Bạn,
Theo báo SGGP, những ngày này, trên địa bàn miền Tây Nam phần, tại các huyện Lai Vung, Lấp Vò (tỉnh Đồng Tháp); Bình Minh (tỉnhVĩnh Long); Chợ Mới, Phú Tân (tỉnh An Giang); Thốt Nốt (thành phố Cần Thơ)..., từ chạng vạng tối đến tận sáng sớm, nhiều người dân làm nghề chài lưới kéo nhau đi "săn" cá bông lau như ngày hội. Những người dân này đều nghèo, không đất đai sản xuất, trông vào nghề câu lưới như: câu tôm, đặt lờ, lọp... mưu sinh. Trong đó, đánh cá bông lau là mùa làm ăn chính mang lại nguồn thu nhập chính cho gia đình như ghi nhận của một phóng viên báo SGGP qua đoạn ký sự như sau.
Phải hẹn nhiều lần, phóng viên mới có dịp tháp tùng nhóm thợ săn cá bông lau chuyên nghiệp ở xã Vĩnh Thới huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp. Hơn 6 giờ chiều, anh Năm Hòa (Bùi Văn Hòa) giục chúng tôi xuống xuồng chạy một mạch từ Vàm Cái Mít ra sông Hậu.
Trời sụp tối, gió phảng phất mát rượi, dòng sông Hậu hiền hòa lấp lánh ánh trăng, chiếc xuồng máy chạy được hơn 30 phút thì dừng lại. Năm Hòa lấy bọc thuốc rê quấn một điếu rồi mồi lửa hít một hơi dài. Anh bảo: "Cá bông lau về sông Hậu rất nhiều, hàng trăm gia đình chuyên nghề chài lưới tha hồ "săn", sống được lắm...!". Phương tiện đánh cá bông lau rất đơn giản, chỉ cần một xuồng máy và tay lưới dài 500-600m, dạo sâu 7-8m là có thể hành nghề. Tuy nhiên, muốn đánh được nhiều cá phải chọn thời điểm nước rong vào những ngày 14 - 15 hoặc 29 - 30 Âm lịch, thời điểm nước chảy mạnh, nhất là ban đêm lúc trời êm, xuồng ghe đi lại ít, cá thường đi ăn nên dễ bắt.
Bãi cá bông lau ở Vĩnh Thới dài khoảng 2km, hàng đêm quy tụ trên 50 người đánh bắt chuyên nghiệp. Dù vậy, dân trong nghề đều tuân theo quy luật "nằm tài", ai đến trước thả trước, ai đến sau thả sau, không người nào tranh giành hay hiềm khích người nào. Theo nhiều người lâu năm trong nghề, săn cá bông lau rất thú vị. Việc bắt được nhiều cá hay không tùy thuộc vào việc thả lưới trước hay thả sau mà chủ yếu là người đó có "tay sát cá" hay không bởi thực tế, nhiều lúc người thả trước không dính cá nhưng thả sau lại dính nhiều và ngược lại... Thông thường, nếu gặp lúc nước lớn thì nửa tiếng đồng hồ thăm lưới một lần, còn nước ít chảy thì thời gian thăm chậm hơn khoảng 1 tiếng đến 1 tiếng rưỡi.
Bạn,
Cũng theo SGGP, nhiều vị cao niên sống ven sông Hậu kể lại, cá bông lau có ở vùng này đã hàng chục năm nay. Bông lau thuộc họ cá da trơn, mang đặc tính di trú. Thông thường, khi mùa mưa xuống, cá bông lau từ các cửa sông, vùng nước lợ (gần biển), ngược sông Hậu về thượng nguồn sinh sản nên cũng là thời điểm dân chài lưới hành nghề "săn" cá. Một cư dân ở xã Vĩnh Thới, huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp, thì cho rằng: "Những năm 1976, một số Việt kiều sống ở Biển Hồ (Cam Bốt) về sông Hậu đánh cá bông lau, sau đó truyền nghề lại cho dân vùng này và phát triển đến ngày nay".
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình