Bạn,
Theo báo Tuổi Trẻ, trên địa bàn huyện đảo Phú Quốc thuộc tỉnh Kiên Giang, có đảo Hòn Giỏi thuộc xã Hòn Thơm là nơi quy tụ nhiều thợ lặn mò ngọc trai. Những con sò điệp quanh những ghềnh đá ngầm, sâu thẳm dưới lòng đại dương của vùng đảo này bỗng trở thành hấp lực về sự đổi đời: ngọc trai. Nhưng đổi đời đâu không thấy, người ta chỉ thấy một nghĩa địa hoang lạnh ngày một dài thêm những nấm mồ không bia của những thợ lặn không trở về vì tử nạn dưới biển sâu. Nhiều người mang di chứng bại liệt suốt đời.
Báo Tuổi Trẻ cho biết: theo lời của những người cố cựu của xóm thợ lặn, từ những năm 1980, Hòn Gỏi được biết đến là hòn đảo có nhiều ghềnh đá ngầm, có nhiều sò điệp sinh sống nên những người làm nghề thợ lặn kéo nhau về đây quần tụ, sinh sống. Cả xóm chỉ mưu sinh bằng nghề lặn bắt sò điệp để bán vỏ sò cho những người làm nghề khảm tranh. Cuộc sống bình lặng trôi theo thời gian. "Cho đến khoảng những năm 1990, cơn sốt ngọc trai bắt đầu lan tới xóm nghèo này", 1 tiểu thương tên là Trần Văn Tuấn nhớ lại như thế. Tiểu thương này kể: "Khoảng năm 1992-1993 gì đó, ở xóm chợ An Thới có ghe của ông Tạ Văn Thân trong một lần lặn đã bắt được con sò điệp bên trong có viên ngọc trai cỡ đầu ngón tay cái. Một đại gia ở Sài Gòn đến tìm mua nghe đâu cả trăm triệu đồng". Thế là người ta đồn thổi rồi cả xóm thợ lặn bắt đầu lên "cơn sốt ngọc trai" với hy vọng sẽ được may mắn đổi đời, thoát khỏi kiếp nghèo. Và từ đó nhiều thợ lặn đã mãi mãi ra đi không trở về, nhiều người lâm vào cảnh sống đời thực vật hay mang di chứng bại liệt suốt đời.
Cũng theo báo TT, cuối tháng 2-2006 vừa rồi, cả xóm thợ lặn đã lặng lẽ chôn cất một thợ lặn xấu số tên Bình (quê tận ngoài miền Trung). Các thợ lặn cùng ghe cho biết do đang ở độ sâu hơn 20m, Bình trồi lên quá nhanh lại quên giảm áp nên bị sức ép làm vỡ cả lục phủ ngũ tạng, tử vong ngay khi vừa cố trồi lên khỏi mặt nước. Cả xóm thợ lặn này vài tháng là lại có đám tang. Thợ lặn Huỳnh Văn Sáu (quê Cần Thơ) cho biết tội nhất là những thanh niên tuổi đời mới đôi mươi. Danh sách những thợ lặn xấu số ngày một nhiều thêm theo những chuyến ra khơi, nào là Nguyễn Văn Thái nằm lại đáy đại dương để lại con nhỏ, thợ lặn Trần Văn Có, rồi Nguyễn Thái Tiền... Ngoài những thợ lặn xấu số đã nằm nơi nghĩa trang hoang lạnh thì còn nhiều thợ lặn phải sống đời sống thực vật hay mang di chứng bại liệt suốt quãng đời còn lại cũng vì ngọc trai..
Bạn,
Báo TT ghi nhận rằng trước đây khi cơn sốt ngọc trai chưa tới thì xóm này vẫn chỉ loanh quanh ở gần bờ lặn sò bán vỏ cho các tư thương. Từ ngày có một vài người trong xóm gặp may trúng ngọc nên cả xóm cứ hễ ra khơi là nghĩ đến ngọc trai. Và càng hy vọng vào ngọc trai thì họ càng tiến ra xa hơn, vì thế chết chóc, bại liệt cũng nhiều hơn. Bây giờ cả xóm hầu như thợ lặn nào cũng mang chứng tê liệt và chân cẳng cứ teo dần.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình