Bạn,
Trong một lá thư trước, chúng tôi có kể cho bạn nghe tình trạng một số bầu ca nhạc dụ và bịp ca sĩ bằng những chiêu rất độc. Hiện trạng này không chỉ có ở trong sinh hoạt tân nhạc mà cả trong ngành sân khấu cải lương. Theo các báo Sài Gòn, trong tình trạng ế khách, hiện nay còn rất ít đoàn cải lương diễn thường trực tại các rạp Sài Gòn. Trong khi đó, hình thức đại nhạc hội có tổ chức cải lương đã chiếm ưu thế ở các công viên, khu giải trí vui chơi. Từ đó, đã hình thành ba dạng bầu sô cải lương: bầu tư nhân chuyên đi thuê rạp để tổ chức; bầu do chính ban giám đốc của công viên chỉ định, và bầu nhận thầu hoặc mua giàn (mua toàn bộ chương trình) với giá nhất định rồi bán vé, lời ăn, lỗ chịu. Để tồn tại, các bầu sô đã tung chưởng những câu chuyện sau đây theo ghi nhận của một phóng viên báo Người Lao Động.
Trong một lá thư trước, chúng tôi có kể cho bạn nghe tình trạng một số bầu ca nhạc dụ và bịp ca sĩ bằng những chiêu rất độc. Hiện trạng này không chỉ có ở trong sinh hoạt tân nhạc mà cả trong ngành sân khấu cải lương. Theo các báo Sài Gòn, trong tình trạng ế khách, hiện nay còn rất ít đoàn cải lương diễn thường trực tại các rạp Sài Gòn. Trong khi đó, hình thức đại nhạc hội có tổ chức cải lương đã chiếm ưu thế ở các công viên, khu giải trí vui chơi. Từ đó, đã hình thành ba dạng bầu sô cải lương: bầu tư nhân chuyên đi thuê rạp để tổ chức; bầu do chính ban giám đốc của công viên chỉ định, và bầu nhận thầu hoặc mua giàn (mua toàn bộ chương trình) với giá nhất định rồi bán vé, lời ăn, lỗ chịu. Để tồn tại, các bầu sô đã tung chưởng những câu chuyện sau đây theo ghi nhận của một phóng viên báo Người Lao Động.
Trường hợp đầu tiên là việc giảm giá vé của bầu D. khi bầu này cho quảng cáo 10 ngàn đồng/vé. Trên thực tế, đó là vé cánh gà, hoặc áp chót. Nếu đông khán giả, bầu có thể thu một số tiền lời rất lớn, vì nghệ sĩ tham gia chỉ nhận cát-sê rất thấp. Độc chiêu hơn, bầu D còn cho đội quân của ông xuống các chợ tiếp thị vé, đứng phát tờ rao quảng cáo ở các ngã tư, thậm chí bán vé trả góp cho các chị em tiểu thương ở các chợ.
Bầu Q sau một thời gian chịu đựng những đợt sóng ngầm hạ đòn của một số bầu khác trong việc khống chế không cho các ngôi sao hát cho chương trình của ông, đã cho biết: Trong giới bầu cải lương hiện nay còn có chiêu tung đệ tử làm tình báo theo dõi hoạt động của các bầu khác. Dàn ăng ten siêu hệ này đã cung cấp chính thức những địa điểm mà đối phương sắp tổ chức để giành giựt khán giả. Cũng từ đội quân tình báo này mà các bầu cải lương đã chơi gác đối phương, chặn sô các ngôi sao để chương trình này bị trễ, gây mất uy tín với khán giả. Các bầu cải lương bằng mọi cách chiếm lĩnh độc quyền một vài ngôi sao cải lương, để mời họ tăng cường cho các đoàn tỉnh. Chính vì không tuân thủ một nguyên tắc nào, nên những hợp đồng miệng của các bầu sô đối với các ngôi sao chỉ có hiệu lực khi giá cát sê được nâng cao đến mức chóng mặt. Ngôi sao L từ giá 4 triệu đồng/đêm đã nhảy vọt lên 12 triệu đồng/đêm. Một ngôi sao trẻ, đã lợi dụng sự cạnh tranh của các bầu sô để hét giá, từ hai triệu đồng/ đêm nhảy lên 5 triệu đồng.
Chúng tôi đã có lần theo chân một ngôi sao xuống thị xã Châu Đốc để biết thế nào là một ngôi sao hát tăng cường. Trên thực tế, khán giả đã bị lừa vì trò quảng cáo gian lận với những tựa tuồng hấp dẫn như Nỗi hận hoàng cung (thật ra là vở Công chúa Ba Tư), Mối tình ly hận (tức Lương Sơn Bá-Chúc Anh Đài), 20 năm quả báo (tức Ngai vàng và tội ác) hoặc những vở cải lương mang tính nghệ thuật sâu sắc như Tô Ánh Nguyệt, Đời Cô Lựu của soạn giả đã bị các bầu sô bôi nhọ, với sự diễn xuất thiếu nghiêm túc của một đoàn hát lưu động, mỗi nơi đoàn chỉ diễn một đêm, sáng hôm sau đã dọn đi nơi khác. Đáng nói hơn là cách ém giá cát sê của các diễn viên trong đoàn. Một diễn viên trẻ ở đoàn cải lương Trâm Vàng cho chúng tôi biết: hôm trước bầu X hứa mời tôi về đoàn diễn nhưng vai đào nhí, sẽ được trả 50 ngàn đồng/suất nhưng trên thực tế chỉ được trả 15 ngàn đồng vì bầu dồn tiền để trả ngôi sao.
Bạn,
Cũng theo báo Người Lao Động, thật nghịch lý khi doanh thu một đêm diễn của một đoàn được 15 triệu thì ngôi sao A đã nhận 12 triệu, 3 triệu còn lại phải chi cho mọi nhân viên, từ âm thanh, ánh sáng đến diễn viên, mỗi người chỉ được 15 ngàn đến 20 ngàn/đêm. Cái nghèo của các đoàn hát cứ quanh quẩn với những điều bất hợp lý đó.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình