Hôm nay,  

Bài Chòi Miền Trung

20/11/200600:00:00(Xem: 5138)

Bài Chòi Miền Trung

Bạn,

Theo báo quốc nội, bài chòi là một loại hình nghệ thuật dân gian truyền thống đặc sắc của miền Trung, phổ biến từ Quảng Bình đến Bình Thuận. Cũng như hát bộ, bài chòi ra đời từ dân gian. Nhưng hát bộ đi vào cung đình để trở thành nghệ thuật bác học, còn bài chòi phát triển thành nghệ thuật chuyên nghiệp, nhưng vẫn "bám tru" trong lòng  dân lao động ở nông thôn. Báo Bình Định viết về bài chòi miền Trung như sau.

Nói về nguồn gốc của bài chòi, theo ông Phan Ngạn, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Bài chòi cổ dân gian Bình Định cho biết: từ thời xa xưa, cứ vào dịp xuân về, trong gia đình, trong từng nhóm dân cư thường tổ chức chơi bài (tứ sắc, tam cúc...). Người ta chơi trên chiếu, quây quần từ 5-10 người. Cuộc vui có tính chất hạn hẹp và đơn điệu. Về sau người ta mới sáng tạo xây chòi cao, giống như nhà sàn nhỏ của đồng bào sắc tộc ở vùng núi Tây Nguyên. Như vậy có bài, có chòi nên mới gọi là bài chòi. Đầu tiên đặt ra đánh bài chòi, người ta sáng tác những câu hò, những làn điệu dân ca, rồi xuất hiện các nghệ nhân mà điển hình là "Anh hiệu".

Vào dịp Tết hay lễ hội, người ta tổ chức đánh bài chòi ở các thôn làng. Một thôn nhiều khi có từ 2 đến 3 điểm chơi, trên khoảng sân rộng trước đình làng hay ở nơi họp chợ. Người ta dựng 9 cái chòi tre, mái lợp tranh, chòi cao cách mặt đất 2m, được lót khịa tre để khoảng từ 4-5 người ngồi chơi. Bộ bài chơi là bộ tam cúc, gồm 27 hoặc 30 cặp, chia làm 3 pho: Văn, Vạn, Sách. Mỗi pho có 9 hoặc 10 cặp bài có tên gọi riêng. Tùy theo mỗi tỉnh, tên gọi các con bài thay đổi như sau: Một: nhất trò- Hai: nhì nghèo, nhì bí- Ba: tam quăng, ba bụng - Tứ: tứ cẳng, tứ giống... "Anh hiệu" nhân vật chính của đánh bài chòi, có kiến thức văn chương, độc diễn cùng với tiếng trống, tiếng đàn cò, phèng la...

Văn chương bài chòi là văn chương bình dân nhưng vẫn bảo đảm chất thơ. Khi con bài rút ra, anh hiệu bắt đầu hô những câu thai liên hồi kỳ trận, những lời khôi hài, dí dỏm, người lớn cười đám trẻ cũng cười và mê đến ngẩn tò te. Những người ngồi chơi niềm vui đong đầy với tâm trạng thấp thỏm, hồi hộp. Đối với dân sành đánh bài chòi thì chỉ cần nghe câu hò đầu tiên là có thể đoán con bài. Ví dụ: con ba bụng, ở Quảng Nam Đà Nẵng hô: Chồng nằm chính giữa / Hai vợ hai bên/Lấy chiếu đắp lên/Gọi là ba bụng/Huơ ba bụng! Khi gặp con nhất trò thì ở Bình Định hô: Đi đâu mang sách đi hoài/Cử nhân không đậu, tú tài cũng không.

Bạn,

Cũng theo báo Bình Định, đánh bài chòi là một trò chơi giải trí mang tính chất văn chương bình dân. Người ta đánh bài chòi để thử thời vận hên xui dịp đầu năm, chứ không tính ăn thua đỏ đen. Bài chòi đã phát triển đi lên thành một nghệ thuật công chúng. Từ một nghệ nhân ban đầu là "Anh hiệu" đóng đủ mọi vai khi bài chòi có tính cách tự sự, về sau xuất hiện nhiều nghệ nhân và hình thành một sân khấu hẳn hoi như sân khấu tuồng truyền thống.

Một thời, chúng ta đi học, đọc truyện cổ và rơi vào những thế giới tuyệt vời của văn học khi nghe chim và cá nói chuyện với nhau, khi trê và cóc có lời minh giải, khi lục súc tranh công nhau, và vân vân. Thế giới chúng ta đầy những sinh vật sinh động, và chúng ta là một.
Đó không còn là chuyện của nước Tàu xa xôi. Đó là nước Việt Nam hiện nay và trong tương lai gần. Dư đàn ông và thiếu đàn bà. Chỉ vì, ưa sinh con trai hơn là con gái.
Tìm việc làm cực kỳ gian nan, trong tình hình này. Bất kể rằng, người tìm việc đã tốt nghiệp đaị học chuyên ngành.
Mục di trú và bảo lãnh do Văn Phòng tham vấn di trú Robert Mullins International đảm trách hằng tuần, nhằm mục đích thông báo các tin tức thời sự liên quan đến vấn đề đoàn tụ gia đình, rất hữu ích cho quý vị nào quan tâm đến việc bảo lãnh thân nhân. Đề tài trên đây cũng được thảo luận trực tiếp trên trang nhà của văn phòng, www.rmiodp.com, tiết mục Radio, vào mỗi tối thứ Tư , từ 7:00-8:00 giờ.
Chúng ta đều biết rằng, phá hoại thì dễ, nhưng xây dựng thì khó. Quy luật này ai cũng biết. Và đó là lý do chúng ta phải trân trọng, phải suy nghĩ tận tường trước những quyết định có thể tổn hại thế gian này.
Một thời, chúng ta ngồi trong giảng đường đạị học, miệt mài với chữ nghĩa giữa những tiếng súng vang dội từ xa về. Chúng ta kiên tâm học, vì biết rằng, đại học là nền tảng để xây dựng laị xã hội sau tất cả những ly tán, những đổ vỡ...
Hãy nghĩ tới những ngày thơ ấu của chúng ta, khi được ba mẹ đưa tới trường hàng ngày. May mắn, đó là may mắn. Bởi vì cùng lứa với chúng ta ngaỳ đó, còn rất nhiều học trò bỏ học sớm, để lao động phụ giúp ba mẹ. Nhưng đó là chúng ta ở Sài Gòn, hoàn cảnh kinh tế còn dễ thở, trong khi những nơi dưới quê gian nan hơn nhiều, đặc biệt là ở Miền Bắc.
Kiến thức không tự nhiên mà có. Từ thuở nhỏ, chúng ta học vần abc, rồi học ghép chữ, tập đánh vần thành câu... đều nhờ các thầy cô.
Đất nước đang lệ thuộc phần lớn vào Trung Quốc. Điều này ai cũng thấy. Và ai cũng biết đó là con đường chết chậm, khi nhà nước Hà Nội đã kể như là bán trọn thị trường 90 triệu dân cho nhà nước Bắc Kinh rồi.
Thức ăn bẩn, gây ngộ độc... chuyện này thường quá, và đã trở thành nỗi lo hàng ngày của người dân.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.