Bạn,
Theo báo Thanh Niên, tại các bến xe của Thành phố Sài Gòn, hàng ngày, luôn có những trẻ em nghèo kiếm sống bằng công việc lượm ve chai, phế phẩm. Từ sáng sớm, những đứa trẻ này đã có mặt ở bến xe. Trung bình mỗi ngày dành ra 15 tiếng đồng hồ để lượm ve chai, song những đứa trẻ khốn khổ này chỉ kiếm được hơn 10 ngàn đồng (chưa đến 1 Mỹ kim) để sống qua ngày. Báo Thanh Niên ghi nhận về tình cảnh của những đứa trẻ bất hạnh này qua đoạn ký sự như sau.
Duy Nam (11 tuổi) là thành viên "kỳ cựu" nhất trong nhóm gần chục trẻ lượm rác tại bến xe miền Tây (TP.SG). Từ vùng biên giới Tân Châu (tỉnh An Giang), hai bà cháu Nam dắt díu nhau lên SG khoảng ba năm nay. Thời gian đầu, bà và cháu cùng đi lượm rác. Đến khi thấy Nam có đôi chút "kinh nghiệm", bà ngoại Nam chuyển sang mua bán ve chai, để Nam tự bươn chải trong bến bãi. Hằng tháng, bà cháu tích cóp tiền gửi về quê phụ nuôi bốn đứa em của Nam. Trong khi đó, Thành (quê Bến Tre) được xem là "tân binh" vì mới vào "nghề" chưa đầy 3 tháng. Mặc dù có vóc dáng to lớn nhất trong nhóm nhưng Thành tỏ ra nhút nhát và khá chậm chạp. Ngay đến tuổi của mình, Thành cũng không thể nhớ vì "không ai nói cho em biết!" Hỏi ra mới biết hoàn cảnh của Thành thật đáng thương: mẹ bỏ đi lấy chồng lúc Thành còn nhỏ, cha lấy vợ kế. Được vài năm, bà mẹ kế cũng bỏ cha con Thành mà đi. Từ đó, cha của Thành càng nhậu nhẹt nhiều, không thiết gì đến việc ngó ngàng xem Thành sống chết ra sao. Thành không thể đánh vần nổi một từ vì trước nay em hoàn toàn không được đến trường. Đại diện "phe" lượm rác, Duy Nam cho hay những lúc vui nhất của mình chính là khi... phát hiện người ta bỏ sót trái cây, thức uống trên xe. Những thức ăn đó thường được chia cho mỗi thành viên trong nhóm. Hầu hết trẻ lượm rác nào cũng đều "xí chỗ" một số chiếc xe khách, xem như đó là lãnh địa bất khả xâm phạm của mình.
Mấy hôm nay, trên trán và thái dương của Lê Hùng Tuấn (nhà ở Cao Lãnh, Đồng Tháp) xuất hiện những vệt đỏ dài - dấu vết của những lần cạo gió do cảm cúm. Nhưng Tuấn vẫn có mặt ở bến xe trong khi những cơn mưa cứ nối tiếp nhau trút nước dưới ảnh hưởng áp thấp nhiệt đới. Nhìn màn mưa, chị Tư, mẹ của Tuấn rầu rĩ nói: "Cháu nó đã học lớp 6 ở quê. Trong những dịp hè, cháu lên Sài Gòn cùng lượm ve chai với tui. Tui muốn đưa cháu lên đây học luôn cho gần mẹ gần con nhưng ngặt hoàn cảnh quá khó khăn và nhất là thủ tục nhập học quá rối rắm. Tui lo lắm vì không biết nó "đeo" được con chữ đến khi nào.
Bạn,
Báo TN viết tiếp: Khi được hỏi về ước mơ, gần như tất cả những đứa trẻ lượm rác ở bến xe miền Tây đều mong muốn có được chiếc đạp để các em đỡ còng lưng vác nặng những bao phế phẩm. Tuyệt nhiên không có em nào dám mơ được học hành đến nơi đến chốn, có lẽ các em nghĩ rằng đó là điều "không tưởng" trong những cảnh ngộ khốn khó của mình...
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình