Bạn,
Theo báo quốc nội, tại miền Trung, trên địa bàn huyện Nam Trà My, miền núi tỉnh Quảng Nam, có rừng chò bạt ngàn sản sinh loại nấm mộc, dân bản địa gọi là nấm quạt, mọc ra từ những vết cắt trên cây chò do dân khai thác nhựa chai tạo ra để lấy nhựa, có tuổi đời hàng trăm năm. Thứ nấm này được đồn là có dược tính quý tựa hồ nấm cổ linh chi, mà chỉ vùng Trà My mới có. Từ năm 2002, các thương lái miền xuôi lên vùng này tìm mua cây nấm mộc, dân trong vùng đổ xô đi tìm nấm. Một phóng viên báo Sài Gòn Tiếp Thị đã đi theo một toán người săn nấm, và ghi lại cuộc hành trình này qua đoạn ký sự như sau.
Đến Nam Trà My, phóng viên phải qua giới thiệu tới lui mới lần ra hai mối hay thu gom nấm. Nhưng hỏi cần gặp người vào rừng đi hái nấm, ai cũng ngại ngùng, lắc đầu quầy quậy: "Bi chừ kiểm lâm gắt lắm, không ai dám đi hái nấm mô". Mãi cũng gặp được một nhóm săn nấm đồng ý cho phóng viên đi cùng nhưng với thái độ e dè: "Đừng đưa hình lên báo, kiểm lâm thấy bảo lâm tặc, bắt tội chết". Họ cho biết muốn gặp nấm lớn đi ít nhất 4 tiếng mới tới, nấm nhỏ cỡ 20kg đổ lại, đi khoảng 2 tiếng là đến nơi.
Hành trang đi rừng ăn nấm đơn giản với cơm nắm, nước và mớ dây thừng. Nhóm 4 người băng màn sương lên núi. Băng qua không biết bao con dốc dựng đứng, chỉ thấy những thân chò thẳng tắp, chưa thấy nấm đâu.. Đi mãi cũng gặp được cây chò gốc gần 2 người ôm có đeo nấm, áng chừng 5kg ở độ cao trên 20m. Hái được tán nấm này phải chặt từng đoạn cây nhỏ, dùng dây rừng cột đeo vào thân chò rồi cứ thế leo lên. Tính leo từ gốc đến cây nấm mất khoảng 2 giờ, bán chưa đến 20 ngàn, đủ mua 2 chai rượu. Về bán trót lọt không sao, gặp kiểm lâm còn bị tịch thu, thậm chí bị bắt giữ chỉ với cây nấm con con này có vẻ không đáng. Nhóm lại lên đường đi tìm cây nấm khác lớn hơn. Nghỉ trưa ăn cơm,một người kể chuyện hái nấm: "Gặp những cây nấm lớn nặng trên 50kg, lấy được nấm mất hơn nửa ngày, leo đến nơi, phải bện dây làm giàn, cột nấm cho khéo để khi thả xuống nấm còn nguyên vẹn bán mới có giá. "Ăn" được nấm, thay nhau cõng nấm về đến nhà có bữa gần 10 giờ tối. Nhưng chừ nấm gần hết rồi, đi không về không là chuyện thường".
Bạn,
Phóng viên báo SGTT ghi nhận rằng còn người dưới xuôi lên mua nấm thì còn người đi hái nấm. Dân Trà My sống trong núi đi phát rẫy, trống thời gian vào rừng tìm nấm bán kiếm tiền uống rượu. Trước đây, ăn cây nấm cỡ 50kg bán được hơn 2 triệu. Nhưng gần đây, mối lái không mua nấm, hàng ứ đọng tại các điểm thu mua, giá nấm rớt thê thảm. Nấm còn nguyên vẹn, nặng từ 3kg trở lên chỉ còn 3 - 4 ngàn/kg Theo những người thu gom nấm ở Nam Trà My, chuyện nấm bị hạ giá đã từng xảy ra trước đây. Lái buôn thu gom đợt đầu với giá cao, khi dân đổ xô đi lấy nấm, lái buôn dừng mua đột ngột, dân mang nấm về chất đống ở nhà. Một thời gian sau lái buôn lại quay lại thu gom, tất nhiên với giá rẻ như bèo, người dân vào thế buộc phải bán.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình