Bạn,
Theo ghi nhận của báo SGGP, nông dân tại nhiều địa phương ở miền Tây đang ngập nợ vì nuôi tôm. Hàng loạt hồ tôm, không ít thửa đất trồng lúa nằm trơ chờ hoang hóa, trong khi đó, tiền nợ ngân hàng không có khả năng thanh toán. Báo SGGP ghi nhận thực trạng này tại một huyện ở tỉnh Bạc Liêu qua đoạn ký sự như sau.
Một ngày của tháng 7-2006, một không khí ảm đạm phủ lên trên những hồ tôm giăng giăng lưới trắng tại xã Vĩnh Hậu A (huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu), nơi được xem là điểm nóng của chuyện con tôm. Đường nông thôn vào Vĩnh Hậu A gãy khúc vì con lộ bị bể nát. Còn đoạn lộ nhựa gần xã cứ cách vài trăm mét lại có một hố sâu vì dân đào cắt đường dẫn nước mặn qua vùng ngọt nuôi tôm.
Gần 100 nhà dân sống theo con lộ nhựa dài 2.6 km dẫn đến xã, trong đó hơn 90 gia đình đã bị nợ ngân hàng. Nhà nợ ngân hàng ít như anh Tư Hưng (Nguyễn Tử Hưng) ở ấp 12, xã Vĩnh Hậu A, cũng đến 80 triệu đồng. Hơn 3 tháng qua, ít ai ngờ người đàn ông trung niên 43 tuổi, tướng tá lực điền này lại nằm co trong nhà, chẳng dám lú mặt ra đường. Anh Tư Hưng nói như mếu: "Nuôi tôm sú như đánh bài cào với ông trời!" Năm 2002, vợ chồng anh mang mấy trăm triệu đồng bỏ vào nuôi 1 hecta tôm sú theo mô hình bán công nghiệp. Vụ đầu lời chút ít, trong khi cả xóm trúng đậm. Anh tiếp tục mua, mướn thêm đất mở rộng diện tích lên 4 hecta. Và anh quyết định táo bạo: lên tận Bình Dương mua thêm 2 máy ủi trên 200 triệu đồng về làm dịch vụ. Như một định mệnh: Năm 2003 - 2005, cả xóm chết lặng vì bể tôm. Tôm còi, tôm sắt, tôm bạc đầu, đốm trắng tràn lan, cả xóm thất bại liên tiếp. Tư Hưng chỉ thu được 10 triệu đồng từ tiền bán tôm, dù đã đổ vào đó cả tỷ đồng. Đến nay, anh thua lỗ hơn 700 triệu đồng từ nuôi tôm, còn nợ ngân hàng gần 80 triệu đồng, nợ vay bên ngoài đến 200 triệu đồng, hoàn toàn không còn khả năng trả. Nhưng đây chỉ là một trong hàng trăm, hàng ngàn cảnh éo le tại tỉnh Bạc Liêu.
Bạn,
Cũng theo báo SGGP, năm 2004 là thời kỳ xã Vĩnh Hậu A xóa sổ cây lúa để trở thành làng tôm. Cả xóm nuôi gần 3 ngàn hecta tôm sú, trong đó có gần 1/2 là nuôi bán công nghiệp. Đó cũng là thời điểm cả làng rơi vào cảnh nợ trong nợ ngoài. Các viên chức xã tiếp chuyện phóng viên với những ngổn ngang, lo âu của những hồ tôm chính mình nuôi. Một viên chức nói: "Cả xã này, chỉ có mấy người "cà nhổng" không làm gì thì không có nợ thôi!". Dư nợ ở ngân hàng lên 53 tỷ đồng, nợ khó đòi gần 20 tỷ đồng, một con số quá lớn với nông dân xã này.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình