Bạn,
Trong một thư trước, chúng tôi có kể cho bạn nghe về đời sống khốn khổ của những công nhân khuân vác tại bến tàu nhỏ ở ven kênh Tàu Hủ, quận 6, Sài Gòn. Theo báo Tuổi Trẻ, hiện Sài Gòn có rất nhiều bến, cảng. Từ lớn như cảng Sài Gòn, Khánh Hội, Tân Cảng cho đến cảng, bến khác như Tân Thuận Đông, bến Vân Đồn, bến phà Thủ Thiêm... đâu cũng có đội quân bốc xếp. Dù tính nghề nghiệp mỗi nơi có khác, nhưng đời người khuân vác thì chỗ nào cũng giống, và họ cũng có cùng chung một tâm trạng, một ước mơ là thoát được cái nghề bán sức người để đổi gạo qua ngày. Báo TT đã ghi lại một số câu chuyện về phu khuân vác như sau.
Trong một thư trước, chúng tôi có kể cho bạn nghe về đời sống khốn khổ của những công nhân khuân vác tại bến tàu nhỏ ở ven kênh Tàu Hủ, quận 6, Sài Gòn. Theo báo Tuổi Trẻ, hiện Sài Gòn có rất nhiều bến, cảng. Từ lớn như cảng Sài Gòn, Khánh Hội, Tân Cảng cho đến cảng, bến khác như Tân Thuận Đông, bến Vân Đồn, bến phà Thủ Thiêm... đâu cũng có đội quân bốc xếp. Dù tính nghề nghiệp mỗi nơi có khác, nhưng đời người khuân vác thì chỗ nào cũng giống, và họ cũng có cùng chung một tâm trạng, một ước mơ là thoát được cái nghề bán sức người để đổi gạo qua ngày. Báo TT đã ghi lại một số câu chuyện về phu khuân vác như sau.
Theo báo TT, một khi thành phố SG phát triển về công nghiệp thì dịch vụ của đội quân bốc vác lâm vào tình trạng bế tắc. Quy luật đào thải thật khắc nghiệt. Nhiều thợ bốc xếp ở đây nói rằng được thuê vác hàng từ tàu lên bờ, dù cực mấy cũng đã may mắn lắm rồi. Bên cạnh các máy móc hiện đại dần thay cho sức người thì các ông "chủ nhỏ" ở đây cũng là vua một xứ. Chỉ cần mấy ông này ho nhẹ một tiếng thì coi như mất phần ăn. Một phu khuân vác nói: Lúc trước tụi tui làm một có thể nuôi 2-3 người vì hàng hóa nhiều người bốc thì ít, còn hàng hóa bây giờ về đây hiếm hoi quá, một người làm nuôi chính mình cũng đã chật vật lắm, huống chi...". Rồi nảy sinh tình trạng tranh giành nhau phần vác giữa nhóm này và nhóm kia, xuất hiền nhiều đại gia trong thế. Tuy chưa đến nỗi chém giết nhau nhưng cũng là điều đáng buồn.
Mỗi khi hàng về thì dân bốc xếp lại lao vào vác, lầm lũi mang trên vai gần cả tạ hàng hóa. Thỉnh thoảng họ ngừng lại thở đôi chút rồi lại đi. Nhìn một phu bốc xếp đã cao tuổi mang trên vai bao hàng đi thoăn thoắt như chạy khó ai nghĩ ông ta đã ở ngoài tuổi nghỉ hưu từ lâu. Ông nói: mấy anh em ở đây thương tình cho vác để kiếm sống, nghề này không làm thì không có ăn, làm thời vụ như tụi tui dù có đóng bảo hiểm 30% tiền công vác mỗi ngày cũng chỉ được một năm một tấm khăn choàng lót vai.
Tại khu vực bến miền Đông, may mắn nhất trong đời người bốc xếp có lẽ chỉ đếm được trên đầu ngón tay. Hai trong số đó là Lê Văn Lượm và Lê Văn Thành tuổi xấp xỉ 50, ngụ tại phường 14, quận 8, hiện là tổ trưởng tổ bốc xếp của đội 1, đội 2 biên chế bến Bình Đông và là người nắm sinh mạng của đội quân bốc xếp tự phát, thời vụ trong khu vực. Cả anh Lượm (tự Ba Gấu) và anh Thành kể rằng cả gia đình đã qua ba đời làm nghề bốc xếp nhưng chẳng khá lên được, chỉ hơn anh em khác một chút. Còn như bác Trần Bé Cư, cũng ngụ tại phường 14, quận 8, đã qua tuổi nghỉ hưu với gần trọn cả đời người làm nghề bốc xếp mà nay phải làm đơn xin vay tiền theo diện xóa đói giảm nghèo. Hai người con trai hiện nối nghiệp cha và cả thằng cháu nội cũng vậy. Bác nói: May mắn thằng cháu tôi đã chuyển sang nghề mũ nón của một công ty Đài Loan, hy vọng đời chắt tôi sẽ hết làm bốc vác.
Bạn,
Nhiều phu bốc vác bến tàu đều cùng chung một tâm trạng mong thoát khỏi cái nghiệp bốc xếp đeo đẳng quanh mình. Có người chỉ mong có được cái quần dài diện vào để cùng thân nhân trong gia đình đi dạo quanh Sài Gòn một vòng cho thỏa chí, chứ suốt đời "sáng mặc quần bốc xếp, tối ở trần ngủ", xấu hổ có dám đi đâu xa.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình