Bạn,
Theo báo quốc nội, trong 3 tháng vừa qua, trên địa bàn tỉnh Hà Giang, miền Bắc VN, có hàng ngàn người dân đang đổ về mỏ quặng crôm lộ thiên thuộc huyện vùng giáp ranh của 3 xã thuộc Đồng Văn để khai thác quặng. Và cũng từ khi mỏ quặng ra đời, hàng trăm trẻ em người Mông tại huyện này đã bỏ sách vở, trường lớp để lên mỏ,bán mặt cho đất, bán lưng cho trời để kiếm tiền phụ giúp gia đình. Báo SGGP ghi nhận thực trạng này qua đoạn ký sự như sau.
Trên "công trường" mỏ crôm giáp ranh 3 xã Vần Chải, Hồ Quáng Phìn và Sùng Trái (huyện Đồng Văn) thường có khoảng 200 đứa trẻ, tuổi từ 12-16. Ở độ tuổi này, lẽ ra ngày ngày chúng phải ngồi trước phấn trắng bảng đen, thế nhưng ngược lại, điểm đến của các em lại là... mỏ crôm và làm việc như những "công nhân" thực thụ! Cách khu mỏ 2km là điểm tập kết bao đất. Ở đây luôn thường trực khoảng 20 xe máy đợi đất quặng chuyển từ mỏ ra, cũng là bãi dừng chân của những đứa trẻ. Vừa vác bao đất nặng tới 40kg ra điểm tập kết, Giàng Mý Pâu (16 tuổi, người Mông, ngụ ở Phố Cáo) ngồi thở hổn hển. Pâu và 3 người bạn cùng tuổi ghép thành một nhóm cửu vạn, chuyên nhận vác đất quặng thuê vào ban đêm. Pâu bắt đầu vào mỏ lúc 18 giờ, đến từng hố quặng hỏi việc và chỉ mang theo dụng cụ duy nhất là chiếc đèn pin soi đường. Tiếng Kinh nói câu được câu mất, cậu bé cho hay: "Đường mòn từ mỏ xuống trơn, hay bị ngã lắm, ngã nhiều thành quen. Nhưng vác đất được nhiều tiền, mỗi bao được trả 30 ngàn đồng". Cậu bé cũng cho biết đã bỏ học từ lớp 6 để theo cha mẹ lên khai quặng crôm. Ban đầu, công việc của cậu là mang dao lên đào đất rồi đem đất về đãi lấy crôm. Sau đó, Pâu chuyển sang làm cửu vạn, vác đất thuê lấy tiền công. Mỗi đêm em vác được 6 tải đất.
Cũng tương tự Giàng Mý Pâu, cô bé Giàng Thị Mỷ (13 tuổi) đang học lớp 6 ở Vần Chải cũng đã bỏ học hơn nửa tháng qua để đi đào quặng. Thay vì học văn, học toán, em phải học cách xác định loại đất có lẫn crôm. Để đến được mỏ, hàng ngày em phải đi bộ 7km, băng rừng lội suối. Phóng viên hỏi: "Có muốn đi học không"". Mỷ nói: "Có chứ". "Vậy sao không đến trường lại lên mỏ"". "Tu chia (tức bố mẹ) bảo lên thì lên thôi"... Em gái của Mỷ là Giàng Thị May, 12 tuổi, học lớp 4, bé loắt choắt cũng cầm dao đào bới đất cùng chị. Hỏi chuyện, các em chỉ nói được vài câu rồi lại lắc đầu: "Chi pâu" (không biết)...
Bạn,
Cũng theo báo SGGP, một giáo viên ở trường trung học cơ sở (lớp 6-9) Vần Chải cho biết các trường tại 3 xã nói trên đều xảy ra tình trạng học sinh bỏ học rất nhiều để lên mỏ. Từ đầu tháng 2-2007 đến nay, giáo viên nào cũng kêu lớp vắng tới 50% học sinh. Giáo viên lên tận nơi vận động, thuyết phục, các em mới chịu quay lại lớp, nhưng được vài buổi lại bỏ học, trở lại mỏ quặng để làm công nhân nhí ở "công trường".
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình