Bạn,
Theo báo Tuổi Trẻ, dưới chân núi Tản của tỉnh Hà Tây, có 1 trường học rất đặc biệt do 1 ông giáo làng, nay đã 85 tuổi, mở dạy miễn phí cho học sinh địa phương theo học các lớp bậc tiểu học, từ lớp vỡ lòng đến lớp 5. Qua 30 niên khoá, hàng ngàn học sinh địa phương đã "tốt nghiệp" từ ngôi trường này. Câu chuyện về ông giáo làng 85 tuổi nói trên được báo Tuổi Trẻ ghi lại như sau.
Đã 30 năm nay, ngôi nhà của ông Bùi Văn Huyền (thôn Thái Bình, xã Đồng Thái, huyện Ba Vì, Hà Tây) trở thành một ngôi trường hết sức đặc biệt. Kể từ năm 1999, Đồng Thái đã không còn trẻ thất học, nhờ ông giáo làng 85 tuổi này.
Năm 10 tuổi, ông mồ côi mẹ. Bà nội ông rất nghèo nhưng cũng cố gắng lo cho ông đi học trường Tây. Khi lớn lên, ông sợ cưới vợ nên trốn làng ra đi; đến nơi nào cũng hỏi nhà lý trưởng để xin dạy học kiếm miếng ăn. Rồi ông gặp được Song An Hoàng Ngọc Phách, tham gia Hội truyền bá quốc ngữ. Sau 1945 ông dạy học ở Tân Cương. Năm 1973, ông về dưới chân núi Tản dựng nhà và dạy học.
Lớp học mở ngay trong nhà. Ông đóng chiếc bảng lên tường, làm bàn bằng gỗ bìa bắp tận dụng, làm ghế học sinh bằng những chiếc đòn kê. Học trò mù chữ được ông dạy chữ và toán vỡ lòng. Học khoảng ba năm, đọc thông viết thạo, ông cho tốt nghiệp ra trường..
Năm nay, ông mở hai lớp, lớp 2 và lớp 5. Với cách dạy của ông, chương trình lớp 5 không có gì là khó hiểu với những đứa học trò nông dân chân đất. Trẻ con ngày nay đi học đều viết bút máy. Riêng ông vẫn tập cho học trò viết ngòi lá tre chấm mực để luyện được chữ. Và ông cũng cập nhật tất cả những đổi thay trong chương trình tiểu học.
30 năm qua cả nghìn học trò của bốn thôn trong xã đã qua lớp học kỳ lạ này. Giáo viên cấp I (tiểu học), cấp II (lớp 6-9) cũng giao con cho ông. Một phụ huynh tên là Hiền ở thôn Đồng Bảng kề bên, trước gửi con học, nay lại gửi cháu đến học. Những đứa học trò mù chữ của ông ngày xưa nay lại gửi con cái đến cho ông.
Tất cả không đóng một đồng học phí. Bố mẹ nào hảo tâm thì mang đến cân đường, gói bánh. Còn mấy chục năm nay ông vẫn thường viết báo để lấy nhuận bút, có tiền mua bàn ghế, sách bút cho học sinh. Vài năm nay, tay run, chân yếu, ông không đi viết xa được. Ngoài khoản lương hưu hơn 400 ngàn đồng, không còn thu nhập nào khác, nhưng ông vẫn lo đủ phấn, mực cho mỗi ngày lên lớp.
Bạn,
Báo TT viết tiếp: Ngôi nhà tre khiêm tốn của ông dán đầy những vần thơ trào lộng. Ở chỗ cao nhất của bàn thờ là bốn chữ Nho ông tự viết: Cần, kiệm, liêm, chính. Bên dưới là những khẩu hiệu thật ngang tàng: "Đừng chết trước khi chết, chớ nghèo lúc đang nghèo." Không con cái, vợ chồng ông ngày ngày vui thú với lũ trẻ con, như người chèo đò không công dưới chân núi Tản.
Theo báo Tuổi Trẻ, dưới chân núi Tản của tỉnh Hà Tây, có 1 trường học rất đặc biệt do 1 ông giáo làng, nay đã 85 tuổi, mở dạy miễn phí cho học sinh địa phương theo học các lớp bậc tiểu học, từ lớp vỡ lòng đến lớp 5. Qua 30 niên khoá, hàng ngàn học sinh địa phương đã "tốt nghiệp" từ ngôi trường này. Câu chuyện về ông giáo làng 85 tuổi nói trên được báo Tuổi Trẻ ghi lại như sau.
Đã 30 năm nay, ngôi nhà của ông Bùi Văn Huyền (thôn Thái Bình, xã Đồng Thái, huyện Ba Vì, Hà Tây) trở thành một ngôi trường hết sức đặc biệt. Kể từ năm 1999, Đồng Thái đã không còn trẻ thất học, nhờ ông giáo làng 85 tuổi này.
Năm 10 tuổi, ông mồ côi mẹ. Bà nội ông rất nghèo nhưng cũng cố gắng lo cho ông đi học trường Tây. Khi lớn lên, ông sợ cưới vợ nên trốn làng ra đi; đến nơi nào cũng hỏi nhà lý trưởng để xin dạy học kiếm miếng ăn. Rồi ông gặp được Song An Hoàng Ngọc Phách, tham gia Hội truyền bá quốc ngữ. Sau 1945 ông dạy học ở Tân Cương. Năm 1973, ông về dưới chân núi Tản dựng nhà và dạy học.
Lớp học mở ngay trong nhà. Ông đóng chiếc bảng lên tường, làm bàn bằng gỗ bìa bắp tận dụng, làm ghế học sinh bằng những chiếc đòn kê. Học trò mù chữ được ông dạy chữ và toán vỡ lòng. Học khoảng ba năm, đọc thông viết thạo, ông cho tốt nghiệp ra trường..
Năm nay, ông mở hai lớp, lớp 2 và lớp 5. Với cách dạy của ông, chương trình lớp 5 không có gì là khó hiểu với những đứa học trò nông dân chân đất. Trẻ con ngày nay đi học đều viết bút máy. Riêng ông vẫn tập cho học trò viết ngòi lá tre chấm mực để luyện được chữ. Và ông cũng cập nhật tất cả những đổi thay trong chương trình tiểu học.
30 năm qua cả nghìn học trò của bốn thôn trong xã đã qua lớp học kỳ lạ này. Giáo viên cấp I (tiểu học), cấp II (lớp 6-9) cũng giao con cho ông. Một phụ huynh tên là Hiền ở thôn Đồng Bảng kề bên, trước gửi con học, nay lại gửi cháu đến học. Những đứa học trò mù chữ của ông ngày xưa nay lại gửi con cái đến cho ông.
Tất cả không đóng một đồng học phí. Bố mẹ nào hảo tâm thì mang đến cân đường, gói bánh. Còn mấy chục năm nay ông vẫn thường viết báo để lấy nhuận bút, có tiền mua bàn ghế, sách bút cho học sinh. Vài năm nay, tay run, chân yếu, ông không đi viết xa được. Ngoài khoản lương hưu hơn 400 ngàn đồng, không còn thu nhập nào khác, nhưng ông vẫn lo đủ phấn, mực cho mỗi ngày lên lớp.
Bạn,
Báo TT viết tiếp: Ngôi nhà tre khiêm tốn của ông dán đầy những vần thơ trào lộng. Ở chỗ cao nhất của bàn thờ là bốn chữ Nho ông tự viết: Cần, kiệm, liêm, chính. Bên dưới là những khẩu hiệu thật ngang tàng: "Đừng chết trước khi chết, chớ nghèo lúc đang nghèo." Không con cái, vợ chồng ông ngày ngày vui thú với lũ trẻ con, như người chèo đò không công dưới chân núi Tản.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình