Truyền Thuyết Gà 9 Cựa
Bạn,
Theo báo Tuổi Trẻ, tục lệ "voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao", những lễ vật thách cưới mà vua Hùng đưa ra năm xưa tưởng cũng chỉ là truyền thuyết. Vậy mà trong những ngày gần đây, giới khoa học lẫn người dân tỉnh Phú Thọ ở miền Bắc VN đang xôn xao về câu chuyện có "gà chín cựa" ở bản Cỏi (xã Xuân Sơn, huyện Thanh Sơn), ngay trên mảnh đất tổ Hùng Vương. Báo Tuổi Trẻ ghi nhận về chuyện lạ này qua đoạn ký sự như sau.
Trên đường vào bản Cỏi, vượt qua dốc Cổng Trời, đến bản Dù, trời tối, phóng viên đành phải ngủ tạm một đêm tại trạm bảo vệ rừng quốc gia Xuân Sơn, không ngờ lại gặp giám đốc vườn quốc gia Xuân Sơn Trần Đăng Lâu. Nghe hỏi chuyện về "gà chín cựa" có phải là giống gà mà ngày xưa Sơn Tinh mang tiến vua Hùng để cầu hôn công chúa Mỵ Nương không, giám đốc Lâu trầm ngâm: "Tất cả truyền thuyết đều xuất phát từ thực tiễn, gà nhiều cựa cũng liên quan đến cái gốc rễ là gà rừng." Bữa cơm tối được dọn ra khá muộn, sương đã phủ dày xung quanh ngôi nhà sàn của trạm bảo vệ rừng. Giám đốc Trần Đăng Lâu lại kể chuyện: Chuyện rằng có một người khách vào thăm bản Cỏi và ngủ qua đêm ở nhà trưởng bản Đặng Vĩnh Phúc. Ông Phúc làm gà đãi khách. Khi đĩa thịt gà được dọn lên, thấy cái chân gà kỳ lạ vì có nhiều cựa, khách chợt nhớ ra lời đồn đãi trên vùng núi cao có giống "gà chín cựa"... Khi về xuôi, câu chuyện được khách kể lại để rồi "gà chín cựa" bắt đầu lan truyền...Bây giờ ở bản Cỏi hầu như chỉ còn loại gà có sáu, bảy, tám cựa. Ngoài cựa chính, những cựa còn lại mọc thẳng hàng cùng với cựa chính, chạy dài lên đến phía trên chân gà. Loại gà này lạ là con trống khi "chào đời" có bảy cựa thì lúc nặng hơn 1kg sẽ bắt đầu mọc thêm một cựa nữa. Đặc biệt gà nhiều cựa bay nhảy rất giỏi, muốn bắt chúng phải giăng lưới hoặc chờ đến tối khi chúng về chuồng.
Sáng hôm sau, phóng viên bản Cỏi. Vừa vào đến điểm dạy mẫu giáo và tiểu học là phóng viên đã thấy "gà chín cựa", một con gà trống có bộ lông màu đỏ đang nhẩn nha dạo trên đường. Định lại xem và chụp hình thì loáng một cái nó đã nhảy lên dốc phía trên, chạy mất vào phía núi. Khi tiếp phóng viên, trưởng bản Đặng Vĩnh Phúc nói trong tiếc rẻ: "Khi tôi lớn lên đã thấy giống gà này rồi. Nó là giống gà của người Dao từ ngày xa xưa, thịt chắc và thơm. Cả xóm chỉ có khoảng bảy hộ nuôi được giống gà này. Có nhiều người mua về xuôi để nuôi nhưng rồi gà cũng chết. Có người mua con trống về làm giống nhưng khi nở ra gà con cũng không có nhiều cựa, vì đây là gà thuần chủng. Chỉ có gà trống nhiều cựa "gặp" gà mái nhiều cựa mới cho ra được giống gà con nhiều cựa".
Bạn,
Cũng theo báo TT, loại gà có đúng chín cựa đã không còn, tuy nhiên với người dân vùng đất Phú Thọ việc gà có nhiều cựa vẫn là "chuyện lớn", khi mà nó đã gắn liền với truyền thuyết từ ngàn xưa, thuở vua Hùng kén rể. Và các nhà khoa học cũng không đứng ngoài sự kiện đó.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình