Hôm nay,  

Dân Gian Chơi Ngày Tết

12/02/200200:00:00(Xem: 5877)
Bạn,
Theo các nhà nghiên cứu nhân văn VN, ngày Tết là thời điểm thể hiện rõ nhất những sắc thái của nền văn hoá cộng đồng hay nói cách khác là tập tục sống đã hình thành qua suốt lịch sử 4000 năm lúa nước của dân tộc Việt, đó là nỗi khát khao qua một năm đồng áng được xả hơi thư giãn. Ngay cả những hình thức thể thao dân gian trong ngày tết Việt cũng vậy, được gọi chung là trò chơi và mang sắc thái tưng bừng, khoan khoái của một cuộc chơi. Báo quốc nội viết về trò chơi dân gian vào Xuân qua đoạn ghi chép như sau.
Ngày Tết, đi qua bất cứ làng quê miền Bắc nào ngày xưa người ta cũng có thể bắt gặp cây đu. Không hiểu từ khi nào người ta nghĩ ra trò chơi này nhưng có thể khẳng định rằng đây là một hình ảnh đẹp và độc đáo nhất về cái tết của người Việt. Một đôi nam nữ áo quần rực rỡ nhún mình bay lượn vào bầu trời xuân. Điều tuyệt vời hơn cả ở chỗ đây là trò chơi dành cho mọi người. Từ ông già, bà cả đến lũ trẻ con, ai cũng có thể leo lên mà đánh đu với trời cho dù không phải ai cũng đu hay, đu tài như nhau. Xưa nay chưa khi nào người ta chấm điểm cho một cuộc đu nhưng để đánh đu cho đẹp cũng cần nhiều yếu tố lắm. Cặp nào đu đẹp trước nhất phải có sức khoẻ và sự dẻo dai để nhún cho đều, hơn thế nữa phải có một niềm tin vững chắc vào bạn đu và một sự nhịp nhàng đồng điệu. Các cụ cho rằng chỉ cần nhìn vào cách đánh đu của một đôi trai gái là có thể biết được cuộc sống sau này của họ có hạnh phúc hay không. Có lẽ chính bởi vậy mà cây đu cho đến giờ vẫn cứ tồn tại trong ngày Tết nông thôn khi mà không ít trò vui đang dần mai một như một sự tất yếu.

Nếu như cây đu đem đến cho người ta một hình ảnh đẹp về ngày Tết thì cờ người lại là một hình thức thể thao tạo nên một không khí, một âm thanh đặc biệt. Tiếng trống giục cờ, tiếng trống ăn quân, tiếng trống chiếu... với những tâm hồn làng, thực sự sống với làng quê, chỉ nghe thôi cũng biết thế cờ nơi sân đình ra sao. So với đánh đu, cờ người là một cuộc chơi có tổ chức và mang tính tập thể, số người tham gia một cuộc cờ đã đông, mà số người xem cũng đông, không những thế mà sau cuộc cờ người ta còn bàn tán cả tháng sau về một nước đi. Ngày nay, việc tổ chức một cuộc cờ người đã giản lược nhiều lắm, cái không khí sân cờ cũng không được như xưa, nhất là khi cái loa điện đã làm thay phần lớn vai trò của tiếng trống.
Bạn,
Cũng theo báo quốc nội, cc nhà nghiên cứu phong tục học phân tích rằng theo sự chuyển dịch của thời gian, cuộc sống đã có nhiều đổi thay, tập tục và mối quan hệ cộng đồng cũng vậy, không khí ngày Tết Việt Nam hiển nhiên cũng thay đổi. Bản sắc và sự tân tiến là một cặp phạm trù khó có được sự đồng nhất. Thế nhưng, nhớ về những trò chơi đang dần thành lạc lỏng trong đời sống hiện đại, những hoài niệm đẹp đẽ của con người mỗi khi xuân về dường như cũng là một phần không khí tết hôm nay của những ai nặng lòng với những tập tục truyền thống của dân tộc biểu thị qua các trò chơi dân gian.

Có những di sản văn hóa mang theo những mảng hồn dân tộc, mà chúng ta khi nhớ tới vẫn luôn luôn cảm động, vì đó là một phần lịch sử mở nước, dựng nước của ông bà mình.
Trong thời toàn cầu hóa, không chỉ kinh tế bị tác động lớn, cả lợi và hại, mà văn hóa cũng thế. Do vậy, bản sắc dân tộc cũng sẽ chuyển biến qua từng thế hệ, có nơi nhạt hơn một chút, và có nơi đậm hơn một chút -- và đôi khi, như ở các thành phố lớn, như tại Sài Gòn, văn hóa trở thành một tổng hợp chuyển biến, tác động lẫn nhau.
Gốm Việt Nam trước giờ nổi tiếng nhất là gốm Bát Tràng. Có lẽ một yếu tố làm cho gốm Bát Tràng được biết nhiều là nhờ vị trí điạ lý thuận lợi, nằm ngay ở Gia Lâm, Hà Nội – nghĩa là bên bờ thủ đô, và do vậy được các phóng viên báo chí viết nhiều. Nhưng như thế không có nghĩa là gốm Việt Nam mình chỉ duy có gốm Bát Tràng.
Làm thế nào có thể giữ gìn những điệu hát dân ca của Việt Nam? Có lẽ, đó làmột trong những khó khăn nhất đối với những người yêu mến nghệ thuật dân tộc.
Câu chuyện bằng giả là bình thường, vì chỉ cần một máy in đặt bên cạnh máy điện toán, nối dây xong, dùng Photoshop phù phép là xong.
Tình yêu đôi khi cần lời khuyên, bất kể rằng trái tim vẫn có những lý lẽ riêng của nó.
Đó là một chữ mới thấy trong hơn một thập niên nay, có thể là gần 2 thập niên: chém gió. Chữ này không rõ dịch chính xác ra ngôn ngữ bạn đang sử dụng thế nào... thôi thì mượn những chữ khá xưa mà bạn đã biết để đối chiếu: “chém gió” có nghĩa là “nổ,” là “xạo,” là “bẹt cà na”...
Nên “có tiếng“ hơn là nên “có miếng”? Những lựa chọn như thế có thể ảnh hưởng nhiều tới, không riêng cho bản thân người lựa chọn, nhưng sẽ tác động ra cả xã hội, nếu đây là một chính sách.
Chúng ta có bao giờ hài lòng với công việc của mình? Hoặc là chỉ hài lòng vào những ngaỳ cuối tuần khi được nghỉ ngơi, và bất mãn vào những ngày lao động nặng nhọc trong tuần?
Thế lào nà lói ngọng? Trời ạ, lại nói ngọng rồi. Không phải giỡn, nhưng nói ngọng là điều không nên, tuy là lỗi rất bình thường.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.