Bạn,
Theo ghi nhận của báo Sài Gòn Tiếp Thị, trên địa bàn thành phố Sài Gòn, ngoài các công ty dịch vụ vệ sinh, còn có các tổ, toán "dân lập" thu gom rác. Hiện nay, tại nhiều khu cư dân, nhiều nhà phải nhờ các tổ dịch vụ thu gom rác mà không có hợp đồng gì cả. Giá cả rất lộn xộn, có nơi 5 ngàn đồng/tháng, nơi 8 ngàn đồng/tháng. Lễ, tết hoặc những dịp có nhiều rác thì người lấy rác... xin thêm tiền. Có khi người lấy rác tăng giá "đột xuất" vì bị phường thu thuế! Thu tiền không có hóa đơn nên có trường hợp người lấy rác thu tiền trước rồi nghỉ luôn, người sau thay thế tiếp tục thu tiền. Báo SGTT viết về hiện trạng này như sau.
Tiền thu đủ, nhưng việc lấy rác thỉnh thoảng... không đúng giờ, hoặc do chạy sô nên lấy rác chớp nhoáng, người dân phải lật đật mang rác ra nếu không xe rác đi mất. Phương tiện cũ kỹ, mất vệ sinh gồm đủ loại không theo quy chuẩn gì cả: ba gác đạp, ba gác máy, xe lam, máy cày gắn rờ moóc... Thậm chí, người lấy rác còn vi phạm luật giao thông như dùng xe máy đẩy xe rác. Tại sao lại có tình trạng kể trên" Theo các công ty dịch vụ công ích quận, huyện thì việc đầu tư xe thu gom rác dân lập do dân tự làm. Việc đề nghị họ làm đúng quy chuẩn rất khó vì đây là dân nghèo không có tiền đầu tư ngay, phải làm từ từ. Thực tế, tiền mua xe lấy rác 1.9 triệu đồng/chiếc. Một người có thể lấy rác từ 200 hộ dân, được 2 triệu đồng/tháng (thu đúng quy định 10 ngàn đồnghộ); lương công nhân ngành vệ sinh bình quân 1 triệu đồng/người. Còn với người làm cho các đầu nậu thu gom rác, họ được trả khoán gọn 700 ngàn - 800 ngàn đồng/tháng.
Việc thu gom, vận chuyển rác đang được thực hiện quản lý theo cơ chế hợp đồng thuê bao. Sau khi các công ty dịch vụ công ích quận huyện được kiểm tra, xác nhận khối lượng, chất lượng qua Công ty môi trường đô thị, Sở Tài chánh sẽ xem xét cấp vốn cho các công ty này. Ông Hà Văn Dũng, giám đốc Sở Giao thông công chánh nhận xét về cơ chế thuê bao: "Với cơ chế này, nhà nước rót bao nhiêu tiền làm bấy nhiêu, không rót không làm". Các đơn vị dịch vụ công ích được giao địa bàn theo định mức đơn giá, tiêu chuẩn của ngành mà không đấu thầu nên không kích thích cạnh tranh tăng năng suất, chất lượng. Khi được giao địa bàn là trở thành độc quyền trên địa bàn. Công ty môi trường đô thị được giao vận chuyển cơ giới, nhưng thực tế chỉ đảm nhận vận chuyển 55 - 60% khối lượng rác hàng ngày. Số còn lại, công ty ký hợp đồng lại với các đơn vị công ích quận huyện (20%), hợp tác xã Công Nông nhận hợp đồng 20 - 25%.
Bạn,
Báo SGGT viết tiếp: tình trạng độc quyền đã không khuyến khích các đơn vị có quyền quản lý địa bàn đầu tư phương tiện mới. Theo Sở Giao thông công chánh, xe máy thu gom, vận chuyển rác hiện đủ về số lượng, nhưng ngoài một số ít xe mới trang bị thì phần lớn số còn lại quá cũ kỹ (giá trị sử dụng khoảng 40 - 60%), thường xuyên bị hỏng. Trong đó có khá nhiều xe ben chở rác hở, không bảo đảm vệ sinh. Đó là chưa kể chuyện phóng nhanh vượt ẩu, chở quá tải, đậy lưới bạt không kín, chảy nước, rỉ rác. Ông Trần Đại Đồng, phó giám đốc Công ty môi trường đô thị thành phố thừa nhận: "Thực trạng quản lý ngành như hiện nay là không có cơ sở để tính đúng hiệu quả đồng vốn, không đáp ứng yêu cầu bảo đảm trật tự vệ sinh thành phố."
Theo ghi nhận của báo Sài Gòn Tiếp Thị, trên địa bàn thành phố Sài Gòn, ngoài các công ty dịch vụ vệ sinh, còn có các tổ, toán "dân lập" thu gom rác. Hiện nay, tại nhiều khu cư dân, nhiều nhà phải nhờ các tổ dịch vụ thu gom rác mà không có hợp đồng gì cả. Giá cả rất lộn xộn, có nơi 5 ngàn đồng/tháng, nơi 8 ngàn đồng/tháng. Lễ, tết hoặc những dịp có nhiều rác thì người lấy rác... xin thêm tiền. Có khi người lấy rác tăng giá "đột xuất" vì bị phường thu thuế! Thu tiền không có hóa đơn nên có trường hợp người lấy rác thu tiền trước rồi nghỉ luôn, người sau thay thế tiếp tục thu tiền. Báo SGTT viết về hiện trạng này như sau.
Tiền thu đủ, nhưng việc lấy rác thỉnh thoảng... không đúng giờ, hoặc do chạy sô nên lấy rác chớp nhoáng, người dân phải lật đật mang rác ra nếu không xe rác đi mất. Phương tiện cũ kỹ, mất vệ sinh gồm đủ loại không theo quy chuẩn gì cả: ba gác đạp, ba gác máy, xe lam, máy cày gắn rờ moóc... Thậm chí, người lấy rác còn vi phạm luật giao thông như dùng xe máy đẩy xe rác. Tại sao lại có tình trạng kể trên" Theo các công ty dịch vụ công ích quận, huyện thì việc đầu tư xe thu gom rác dân lập do dân tự làm. Việc đề nghị họ làm đúng quy chuẩn rất khó vì đây là dân nghèo không có tiền đầu tư ngay, phải làm từ từ. Thực tế, tiền mua xe lấy rác 1.9 triệu đồng/chiếc. Một người có thể lấy rác từ 200 hộ dân, được 2 triệu đồng/tháng (thu đúng quy định 10 ngàn đồnghộ); lương công nhân ngành vệ sinh bình quân 1 triệu đồng/người. Còn với người làm cho các đầu nậu thu gom rác, họ được trả khoán gọn 700 ngàn - 800 ngàn đồng/tháng.
Việc thu gom, vận chuyển rác đang được thực hiện quản lý theo cơ chế hợp đồng thuê bao. Sau khi các công ty dịch vụ công ích quận huyện được kiểm tra, xác nhận khối lượng, chất lượng qua Công ty môi trường đô thị, Sở Tài chánh sẽ xem xét cấp vốn cho các công ty này. Ông Hà Văn Dũng, giám đốc Sở Giao thông công chánh nhận xét về cơ chế thuê bao: "Với cơ chế này, nhà nước rót bao nhiêu tiền làm bấy nhiêu, không rót không làm". Các đơn vị dịch vụ công ích được giao địa bàn theo định mức đơn giá, tiêu chuẩn của ngành mà không đấu thầu nên không kích thích cạnh tranh tăng năng suất, chất lượng. Khi được giao địa bàn là trở thành độc quyền trên địa bàn. Công ty môi trường đô thị được giao vận chuyển cơ giới, nhưng thực tế chỉ đảm nhận vận chuyển 55 - 60% khối lượng rác hàng ngày. Số còn lại, công ty ký hợp đồng lại với các đơn vị công ích quận huyện (20%), hợp tác xã Công Nông nhận hợp đồng 20 - 25%.
Bạn,
Báo SGGT viết tiếp: tình trạng độc quyền đã không khuyến khích các đơn vị có quyền quản lý địa bàn đầu tư phương tiện mới. Theo Sở Giao thông công chánh, xe máy thu gom, vận chuyển rác hiện đủ về số lượng, nhưng ngoài một số ít xe mới trang bị thì phần lớn số còn lại quá cũ kỹ (giá trị sử dụng khoảng 40 - 60%), thường xuyên bị hỏng. Trong đó có khá nhiều xe ben chở rác hở, không bảo đảm vệ sinh. Đó là chưa kể chuyện phóng nhanh vượt ẩu, chở quá tải, đậy lưới bạt không kín, chảy nước, rỉ rác. Ông Trần Đại Đồng, phó giám đốc Công ty môi trường đô thị thành phố thừa nhận: "Thực trạng quản lý ngành như hiện nay là không có cơ sở để tính đúng hiệu quả đồng vốn, không đáp ứng yêu cầu bảo đảm trật tự vệ sinh thành phố."
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình