Bạn,
Theo báo SGGP, từ nhiều năm nay, trên địa bàn thành phố Sài Gòn, xỉ than từ các công ty, xí nghiệp đều được mang đi đổ sau khi đã sử dụng. Phát giác cái bỏ đi là cái mình có thể kiếm thêm thu nhập, những người dân nghèo thuộc thành phần nhập cư ở xã Phước Kiến, huyện Nhà Bè, đã gom về bán lại cho các xưởng làm than tổ ong, vì đối với những người sản xuất loại than này thì xỉ than vẫn là thứ vật liệu còn xài được, kiếm ra tiền. Để có được một ký xỉ than, những người gom than phải "sống chung với bụi than" trong cuộc mưu sinh vô cùng gian khổ như ghi nhận của phóng viên SGGP qua đoạn ký sự như sau.
Phóng viên đến hai xưởng làm than tổ ong trên đường Phạm Hữu Lầu thuộc xã Phước Kiển, huyện Nhà Bè. Gần 20 công nhân đang tất bật với công việc, mồ hôi nhễ nhại chảy xuống. Già trẻ gái trai, họ là những người không nghề nghiệp, không vốn liếng đến từ những miền quê nghèo khó và "gửi" mình vào cuộc sống chung với bụi than...Một cơn gió mạnh thổi thốc bụi than bay mù mịt khắp xưởng, đến nỗi không nhìn thấy bóng người, ấy thế mà không thấy ai mang khẩu trang; ngoại trừ đôi ủng để không bị xỉ than, bùn đất dính chân. Đến gần băng tải, hai mẹ con chị Nguyễn Thị Hạnh (quê Lâm Đồng) đang gom than mới ép mang đi phơi. "Sao không mang khẩu trang"", phóng viên hỏi. Chị Hạnh trả lời: "Tụi chị làm vậy quen rồi, giờ mà mang khẩu trang vào thấy vướng víu, khó làm lắm". Chị Hạnh tâm sự: "Trồng mì, trồng trà ở quê ngày càng thất bát, nợ nần tiền mua phân bón. Được người quen giới thiệu vào đây làm, ngày công hơn 40 ngàn đồng vậy mà ổn định, không lo lắng như trồng trọt". Được biết, cũng chính vì nợ nần mà con trai chị, em Nhi, 16 tuổi, cũng đã bỏ học vào đây làm cùng chị.
Anh Cư (quê Sóc Trăng) là người trực tiếp đứng máy ép than. Trong tiếng ầm ầm của máy nổ, vừa đưa xẻng xúc than cho vào máy trộn, anh vừa nói vọng ra: "Chú ra ngoài đi, ở trong này bụi lắm, không chịu nổi đâu...". Không ngại, phóng viên thử bước vào trong, nơi đặt chiếc máy ép và máy trộn. Chung quanh rất nhếch nhác, nào bùn, than xỉ, than nguyên chất và mạt cưa. Chỗ làm việc rất tối vì được che chắn bởi những tấm bạt để tránh mưa. Một thanh niên cho biết: "Đứng máy ép, máy trộn chỉ có mình chú Cư làm được, tụi em làm trong đó một tiếng là... chạy liền do tiếng máy chát chúa quá và bụi than bay mù mịt... Những người khác phụ anh Cư cũng chỉ chuyển than ép bị hư vào trong ép lại rồi nhảy ra ngoài liền". Anh Cư tâm sự: "Việc nào cũng vậy cả thôi, muốn kiếm tiền thì phải chịu nắng, mưa, bụi bặm."Anh Cư nói: “Biết làm nghề này thì tuổi thọ của mình giảm, không bệnh trước cũng bệnh sau thế nhưng giờ nghỉ thì lấy gì ăn, còn vợ con ở quê nữa chứ".
Bạn,
Cũng theo báo SGGP, tiếp xúc với phóng viên, một công nhân nói rằng có những thứ được người ta xem như rác mang vứt đi nhưng những thứ bị vứt đi ấy lại nuôi sống được nhiều người.Nhiều công nhân của xưởng than cho biết họ không chỉ sống bằng tiền công mỗi ngày mà còn kiếm thêm sau giờ làm việc đi gom xỉ than.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình