Hôm nay,  

Chiếc Gùi Ở Tây Nguyên

06/11/200600:00:00(Xem: 5766)

Chiếc Gùi Ở Tây Nguyên

Bạn,

Theo báo quốc nội, trong sản phẩm đan lát của người dân các sắc tộc thiểu số ở Tây Nguyên, thứ đặc biệt nhất là chiếc gùi. Gùi chỉ là tên gọi của người Kinh để nói về đồ vật được dùng làm phương tiện vận chuyển, nhưng với người sắc tộc Jrai lại có nhiều tên gọi khác nhau tương ứng cho mỗi loại gùi khi đan và tùy theo mục đích sử dụng của từng loại

Điều này chứng tỏ sự phong phú về các loại gùi mà người Jrai sử dụng trong đời sống.

Báo Bình Định ghi nhận về những đặc điểm của các loại gùi Jrai như sau.

Gùi của người Jrai có nhiều tên gọi. Chẳng hạn gùi nhỏ dành cho trẻ em (hkà-anét), gùi thưa đi lấy củi (bagui), gùi có nắp đựng váy áo, khố, chăn mền và tư trang (hkạ), gùi kín đựng lúa (sapi-hông), gùi thưa đựng quả bầu khô đi lấy nước (pih-ia)... Nếu so với chiếc gùi của người Xơ-đăng láng giềng, tộc người có nhiều loại gùi phong phú về kiểu dáng  như gùi cánh dơi, gùi ốc sên... thì chiếc gùi của người Jrai lại có hình dáng đơn giản đi nhiều.

Hình dáng chiếc gùi của đồng bào Jrai về cănbản là hình trụ đứng, thon, cao, bao gồm ba bộ phận là đế gùi (pang), quai (lây) và thân gùi (ania) với đường trang trí theo dải ngang chạy vòng quanh thân. Gùi có nắp đan theo khối trụ tròn, nắp khum hình chóp nón không có núm. Một đầu quai gùi được đan ghép với thân sát với đầu miệng gùi, còn đầu kia thì buộc với đế gùi bằng cách dùng mũi dùi kim loại nung nóng đục thủng hai lỗ ở hai bên sườn đế rồi luồn quai gùi buộc chặt. Trên nắp gùi người đa đan các dải hoa văn hạt cườm có cánh đều nhau. Các dải hoa văn được đan theo lối kép gồm hai đường viền chạy  song song nhau một cách đều đặn và cách nhau một khoảng nhất định. Các nan dùng để đan hoa văn có màu đen được nhuộm riêng. Lối nhuộm nan, đan hoa văn kiểu trên dây rất gần gũi với cách nhuộm sợi dệt vải.

Bạn,

Cũng theo báo Bình Định, người sắc tộc Jrai cũng như cư dân các  sắc tộc khác ở Tây Nguyên quan niệm rằng, chiếc gùi không phải chỉ là đồ đựng thuần túy mà còn là đồ trang trí thể hiện  óc thẩm mỹ và bàn tay khéo léo của người đan. Do vậy, khi đan gùi có nắp người ta dành nhiều thời gian và công sức cho việc này. Đây là loại gùi được đan một cách cầu kỳ, có giá trị khi sử dụng và thể hiện một nét đẹp trong vật dụng của người Jrai.

In Trang
Trang đầuTrang trước251252253254255256257Trang sauTrang cuối

Núi Cấm vẫn không ngưng các huyền thoại: từ nơi tu hành của các bậc kỳ nhân, cho tới nơi ẩn tích của các đaị võ sư danh trấn giang hồ, tới chuyện cọp ra nằm nghe tụng kinh.... và bây giờ là chuyện đại gia lên núi Cấm mua đất 'long mạch' để con cháu đời đời giàu sang phú quý.

Chuyện vừa mới xảy ra tại VN, làm biết bao nhiêu Phật Tử nản lòng: một nhà sư lên sân khấu hôn môi với ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng. Chưa hết, đây là buổi văn nghệ gây quỹ, nghĩa là sư đã phạm giới vui chơi văn nghệ. Chưa hết, sư lại lấy tiền ra mua một chai rượu -- Nghĩa là xài tiền chúng sinh cúng dường, và mua một món bị giới luật cấm.

Với lòng tin, chúng ta có thể nhìn ra đủ thứ hình Phật, Chúa, Tiên, Thánh... trên các chòm mây. Tất nhiên, nói thế chỉ đơn giản có ý rằng chính nhân loaị đã nhận ra đủ thứ hiện tượng tùy tâm hóa hiện. Có thể là có thật, cũng có thể là ảo tưởng. Nhưng ít nhất, niềm tin vào cảnh giới siêu hình sẽ gìn giữ chúng ta trong cương vực đaọ đức. Không dám làm ác nữa. Hoặc giả, sẽ giảm bớt làm ác.

Mỗi dân tộc đều có một nền văn hóa riêng biệt, trong đó âm nhạc là một mảng gìn giữ di sản trao truyền nhiều đời. Dĩ nhiên, qua thời gian rồi sẽ có những mảng biến mất, nhưng không vì thế mà chúng ta phải hấp tấp chạy theo nhạc Tây,

Có cầu, tất có cung. Đó là quy luật thị trường. Tự nhiên như thế. Có những chuyện muôn đời đã thấy như thế. Cứ nhìn vào thị trường cũng thấy, các cửa khẩu biên giới đang là nơi tuôn vào gà lậu, gạo lậu, điện thoại lậu, vàng lậu, vân vân... nghĩa là đủ thứ thượng vàng hạ cám.

Người nông dân trước giờ được ca ngợi là chỗ dựa của đảng và nhà nước CSVN, nhưng bây giờ thì hết rồi. Bất kể rằng, nông dân thời nào cũng muốn bình yên, vì muốn lo chuyện cơm no, áo ấm là đủ.

Ngày xưa, đọc truyện Tàu, cứ nghe chuyện dân giang hồ ưa đặt trạm để thu tiền mãi lộ, tớ chẳng hiểu bao nhiêu. Bây giờ ngẫm chuyện nước mình thì mới ngộ ra lắm chuyện.

Một thời chúng ta nghe chuyện rằng xã hội chủ nghĩa là nơi ai cũng có cơ hội bình đẳng, nơi ai cũng “làm theo lao động, hưởng theo nhu cầu,” nhưng rồi những hình ảnh mơ tưởng này đã tan vỡ từ mấy thập niên nay, kể từ khi Miền Bắc khám phá ra một Miền Nam của thịnh vượng, của tự do, của dân chủ, và của tử tế nhiều lần hơn.

Có vẻ như Việt Nam đang lạm phát văn bằng. Kể cả văn bằng Tiến sĩ. Chuyện mới lạ, nước vẫn nghèo, mà văn bằng Tiến sĩ đầy phố, chẳng thấy phát minh gì, chỉ thấy “thật, giả” không còn phân biệt nổi.

Đất nước vẫn còn lúng túng, cứ như dường chưa biết phải đổi mới giáo dục ra sao để có thể chạy kịp với các nước láng giềng.
Trang đầuTrang trước251252253254255256257Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.