Bạn,
Chuyện đang xảy ra tại làng Châu An, xã Bình Châu, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Do địa hình và yếu tố địa lý thiên nhiên, cả làng luôn phải thiếu nước. Quanh năm, cả làng phải đi thồ nước. Một phóng viên SGGP viết như sau.
Làng Châu An, xã Bình Châu, huyện Bình Sơn (Quảng Ngãi) chỉ cách làng Kỳ Tại mỗi con đường đất đỏ. Nhưng bên đó nước nôi thoải mái bao nhiêu thì bên này khổ cực bấy nhiêu. Vì vậy hai làng kế bên nhau nhưng mà sao xa cách. Con gái làng Kỳ Tại thương con trai làng Châu An nhiều lắm nhưng cảm thấy ngại ngùng, sợ cảnh về làm dâu, sáng quảy thùng, chiều gánh nước. Chuyện đi tìm nguồn nước mát đã và đang là nỗi thách thức của bao thế hệ dân làng.
Tháng 6, nắng chói chang trên con đường về phía biển. Trong quán nước thấp lè tè ở đầu làng Kỳ Tại, bà hàng nước biết tôi (phóng viên) về làng Châu An, nói: Chú uống thêm chén nữa đi để về đó có khi đỡ phải uống nước của bà con. Bà cho phóng viên hay, từ khi còn con nít đến giờ tuổi xế chiều, bà vẫn thấy cả làng Châu An sang bên này gánh nước. Mùa khô hạn này, nhu cầu nước cao hơn nên người đi gánh nước cũng đông hơn. KĐến đầu làng, phóng viên gặp hai em Võ Thanh Thủy và Bùi Hữu Hòa, mỗi em một xe đạp thồ 4 can nước. Thủy hồn nhiên: Làng này gánh nước quanh năm chứ đâu có phải đến kỳ khô hạn gì đâu. Đi sâu vào làng, người đi chở nước đông hơn. Người có xe Honda thì dùng thanh ngang bỏ sau yên chở 2 can nước, mỗi can 20 lít nước. Người xe đạp bỏ dàn thồ mỗi chuyến 4 can, khoảng 80 lít.
Chị Nguyễn Thị Tám phe phẩy nón nói: Ở làng này thì phải chịu thôi. Mùa đông thì làng mang xô, thùng, chậu, xoong nồi ra hứng nước mưa mà uống. Quãng từ tháng giêng đến tháng 8 phải đi thồ nước về uống. Nhà chị có 8 nhân khẩu, vợ chồng phải thay phiên nhau mỗi ngày chở 2 chuyến, mỗi chuyến khoảng 80 lít nước mới đủ dùng. Thời điểm lấy nước trong ngày thường vào buổi sáng sớm hoặc giữa buổi để đỡ chen nhau. Từ tháng 5 đến tháng 8, trời nắng khô thì bất luận khuya sớm, rảnh hồi nào người ta đi lấy hồi nấy. Người đi lấy nước không ngủ được đã đành, người nhà và cả chủ giếng nước cũng chẳng ngủ được vì tiếng gàu, tiếng can thùng khua loảng xoảng. Thế nhưng cứ phải đâu đến giếng là múc được nước, bởi nhiều người cùng đến lấy nước một lúc, có khi mạch giếng chưa có nước thì phải cầm gàu đứng chờ. Nếu ở phía Bắc của làng Châu An người dân đi lấy nước bên làng Kỳ Tại, thì ở phía Nam, dân đi thồ nước bên xã Tịnh Hòa (huyện Sơn Tịnh). Chị Phạm Thị Dung nói: Tháng này còn đỡ chứ tháng sau, các giếng nước bên đó cũng cạn nên phải lấy nước giếng khoan và mỗi chuyến phải trả cho chủ giếng 1 ngàn đồng tiền điện. Ở phía bên xã Tịnh Hòa giáp với làng Châu An có đoạn mương dài đưa nước Thạch Nham về tưới cho ruộng lúa. Dù là nơi cuối kênh, nhưng khi có đợt nước Thạch Nham đổ về tưới cho ruộng đồng thì dân làng bên này lại theo đào những giếng dọc bờ kênh để lấy nước. Tuy nước có bị nhiễm mặn, nhưng có thể rửa ráy, tắm qua cũng tốt.
Bạn,
Cũng báo này, nước ở đây có khi quý hơn gạo. Muốn tắm giặt dân thường nhảy xuống kênh tắm nước mặn rồi mới xối lại vài gáo nước ngọt. Ngoại trừ sắm cho con cái bộ đồng phục mặc đến trường, chẳng ai nào chọn màu trắng mà may vì sợ mau bẩn. Thường ngày đã khó, nhưng còn khó hơn khi có đám cưới, giỗ chạp. Cứ nhà ai có đám cưới lại phải huy động can, xô của khoảng 10 nhà khác và nhờ họ gánh giùm.
Chuyện đang xảy ra tại làng Châu An, xã Bình Châu, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Do địa hình và yếu tố địa lý thiên nhiên, cả làng luôn phải thiếu nước. Quanh năm, cả làng phải đi thồ nước. Một phóng viên SGGP viết như sau.
Làng Châu An, xã Bình Châu, huyện Bình Sơn (Quảng Ngãi) chỉ cách làng Kỳ Tại mỗi con đường đất đỏ. Nhưng bên đó nước nôi thoải mái bao nhiêu thì bên này khổ cực bấy nhiêu. Vì vậy hai làng kế bên nhau nhưng mà sao xa cách. Con gái làng Kỳ Tại thương con trai làng Châu An nhiều lắm nhưng cảm thấy ngại ngùng, sợ cảnh về làm dâu, sáng quảy thùng, chiều gánh nước. Chuyện đi tìm nguồn nước mát đã và đang là nỗi thách thức của bao thế hệ dân làng.
Tháng 6, nắng chói chang trên con đường về phía biển. Trong quán nước thấp lè tè ở đầu làng Kỳ Tại, bà hàng nước biết tôi (phóng viên) về làng Châu An, nói: Chú uống thêm chén nữa đi để về đó có khi đỡ phải uống nước của bà con. Bà cho phóng viên hay, từ khi còn con nít đến giờ tuổi xế chiều, bà vẫn thấy cả làng Châu An sang bên này gánh nước. Mùa khô hạn này, nhu cầu nước cao hơn nên người đi gánh nước cũng đông hơn. KĐến đầu làng, phóng viên gặp hai em Võ Thanh Thủy và Bùi Hữu Hòa, mỗi em một xe đạp thồ 4 can nước. Thủy hồn nhiên: Làng này gánh nước quanh năm chứ đâu có phải đến kỳ khô hạn gì đâu. Đi sâu vào làng, người đi chở nước đông hơn. Người có xe Honda thì dùng thanh ngang bỏ sau yên chở 2 can nước, mỗi can 20 lít nước. Người xe đạp bỏ dàn thồ mỗi chuyến 4 can, khoảng 80 lít.
Chị Nguyễn Thị Tám phe phẩy nón nói: Ở làng này thì phải chịu thôi. Mùa đông thì làng mang xô, thùng, chậu, xoong nồi ra hứng nước mưa mà uống. Quãng từ tháng giêng đến tháng 8 phải đi thồ nước về uống. Nhà chị có 8 nhân khẩu, vợ chồng phải thay phiên nhau mỗi ngày chở 2 chuyến, mỗi chuyến khoảng 80 lít nước mới đủ dùng. Thời điểm lấy nước trong ngày thường vào buổi sáng sớm hoặc giữa buổi để đỡ chen nhau. Từ tháng 5 đến tháng 8, trời nắng khô thì bất luận khuya sớm, rảnh hồi nào người ta đi lấy hồi nấy. Người đi lấy nước không ngủ được đã đành, người nhà và cả chủ giếng nước cũng chẳng ngủ được vì tiếng gàu, tiếng can thùng khua loảng xoảng. Thế nhưng cứ phải đâu đến giếng là múc được nước, bởi nhiều người cùng đến lấy nước một lúc, có khi mạch giếng chưa có nước thì phải cầm gàu đứng chờ. Nếu ở phía Bắc của làng Châu An người dân đi lấy nước bên làng Kỳ Tại, thì ở phía Nam, dân đi thồ nước bên xã Tịnh Hòa (huyện Sơn Tịnh). Chị Phạm Thị Dung nói: Tháng này còn đỡ chứ tháng sau, các giếng nước bên đó cũng cạn nên phải lấy nước giếng khoan và mỗi chuyến phải trả cho chủ giếng 1 ngàn đồng tiền điện. Ở phía bên xã Tịnh Hòa giáp với làng Châu An có đoạn mương dài đưa nước Thạch Nham về tưới cho ruộng lúa. Dù là nơi cuối kênh, nhưng khi có đợt nước Thạch Nham đổ về tưới cho ruộng đồng thì dân làng bên này lại theo đào những giếng dọc bờ kênh để lấy nước. Tuy nước có bị nhiễm mặn, nhưng có thể rửa ráy, tắm qua cũng tốt.
Bạn,
Cũng báo này, nước ở đây có khi quý hơn gạo. Muốn tắm giặt dân thường nhảy xuống kênh tắm nước mặn rồi mới xối lại vài gáo nước ngọt. Ngoại trừ sắm cho con cái bộ đồng phục mặc đến trường, chẳng ai nào chọn màu trắng mà may vì sợ mau bẩn. Thường ngày đã khó, nhưng còn khó hơn khi có đám cưới, giỗ chạp. Cứ nhà ai có đám cưới lại phải huy động can, xô của khoảng 10 nhà khác và nhờ họ gánh giùm.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình