Bạn,
Hiện nay, tại Sài Gòn có 3 dự án đầu tư xây nhà máy nước cho. Cả ba dự án thực hiện theo phương thức mà các chuyên viên gọi là BOT (tĩnh lược của 3 tiếng Anh ghép lại, có nghĩa là xây dựng, vận hành và chuyển giao). Theo phương thức BOT, dự án được thực hiện qua ba giai đoạn: giai đoạn đầu là công ty nước ngoài bỏ 100% vốn xây dựng, giai đoạn hai phụ trách vận hành và thu lệ phí sau khi công trình được đưa vào sử dụng, giai đoạn cuối là chuyển giao công trình cho phía Việt Nam sau khi đã thu hồi vốn bỏ ra và tiền lời theo sự thương thảo của hai bên. Trong ba dự án này, đã có một dự án hoàn tất đó là nhà máy nước Bình An. Hiện nhà máy này cung cấp nước cho cư dân thành phố thông qua Công ty Cấp nước Sài Gòn. Do phải mua nước với giá cao, trong khi quy chuẩn lệ phí thu từ người sử dụng lại thấp hơn nên mỗi tháng công ty nước lỗ đậm, tính theo Mỹ kim lỗ hơn 350 ngàn đô/ tháng. Để khỏi bị lỗ, sở Giao thông Công chánh CSVN Sài Gòn đề nghị chính quyền CSVN Sài Gòn cho tăng giá nước, khi thông tin được phổ biến, đại đa số người dân, vốn đã khốn khó trong mưu sinh, đều lo lắng. Tường trình về sự kiện này, báo Người Lao Động ghi nhận như sau:
Hiện nay, tại Sài Gòn có 3 dự án đầu tư xây nhà máy nước cho. Cả ba dự án thực hiện theo phương thức mà các chuyên viên gọi là BOT (tĩnh lược của 3 tiếng Anh ghép lại, có nghĩa là xây dựng, vận hành và chuyển giao). Theo phương thức BOT, dự án được thực hiện qua ba giai đoạn: giai đoạn đầu là công ty nước ngoài bỏ 100% vốn xây dựng, giai đoạn hai phụ trách vận hành và thu lệ phí sau khi công trình được đưa vào sử dụng, giai đoạn cuối là chuyển giao công trình cho phía Việt Nam sau khi đã thu hồi vốn bỏ ra và tiền lời theo sự thương thảo của hai bên. Trong ba dự án này, đã có một dự án hoàn tất đó là nhà máy nước Bình An. Hiện nhà máy này cung cấp nước cho cư dân thành phố thông qua Công ty Cấp nước Sài Gòn. Do phải mua nước với giá cao, trong khi quy chuẩn lệ phí thu từ người sử dụng lại thấp hơn nên mỗi tháng công ty nước lỗ đậm, tính theo Mỹ kim lỗ hơn 350 ngàn đô/ tháng. Để khỏi bị lỗ, sở Giao thông Công chánh CSVN Sài Gòn đề nghị chính quyền CSVN Sài Gòn cho tăng giá nước, khi thông tin được phổ biến, đại đa số người dân, vốn đã khốn khó trong mưu sinh, đều lo lắng. Tường trình về sự kiện này, báo Người Lao Động ghi nhận như sau:
Hàng triệu dân hết sức lo lắng bởi thông tin từ sở Giao thông Công chánh đề nghị Ủy UBND TP cho phép tăng giá nước tiêu dùng. Nguyên cớ để xin tăng giá nước là do Công ty Cấp nước Thành phố lỗ 5 tỉ đồng mỗi tháng do mua nước với giá cao của nhà máy nước Bình An. Trong đầu tư BOT, phía Việt Nam phải dùng ngoại tệ mạnh để nhập nguồn nước do nhà máy sản xuất tại chỗ. Giá nước bán sĩ do các nhà máy nước thuộc dự án BOT đưa ra bình quân khoảng 0.20 đô/mét khối, riêng nhà máy nước Bình An có giá nước tương đương 2.800 đồng mét khối, đắt hơn gấp đôi so với giá bán ra (giá kinh doanh) của công ty cấp nước, vì giá bán của công ty cấp nước chỉ là 1.300 đồng/mét khối. Như vậy không cần lý giải sâu xa, Công ty Cấp nước cầm chắc lỗ đậm. Nhà máy nước Bình An xây dựng hoàn tất vào ngày 23-7-99 với công suất 100.000 mét khối/ngày. Từ tháng 8-1999 đến nay, nhà máy này chỉ mới phát được với công suất 80.000 mét khối/ngày. Nếu nhà máy Bình An phát hết công suất thì Công ty Cấp nước sẽ lỗ dài dài. Đây chỉ mới là nhà máy đầu tiên đầu tư theo phương thức BOT đi vào hoạt động theo quy hoạch của TP.SG. Còn có nhà máy đầu tư BOT khác nữa, gồm nhà máy nước Lyonnaise ses Eaux, nhà máy nước Grand Imperial Saigon, tổng cộng mạng lưới cấp nước thành phố sẽ có khoảng thêm 700,000 mét khối/ngày. Để tiếp nhận lượng nước này, cần có mạng phân phối. Thế nhưng tình hình thất thoát trên mạng cung cấp từ mạng cấp 1,2,3 đều có vấn đề: Tỉ lệ thất thoát lên đến 33%. Mạng cấp nước hiện nay vừa thiếu vừa yếu, nếu so với lượng nước cung cấp sắp tới với 50% là nguồn nước mua bằng ngoại tệ-giá cao thì sự đầu tư bị thất thoát rõ ràng là lãng phí rất lớn. Để cải thiện mạng lưới phân phối, thành phố cần đến khoảng 1.600 tỉ đồng. Ngoài ra vấn đề thất thoát trong xây dựng cơ bản của các công trình cấp nước thành phố còn thể hiện ở công trình đầu tư khai thác nước sông Sài Gòn. Ở dự án này, giai đoạn 1 đang xây dựng rồi ngưng trệ, thiệt hại khoảng 60 tỉ đồng/năm. Biện pháp tháo gỡ là bán lại các hạng mục công trình đã đầu tư cho dự án BOT giai đoạn 2. Theo đề nghị của sở GTCC thì việc tăng giá nước là nhằm cân đối với giá nước mua lại của nhà máy Bình An.
Bạn,
Theo phân tích của các chuyên viên, nếu đề nghị của sở Giao thông Công chánh được UB CSVN Thành phố Sài Gòn chấp thuận sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến sinh hoạt của hàng triệu người lao động và công nhân viên vốn có đồng lương eo hẹp. Đó là chưa kể hàng loạt tác động dây chuyền khác đến sản xuất, kinh doanh.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình