Bạn,
Theo báo quốc nội, trên địa bàn quận 11 Thành phố Sài Gòn, bao năm qua, dù đã không ít lần thay đổi, chia cắt về mặt hành chính nhưng người ta vẫn quen gọi một xóm nhỏ ở phường 5 bằng cái tên Phú Bình quen thuộc. Đơn giản vì địa danh đó gắn bó với một sản phẩm truyền thống, đã nổi tiếng trên mọi miền VN: lồng đèn Phú Bình. Năm nay, con đường nhỏ vào xóm này không còn ngập chìm trong sắc đỏ của những chiếc lồng đèn truyền thống. Làng nghề lồng đèn vang danh một thời, giờ phải đối diện với nguy cơ mai một. Báo Dân Trí ghi nhận toàn cảnh làng nghề này như sau.
Hàng chục năm nay, xóm lồng đèn Phú Bình luôn là nơi cung cấp lồng đèn lớn nhất cho Thành phố Sài Gòn, đồng bằng sông Cửu Long và các tỉnh miền Trung. Ông Nguyễn Văn Đoàn, 78 tuổi, một nghệ nhân của xóm lồng đèn Phú Bình, cho biết: "Hầu hết những nhà làm lồng đèn trong xóm này là đồng hương của nhau, quê ở Nam Định di cư vào đây từ những năm 50 của thế kỷ trước. Vốn có nghề truyền thống làm lồng đèn nên bọn tôi quyết định lấy đó làm nghề mưu sinh nơi đất khách. Vậy là tụ tập về đất Phú Bình này, nương tựa vào nhau sống bằng nghề của cha ông...". Xóm lồng đèn Phú Bình ra đời từ đó, góp thêm sắc màu cho vùng đất Sài Gòn. Khoảng chục năm trở về trước, cả xóm Phú Bình sống rộng rãi bằng nghề làm lồng đèn. Nhà nào làm đông khách thì bắt tay làm từ đầu tháng Giêng, ít thì đợi đến tháng ba, tháng tư. Phần lớn các khâu lên khuôn, dán giấy bóng kính phải hoàn thiện trước tháng Bảy để còn kịp tung ra thị trường dịp Rằm Trung thu. Tháng Bảy, xóm lồng đèn Phú Bình rực rỡ trong sắc thắm của những chùm đèn treo lơ lửng đợi chờ. Sau thời gian "quá cảnh" ở Chợ Lớn, những chiếc đèn lồng mang đậm phong cách dân gian như ông sao, cá chép, bươm bướm... sẽ tỏa đi khắp mọi nơi, chắp cánh cho niềm vui của các em trong đêm hội trăng rằm.
Về thị trường tiêu thụ, những người làm lồng đèn ở Phú Bình không thể nào quên mùa Trung thu năm 1995, năm đầu tiên đèn Trung Quốc xuất hiện. Đèn điện tử Trung Quốc hấp dẫn trẻ em bằng những mẫu mã lạ mắt, nhiều tính năng ngộ nghĩnh, sinh động như phát nhạc, chớp đèn, phun hạt cườm... mà giá cả cũng rất phải chăng. Đối mặt với một "đối thủ" có sức cạnh tranh quá mạnh, đèn lồng Phú Bình thua thảm thương. Lần lượt các gia đình làm nghề kiếm kế sinh nhai khác, đồ nghề thân thuộc bao lâu nay đành xếp một bên làm kỷ niệm. Những nhà còn vương vấn với nghề cha ông cũng không còn xem đây là nghề chính. Làm lồng đèn trở thành nghề thời vụ, chỉ rộ lên vào những tháng cận Tết Trung thu.
Bạn,
Cũng theo báo Dân Trí, năm nay, không khí đèn lồng ở xóm Phú Bình càng buồn hơn vì giá nguyên vật liệu làm lồng đèn đều đang tăng giá. Cả xóm chỉ còn vỏn vẹn không quá mười nhà còn bám víu với nghề truyền thống. Số lượng lồng đèn Phú Bình được sản xuất trong năm nay cũng giảm đáng kể.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình