Bạn,
Theo ghi nhận của báo quốc nội, các chợ bán rau tại nhiều thành phố, thị trấn ở miền Nam, miền Trung thường hoạt động về đêm. Tại những chợ này, luôn có các tiểu thương chờ đợi mua rau từ các đầu mối, đại lý để sáng hôm sau bán cho khách ở các chợ nhỏ. Và khi trời sáng, là lúc chợ rau lắng xuống. Những chiếc xe tải, xe lam, xích lô, xe máy chất đầy rau vội vã tỏa vào các ngả đường thành phố, đi tỉnh xa. Và ngày lại ngày, có biết bao cuộc đời ngày ngày vẫn đợi rau để mưu sinh như ghi nhận của báo Bình Định qua đoạn ký sự như sau.
Tại Qui Nhơn, với người dân phường Nhơn Phú, chợ rau đêm dường như đã là một phần cuộc sống. Theo ước tính, cả phường có 4 ngàn gia đình thì đã có 500 - 600 gia đình trồng rau với khoảng 145 ha vào mùa cao điểm. Sau khi thu hoạch, các nhà vườn mang rau đến chợ đêm Nhơn Phú bán cho các đại lý hoặc người mua sỉ đem ra chợ bán lẻ. Từ độ lập thu đến chừng tháng 2, tháng 3 âm lịch năm sau, rau muống Nhơn Phú được xuất đi các tỉnh Tây Nguyên như Gia Lai, Kon Tum. Còn Phú Yên thì lại hút hàng với rau răm. Trong khi đó, rau má, vì số lượng lớn nên các đại lý mua tại vườn, đóng bao và hàng đêm mang tập trung ở khu vực cầu sông Ngang để chở đi Gia Lai, Quảng Nam, Đà Nẵng, Phú Yên.
Về tiến trình hình thành, chợ rau đêm Nhơn Phú có từ khi nào, hầu như chẳng ai có câu trả lời chính xác. Những người già bảo lâu lắm cũng không nhớ nữa. Chị Loan, bán rau ở chợ khu 6 trả lời: "Tôi theo mẹ đi chợ này từ năm 14 tuổi, tới nay là 37 tuổi rồi". Một chị khác nhớ lại: "Hồi tôi ở quê xuống đây mua bán rau mới có 12 tuổi. Bây giờ tôi 33 tuổi rồi. Chợ cũng có mấy chục năm rồi chứ chẳng ít". Phóng viên hỏi "Chợ có từ khi nào" với gần cả chục người và nhận lại cũng ngần ấy những câu trả lời tương tự như thế, những câu trả lời "lạc đề" nhưng lại khiến người nghe bâng khuâng nhiều tâm trạng. Ngẫu nhiên, vô định hay vì chợ đã là một phần cuộc sống mà cứ nghe hỏi đến là các chị lại "mặc định" với câu trả lời gắn đời mình trong đó"
Bạn,
Cũng theo báo Bình Định, tại chợ đêm Nhơn Phú, phóng viên chứng kiến dưới ánh đèn đường, các tiểu thương khệ nệ với mấy bao bầu, bí, đậu, mướp, và những khách hàng lựa từng bao rau, mớ đậu, nâng lên đặt xuống mấy trái bầu, gõ gõ để chọn trái non, trả treo... lại thấy hiện ra hình ảnh của những người vợ, người mẹ tất bật lo cho cuộc sống gia đình. Cũng sợ mua mắc, mua hớ, sợ mua rau dở sẽ bán ế, vì thế, cố đi sơm sớm để chọn được rau ngon, cố chịu cực ngồi bán lẻ, cố mời chào, dịu dàng với khách để bán được hàng, có thêm đồng lời lo cho con cái.Khuất sau từng xe rau, ẩn sau ánh đèn đường, là những cuộc đời gắn bó với chợ đêm như thế.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình