Bạn,
Cách đây 2 tháng, bộ Tài chánh và Tổng cục Hải quan đã ra thông tư về mức lệ phí hải quan đối với hàng xuất nhập cảng. Theo đó, kể từ ngày 7-6-2000, hầu hết các mức lệ phí hải quan đều tăng gấp đôi. Từ hơn một tháng nay, những doanh nghiệp mà phóng viên báo Tuổi Trẻ tiếp xúc đều nói thực hiện theo thông tư này, thì chi phí xuất, nhập cảng hàng qua các thương cảng sẽ tăng vọt, công ty tốn kém một khoản tiền không nhỏ, chưa kể nhiều bất hợp lý khác.
Cách đây 2 tháng, bộ Tài chánh và Tổng cục Hải quan đã ra thông tư về mức lệ phí hải quan đối với hàng xuất nhập cảng. Theo đó, kể từ ngày 7-6-2000, hầu hết các mức lệ phí hải quan đều tăng gấp đôi. Từ hơn một tháng nay, những doanh nghiệp mà phóng viên báo Tuổi Trẻ tiếp xúc đều nói thực hiện theo thông tư này, thì chi phí xuất, nhập cảng hàng qua các thương cảng sẽ tăng vọt, công ty tốn kém một khoản tiền không nhỏ, chưa kể nhiều bất hợp lý khác.
Theo báo Tuổi Trẻ, một thương gia chuyên xuất khẩu thủy sản cho biết: giờ đây làm thủ tục hải quan để xuất một container tôm, cá thì doanh nghiệp của ông phải đóng 500 ngàn đồng, so với trước chỉ tốn có 200 ngàn đồng. Ông nói sở dĩ có con số đó là vì tiền bồi dưỡng cho hải quan không thể ngắt đi được. Ông nói thêm: “Nếu chỉ có 300 ngàn đồng lệ phí theo thông tư mới này thì chúng tôi vui vẻ nộp không hề kêu ca. Chúng tôi rất thích việc nộp công khai có biên lai như thế.” Tuy nhiên, với mức thu phí như hiện nay cộng với số tiền chi thành lệ mà bấy lâu chưa dẹp được thì rõ là một gánh nặng quá lớn cho cho các doanh nghiệp.
Một doanh nghiệp nhập cảng giải thích: Vào tuần lễ đầu tháng 7, chúng tôi có nhập 60 container hàng thuộc loại dễ kiếm, tiền lệ phí làm thủ tục hải quan hết 6 triệu đồng thì tiền chi ngoài sổ sách cũng tương đương con số đó. So với trước, tiền chi đó có thể giảm được vài chục phần trăm tuy nhiên không thể không có. Tổng số chi phí tính ra rất lớn.
Cũng theo báo Tuổi Trẻ, một điều nữa là hải quan tính lệ phí theo đơn vị container, một trưởng phòng đại diện một đơn vị xuất nhập cảng đưa ra ví dụ để nói về sự bất hợp lý: một container 20 feet chứa đầy hàng là trà khổ qua thì chỉ có 3 tấn, nhưng khi chứa gạo thì lại đến 20-22 tấn thế nhưng hải quan lại tính lệ phí như nhau. Chưa kể hàng nông sản giá trị rất thấp, tìm thị trường khó khăn nhưng định mức lệ phí lại ngang nhau. Cũng cùng “bức xúc” như anh trưởng phòng nói trên, một doanh gia về xuất cảng tiêu, cà phê cho rằng mức lệ phí không hợp lệ, không khuyến khích chút nào cả. Hàng nông sản hiện nay rất khó bán, thường bị lỗ, giờ lại tăng chi phí nên càng lỗ. Một điều nữa, lệ phí giữa hàng nhập cảng và hàng xuất cảng đều như nhau là không công bằng, lý do: kiểm tra hàng nhập cảng vất vả hơn nhiều lần hàng xuất cảng, và những khái niệm về hàng cùng chủng loại, nguyên đai, nguyên kiện cũng không thật sự thuyết phục ngay. Mây, tre, giá trị khác nhau là bao, nhưng nếu nằm trong một sản phẩm rồi xếp vào diện nhiều chủng loại để rồi thu lệ phí cao hơn thì không có công bằng.
Khi phóng viên đặt câu hỏi với các chủ doanh nghiệp là nếu cương quyết không bồi dưỡng cho hải quan thì sẽ ra sao, tất cả đều trả lời rằng: không thể. Một người đã nêu ra dẫn chứng cụ thể: Tại khâu kiểm hóa, nếu chi 200 ngàn đồng, nhân viên kiểm hóa mở cửa kiểm tra hàng, đúng tờ khai là xong. Nếu chi ít hơn, cán bộ hải quan nghi ngờ hàng bên trong container có vấn đề và đề nghị móc ruột ra để kiểm tra đúng quy định. Thế là phải bỏ tiền thuê người dỡ hàng ra, và với mấy chục container như vậy thì tiền nào trả cho nổi.
Bạn,
Nêu thắc mắc về nguồn gốc của nhũng nhiễu có phải do các nhiêu khê và các sơ hở của quy định, cục trưởng cục Hải quan Sài Gòn chỉ nói có một biện pháp: đó là doanh nghiệp phải thẳng thắn, cương quyết, nếu có hiện tượng tiêu cực báo liền với chúng tôi. Đó chỉ là cách nói để trấn an, và nếu chỉ có biện pháp vậy thôi thì việc bồi dưỡng sẽ là muôn thuở.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình