người dân sống quanh chùa rỗi rãi công việc và cũng hay qua lại chùa thi thoảng có ghé lại trông coi, quét tước. Đêm đến, khi bóng tối bao phủ, chùa khóa cửa và thế là hầu như không có người trông nom. Đôi khi, xã thì bảo đó là việc của chùa, chùa có tượng thì chùa phải lo, chùa được người ta công đức thì phải có trách nhiệm bảo vệ tượng. Phía nhà chùa đương nhiên là không nói ra nhưng họ nghĩ đó là việc của "đời" chứ không phải việc của đạo. Chả lẽ phát hiện thấy kẻ gian nhà chùa lại lấy dao đuổi chém hay sao" Vả lại, nhà chùa lấy đâu ra người mà trông. Chỉ quét dọn, hương khói, tụng kinh gõ mõ cũng đã qua hết một ngày một đêm tịch mịch rồi.
Tượng Phật ở các ngôi chùa có giá trị cao về nghệ thuật điêu khắc từ đó được "định giá" bằng những khoản tiền rất lớn. Tượng Phật cổ được mua đi bán lại sôi nổi trên thị trường không chỉ nội địa mà còn là xuyên quốc gia. Bảo vệ tượng cổ cùng các vật dụng, sắc phong khác của chùa do đó có ý nghĩa lớn về mặt vănhoá, tinh thần. Tượng Phật trong chùa không thể là hàng hoá nhưng có giá trị như một thứ "của chìm" tổ tiên để lại cho con cháu. "Của chìm" không giữ được, để lọt vào tay bọn gian thì sẽ thành hàng hoá, trở thành sở hữu của riêng một vài cá nhân. Không phải là việc mất tượng này thì đẽo (hoặc đắp) tượng khác, mà nó còn là niềm tin tín ngưỡng, là giá trị vănhoá theo năm tháng, là sự thổi hồn vào các nghi thức tế lễ. Có thế mới nói đến sự thiêng liêng.
Bạn,
Cũng báo này viết, trong ba năm qua, Hà Tây cũng rộ lên việc chùa mất tượng. Nay đến Bắc Giang. nơi có 1,300 di tích, trong đó đã có 154 di tích được xếp hạng là "di tích quốc gia". Nhiều di tích đang là mục tiêu của các băng trộm cổ vật tại miền Bắc VN.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình