Bạn,
Hơn hai tháng qua, nhiều cư dân ở nhiều buôn làng miềm nuí tỉnh Phú Yên đã kéo về 1 bãi vàng vưà mới được phát giác để đào vàng. Thông tin loan truyền là bãi vàng này có trữû luợng vàng rất nhiều, đã thôi thúc nhiều dân nghèo đi tìm vàng. Và bãi vàng này đã diễn ra trận chiến giưã dân đào vàng. Báo Lao Động ghi nhận về hiện trạng này như sau.
"Đá vàng Hòn Cồ một bao một chỉ", hơn hai tháng nay, người dân ở nhiều buôn làng Sông Hinh (Phú Yên) loan truyền chuyện "trúng đậm" vàng ở Hòn Cồ, khiến nhiều người vẫn đang kéo đến khai thác trái phép, gây ảnh hưởng môi trường, mất trật tự an ninh. Nhưng chính quyền địa phương huyện Sông Hinh lại cứ khẳng định: "Đã tăng cường quản lý không cho phép nhân dân tự do khai thác...".
Để đến được bãi vàng, đoạn đường thật gian nan với những chương ngại vật thiên tạo như suối EaTrol rộng lớn và cuồn cuộn nước chảy; dốc Đỏ hãi hùng-dốc 5 tầng (mỗi tầng nghiêng từ 30-45 độ) mà đợt mưa lũ vừa qua đã xé toạc một bên con dốc Đỏ sâu hoắm ngoằn ngoèo như cái thông hào, còn một bên chông chênh đá, nhiều đoạn nhão nhoét; qua cả dốc Võng, dốc Gió Bèo thì mới đến được Hòn Cồ... Vậy là phải mất 7 tiếng đồng hồ, để chinh phục được con đường "đau khổ" đến bãi vàng chỉ dài khoảng 16km!
Ông Đặng Phú Quang, viên chức Trạm Quản lý rừng phòng hộ Hòn Cồ kể lại: "Vào đầu tháng 10/2003, anh Y Te (37 tuổi) ở buôn Bầu, xã EaTrol dẫn chó đi săn đuổi con nhím chui vào hang, sau khi đào lên tình cờ phát hiện một viên đá có vàng. Thế là Y Te về kêu người nhà vào lấy đá làm vàng. Không ngờ mấy bao đá đầu tiên xay đãi được hơn chỉ vàng. Thông tin Y Te "trúng vàng" lập tức lan rộng, bà con ùn ùn kéo vào (có lúc lên đến 300-400 người) đào bới lấy đá xay đãi vàng. Thời gian gần đây, họ đào hầm xuống sâu hơn 5m thì gặp vỉa đá kẹp nhiều vàng. Chính hấp lực này đã thu hút thêm nhiều người Kinh ở các nơi đến tranh nhau đào hầm. Hiện nay, ngoại trừ những lúc mưa gió, mỗi ngày có không dưới 100 người bám trụ đào hầm lấy đá vàng...".
Trên "ma trận" bãi vàng, là hàng trăm hầm hố đào loang lổ, trong đó có gần chục cái hầm đào sâu 5-7m. Hầm sâu và to lớn nhất nằm ở "trung tâm kẹp đá vàng" là của người dân Ê Đê. Còn người Kinh tranh nhau đào hầm nhỏ xung quanh rồi âm sâu vào bên trong theo vỉa đá kẹp. Một chủ nhân của 2 hầm nói: "Tui theo dõi kỹ và nhận định trữ lượng vàng ở đây rất nhiều. Do vậy, tui thuê nhiều nhân công, rồi tự cưa xẻ cả mét khối ván gỗ để cừ chắc chắn các hầm rồi bằng mọi cách bám trụ lâu dài khai thác vàng triệt để...".
Bạn,
Báo LĐ viết tiếp: dân làm vàng ở Hòn Cồ đông đúc gây mất trật tự an ninh, chặt cây phá rừng làm hầm, làm lán trại, củi đun gây nguy cơ cháy rừng, phá vỡ môi trường sinh thái. Bây giờ, ai đến bãi vàng Hòn Cồ cũng có cảm giác rùng rợn, bởi hầm hố đào ngay sát chân núi Chư HLâm cao dựng đứng có nhiều mảng sụt lở lớn, hiện còn một mảng núi đã nứt có nguy cơ đổ ập vùi lấp bãi vàng bất cứ lúc nào. Vậy mà, ngày ngày người dân vẫn cứ vô tư chui vào hầm đục từng bao đá!
Hơn hai tháng qua, nhiều cư dân ở nhiều buôn làng miềm nuí tỉnh Phú Yên đã kéo về 1 bãi vàng vưà mới được phát giác để đào vàng. Thông tin loan truyền là bãi vàng này có trữû luợng vàng rất nhiều, đã thôi thúc nhiều dân nghèo đi tìm vàng. Và bãi vàng này đã diễn ra trận chiến giưã dân đào vàng. Báo Lao Động ghi nhận về hiện trạng này như sau.
"Đá vàng Hòn Cồ một bao một chỉ", hơn hai tháng nay, người dân ở nhiều buôn làng Sông Hinh (Phú Yên) loan truyền chuyện "trúng đậm" vàng ở Hòn Cồ, khiến nhiều người vẫn đang kéo đến khai thác trái phép, gây ảnh hưởng môi trường, mất trật tự an ninh. Nhưng chính quyền địa phương huyện Sông Hinh lại cứ khẳng định: "Đã tăng cường quản lý không cho phép nhân dân tự do khai thác...".
Để đến được bãi vàng, đoạn đường thật gian nan với những chương ngại vật thiên tạo như suối EaTrol rộng lớn và cuồn cuộn nước chảy; dốc Đỏ hãi hùng-dốc 5 tầng (mỗi tầng nghiêng từ 30-45 độ) mà đợt mưa lũ vừa qua đã xé toạc một bên con dốc Đỏ sâu hoắm ngoằn ngoèo như cái thông hào, còn một bên chông chênh đá, nhiều đoạn nhão nhoét; qua cả dốc Võng, dốc Gió Bèo thì mới đến được Hòn Cồ... Vậy là phải mất 7 tiếng đồng hồ, để chinh phục được con đường "đau khổ" đến bãi vàng chỉ dài khoảng 16km!
Ông Đặng Phú Quang, viên chức Trạm Quản lý rừng phòng hộ Hòn Cồ kể lại: "Vào đầu tháng 10/2003, anh Y Te (37 tuổi) ở buôn Bầu, xã EaTrol dẫn chó đi săn đuổi con nhím chui vào hang, sau khi đào lên tình cờ phát hiện một viên đá có vàng. Thế là Y Te về kêu người nhà vào lấy đá làm vàng. Không ngờ mấy bao đá đầu tiên xay đãi được hơn chỉ vàng. Thông tin Y Te "trúng vàng" lập tức lan rộng, bà con ùn ùn kéo vào (có lúc lên đến 300-400 người) đào bới lấy đá xay đãi vàng. Thời gian gần đây, họ đào hầm xuống sâu hơn 5m thì gặp vỉa đá kẹp nhiều vàng. Chính hấp lực này đã thu hút thêm nhiều người Kinh ở các nơi đến tranh nhau đào hầm. Hiện nay, ngoại trừ những lúc mưa gió, mỗi ngày có không dưới 100 người bám trụ đào hầm lấy đá vàng...".
Trên "ma trận" bãi vàng, là hàng trăm hầm hố đào loang lổ, trong đó có gần chục cái hầm đào sâu 5-7m. Hầm sâu và to lớn nhất nằm ở "trung tâm kẹp đá vàng" là của người dân Ê Đê. Còn người Kinh tranh nhau đào hầm nhỏ xung quanh rồi âm sâu vào bên trong theo vỉa đá kẹp. Một chủ nhân của 2 hầm nói: "Tui theo dõi kỹ và nhận định trữ lượng vàng ở đây rất nhiều. Do vậy, tui thuê nhiều nhân công, rồi tự cưa xẻ cả mét khối ván gỗ để cừ chắc chắn các hầm rồi bằng mọi cách bám trụ lâu dài khai thác vàng triệt để...".
Bạn,
Báo LĐ viết tiếp: dân làm vàng ở Hòn Cồ đông đúc gây mất trật tự an ninh, chặt cây phá rừng làm hầm, làm lán trại, củi đun gây nguy cơ cháy rừng, phá vỡ môi trường sinh thái. Bây giờ, ai đến bãi vàng Hòn Cồ cũng có cảm giác rùng rợn, bởi hầm hố đào ngay sát chân núi Chư HLâm cao dựng đứng có nhiều mảng sụt lở lớn, hiện còn một mảng núi đã nứt có nguy cơ đổ ập vùi lấp bãi vàng bất cứ lúc nào. Vậy mà, ngày ngày người dân vẫn cứ vô tư chui vào hầm đục từng bao đá!
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình