Hôm nay,  

Dân Gian Chơi Ngày Tết

12/02/200200:00:00(Xem: 5942)
Bạn,
Theo các nhà nghiên cứu nhân văn VN, ngày Tết là thời điểm thể hiện rõ nhất những sắc thái của nền văn hoá cộng đồng hay nói cách khác là tập tục sống đã hình thành qua suốt lịch sử 4000 năm lúa nước của dân tộc Việt, đó là nỗi khát khao qua một năm đồng áng được xả hơi thư giãn. Ngay cả những hình thức thể thao dân gian trong ngày tết Việt cũng vậy, được gọi chung là trò chơi và mang sắc thái tưng bừng, khoan khoái của một cuộc chơi. Báo quốc nội viết về trò chơi dân gian vào Xuân qua đoạn ghi chép như sau.
Ngày Tết, đi qua bất cứ làng quê miền Bắc nào ngày xưa người ta cũng có thể bắt gặp cây đu. Không hiểu từ khi nào người ta nghĩ ra trò chơi này nhưng có thể khẳng định rằng đây là một hình ảnh đẹp và độc đáo nhất về cái tết của người Việt. Một đôi nam nữ áo quần rực rỡ nhún mình bay lượn vào bầu trời xuân. Điều tuyệt vời hơn cả ở chỗ đây là trò chơi dành cho mọi người. Từ ông già, bà cả đến lũ trẻ con, ai cũng có thể leo lên mà đánh đu với trời cho dù không phải ai cũng đu hay, đu tài như nhau. Xưa nay chưa khi nào người ta chấm điểm cho một cuộc đu nhưng để đánh đu cho đẹp cũng cần nhiều yếu tố lắm. Cặp nào đu đẹp trước nhất phải có sức khoẻ và sự dẻo dai để nhún cho đều, hơn thế nữa phải có một niềm tin vững chắc vào bạn đu và một sự nhịp nhàng đồng điệu. Các cụ cho rằng chỉ cần nhìn vào cách đánh đu của một đôi trai gái là có thể biết được cuộc sống sau này của họ có hạnh phúc hay không. Có lẽ chính bởi vậy mà cây đu cho đến giờ vẫn cứ tồn tại trong ngày Tết nông thôn khi mà không ít trò vui đang dần mai một như một sự tất yếu.

Nếu như cây đu đem đến cho người ta một hình ảnh đẹp về ngày Tết thì cờ người lại là một hình thức thể thao tạo nên một không khí, một âm thanh đặc biệt. Tiếng trống giục cờ, tiếng trống ăn quân, tiếng trống chiếu... với những tâm hồn làng, thực sự sống với làng quê, chỉ nghe thôi cũng biết thế cờ nơi sân đình ra sao. So với đánh đu, cờ người là một cuộc chơi có tổ chức và mang tính tập thể, số người tham gia một cuộc cờ đã đông, mà số người xem cũng đông, không những thế mà sau cuộc cờ người ta còn bàn tán cả tháng sau về một nước đi. Ngày nay, việc tổ chức một cuộc cờ người đã giản lược nhiều lắm, cái không khí sân cờ cũng không được như xưa, nhất là khi cái loa điện đã làm thay phần lớn vai trò của tiếng trống.
Bạn,
Cũng theo báo quốc nội, cc nhà nghiên cứu phong tục học phân tích rằng theo sự chuyển dịch của thời gian, cuộc sống đã có nhiều đổi thay, tập tục và mối quan hệ cộng đồng cũng vậy, không khí ngày Tết Việt Nam hiển nhiên cũng thay đổi. Bản sắc và sự tân tiến là một cặp phạm trù khó có được sự đồng nhất. Thế nhưng, nhớ về những trò chơi đang dần thành lạc lỏng trong đời sống hiện đại, những hoài niệm đẹp đẽ của con người mỗi khi xuân về dường như cũng là một phần không khí tết hôm nay của những ai nặng lòng với những tập tục truyền thống của dân tộc biểu thị qua các trò chơi dân gian.

Núi Cấm vẫn không ngưng các huyền thoại: từ nơi tu hành của các bậc kỳ nhân, cho tới nơi ẩn tích của các đaị võ sư danh trấn giang hồ, tới chuyện cọp ra nằm nghe tụng kinh.... và bây giờ là chuyện đại gia lên núi Cấm mua đất 'long mạch' để con cháu đời đời giàu sang phú quý.
Chuyện vừa mới xảy ra tại VN, làm biết bao nhiêu Phật Tử nản lòng: một nhà sư lên sân khấu hôn môi với ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng. Chưa hết, đây là buổi văn nghệ gây quỹ, nghĩa là sư đã phạm giới vui chơi văn nghệ. Chưa hết, sư lại lấy tiền ra mua một chai rượu -- Nghĩa là xài tiền chúng sinh cúng dường, và mua một món bị giới luật cấm.
Với lòng tin, chúng ta có thể nhìn ra đủ thứ hình Phật, Chúa, Tiên, Thánh... trên các chòm mây. Tất nhiên, nói thế chỉ đơn giản có ý rằng chính nhân loaị đã nhận ra đủ thứ hiện tượng tùy tâm hóa hiện. Có thể là có thật, cũng có thể là ảo tưởng. Nhưng ít nhất, niềm tin vào cảnh giới siêu hình sẽ gìn giữ chúng ta trong cương vực đaọ đức. Không dám làm ác nữa. Hoặc giả, sẽ giảm bớt làm ác.
Mỗi dân tộc đều có một nền văn hóa riêng biệt, trong đó âm nhạc là một mảng gìn giữ di sản trao truyền nhiều đời. Dĩ nhiên, qua thời gian rồi sẽ có những mảng biến mất, nhưng không vì thế mà chúng ta phải hấp tấp chạy theo nhạc Tây,
Có cầu, tất có cung. Đó là quy luật thị trường. Tự nhiên như thế. Có những chuyện muôn đời đã thấy như thế. Cứ nhìn vào thị trường cũng thấy, các cửa khẩu biên giới đang là nơi tuôn vào gà lậu, gạo lậu, điện thoại lậu, vàng lậu, vân vân... nghĩa là đủ thứ thượng vàng hạ cám.
Người nông dân trước giờ được ca ngợi là chỗ dựa của đảng và nhà nước CSVN, nhưng bây giờ thì hết rồi. Bất kể rằng, nông dân thời nào cũng muốn bình yên, vì muốn lo chuyện cơm no, áo ấm là đủ.
Ngày xưa, đọc truyện Tàu, cứ nghe chuyện dân giang hồ ưa đặt trạm để thu tiền mãi lộ, tớ chẳng hiểu bao nhiêu. Bây giờ ngẫm chuyện nước mình thì mới ngộ ra lắm chuyện.
Một thời chúng ta nghe chuyện rằng xã hội chủ nghĩa là nơi ai cũng có cơ hội bình đẳng, nơi ai cũng “làm theo lao động, hưởng theo nhu cầu,” nhưng rồi những hình ảnh mơ tưởng này đã tan vỡ từ mấy thập niên nay, kể từ khi Miền Bắc khám phá ra một Miền Nam của thịnh vượng, của tự do, của dân chủ, và của tử tế nhiều lần hơn.
Có vẻ như Việt Nam đang lạm phát văn bằng. Kể cả văn bằng Tiến sĩ. Chuyện mới lạ, nước vẫn nghèo, mà văn bằng Tiến sĩ đầy phố, chẳng thấy phát minh gì, chỉ thấy “thật, giả” không còn phân biệt nổi.
Đất nước vẫn còn lúng túng, cứ như dường chưa biết phải đổi mới giáo dục ra sao để có thể chạy kịp với các nước láng giềng.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.