Bạn,
Theo ghi nhận của báo quốc nội, tại Tây Nguyên, số voi nhà và voi rừng ở tỉnh Đắc Lắc đang sụt giảm nhanh chóng, giờ chỉ còn 61 voi nhà và 40 - 50 voi rừng. Nếu so với tài liệu điều tra năm 1979 là 502 con voi nhà thì con số 61 bây giờ thật đáng giật mình. Nguyên nhân của sự sụt giảm này có liên quan đến yếu tố con người, như nạn tàn phá rừng, nạn săn bắn trái phép, việc buôn bán, cho thuê vì nhiều mục đích khiến voi không được sống trong môi trường của mình. Báo Công An CSVN ghi nhận thực trạng này qua ký sự như sau.
Khi phóng viên tìm về buôn Ranh B thì voi Ban Nang đã chết được gần một tháng. Dù Ban Nang chết đã lâu nhưng ông Y Nguôt vẫn buồn, chưa chịu đi rẫy, chỉ ngồi nhà uống rượu. Ông vừa là nài voi vừa là người quản lý voi của dòng họ Je. Nói đến Ban Nang nước mắt ông ứa ra. Trước đó khoảng một tháng, Ban Nang đi kéo gỗ thì bị trượt dốc ngã gãy chân. Lúc này, được sự hướng dẫn của nhân viên thú y dòng họ Je mới lo chăm sóc, đi tìm chuối, tìm mía cho Ban Nang..., nhưng đã quá muộn. Cả một thời gian dài, Ban Nang không được chăm sóc đầy đủ dẫn đến suy dinh dưỡng, lại phải làm việc liên tục, kiệt sức nên cú trượt gãy chân đã khiến Ban Nang phủ phục. Y Nguôt vừa khóc vừa nói: "Khi voi ở ngàn lúc chết sẽ tìm đến thung lũng giữa núi cao, có nhiều cây rừng rồi nằm xuống chết để bầy đàn của nó lấy đất, lấy cây rừng đắp mộ. Ngày trước voi về ở với người lúc chết cũng được làm lễ cúng, được cả dòng họ thương tiếc, cả buôn đến chia buồn, còn bây giờ...Thương lắm Ban Nang ơi!".
Trên đường về buôn M'Liêng với phóng viên, hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Lắk Võ Văn Tụ cho biết: "Vậy là chỉ 3 năm nay riêng huyện Lắk đã có 3 con voi nhà chết, đều vì suy dinh dưỡng và kiệt sức". Khi nghe phóng viên nói chuyện về cái chết của voi Ban Nang, già làng Y Te Ông thở dài, nét mặt lộ vẻ buồn rầu. Rồi không đợi khách hỏi chuyện, già nói: "Ban Nang chết, ta sợ rồi Khọi Vạc nhà ta cũng thế thôi". Già kể: Ngày xưa voi là thành viên trong nhà, trong dòng họ, trong buôn làng. Bây giờ đồng tiền, cái xe máy, cái máy hát... đã làm lũ con cháu quên hết cả rồi, chúng thay nhau làm khổ Khọi Vạc - con voi của ông bà để lại. Từ khi điểm du lịch hồ Lắk được mở ra, có nhiều khách xa khách gần đến thăm bọn con cháu đã xin cho Khọi Vạc đi chở khách kiếm tiền. Đem Khọi Vạc đi kiếm tiền nhưng chúng không "chia phần" cho Khọi Vạc, không chăm sóc Khọi Vạc để thưởng công, chúng chỉ thích kiếm tiền thôi. Mỗi tiếng đồng hồ cho Khọi Vạc đi chở khách kiếm được cả trăm nghìn đồng. Từ những đồng tiền này mà 2 đứa con và mấy đứa cháu của Y Tê Ông sinh ra cãi cọ, chửi nhau, có lần suýt đánh nhau nữa.
Bạn,
Cũng theo báo CA, không chỉ voi nhà mà voi rừng cũng phải chịu số phận thảm hại. Theo điều tra năm 1979 thì có khoảng 400-500 con voi rừng nhưng đến năm 2000 thì chỉ còn khoảng 40-50 con. Các nhà khoa học đã lên tiếng từ rất lâu về nguy cơ tuyệt chủng của voi.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình