Hỏi (Ông Trần Trung Quân): Tôi định cư tại Úc với tư cách là một người tỵ nạn từ năm 1983. Vào năm 1998, tôi lấy hưu sớm và về thăm gia đình tại Cần Thơ.
Sau chuyến đi đó tôi quyết định thành lập công ty để xuất nhập cảng và làm dịch vụ giữa hai nước.
Công việc làm ăn trong bao năm nay chẳng có gì khả quan lắm, vì tất cả chỉ có hình thức giấy tờ. Mãi cho đến đầu năm 2004, khi trở lại Việt Nam tôi gặp được một Việt Kiều Mỹ lấy vợ Việt Nam tại Úc. Anh ta hiện có quốc tịch Mỹ và có cả tư cách thường trú nhân của Úc Đại Lợi.
Anh ta về Việt Nam thành lập cơ sở để buôn bán xuất nhập cảng hàng hóa qua Mỹ và các nước khác. Gia đình anh hiện có một hãng đóng furniture tại Việt Nam.
Sau khi thảo luận tôi định ký hợp đồng nhập cảng furniture sang Úc. Anh ta có giải thích cho tôi về một số hợp đồng chuyên chở hàng hóa bằng tàu chẳng hạn như cif, c&f và một số các loại hợp đồng khác, tôi hơi bối rối vì không biết phải chọn lựa loại hợp đồng nào để hàng hóa được chuyển tải đến Úc một cách thuận lợi và an toàn.
Xin LS cho biết là trong trường hợp phải chuyển tải hàng hóa từ Việt Nam sang Úc hoặc Mỹ thì loại hợp đồng nào thuận tiện nhất.
Trả lời: “Theo luật mậu dịch quốc tế” (In international trade law), “cif” là chữ viết tắt của C.I.F. contract (Cost, Insurance, Freight contract) (hợp đồng bao gồm giá cả, bảo hiểm, và cước phí chuyên chở).
[Ghi Chú: Theo hợp đồng mua bán trong luật mậu dịch quốc tế, thuật từ “C.I.F. hoặc cif”được dùng để chỉ hợp đồng mua bán hàng hóa mà trong đó tổn phí người mua phải trả bao gồm giá của hàng hóa và phí tổn bảo hiểm cùng phí tổn chuyên chở đến nơi quy định. (In contract of sale in international trade law, the term “C.I.F. or cif” used to denote a contract for the sale of goods in which the price that the buyer has to pay includes the cost of the goods and the insurance and the freight to the named destination)].
Hợp đồng “cif” thỉnh thoảng được các bên kết ước thêm vào những yếu tố khác làm biến dạng bản chất của loại hợp đồng này, chẳng hạn như “cifc,” “cife,” hoặc “cifi.”
Vì thế, “cifc” là chữ viết tắt của “cost, insurance, freight and commission” (hợp đồng bao gồm giá cả, bảo hiểm, cước phí chuyên chở, và tiền huê hồng). Hợp đồng “cifc” được đặt ra để quy định về tiền hoa hồng mà người bán cũng là đại lý của người mua muốn buộc người mua phải trả thêm tiền hoa hồng.
“cife” là chữ viết tắt của “cost, insurance, freight and exchange” (hợp đồng bao gồm giá cả, bảo hiểm, cước phí chuyên chở, và hối suất). Hợp đồng này được đặt ra nhằm mục đích ngăn chặn sự lên xuống của hối suất trong thời gian hàng hóa được chuyển giao từ quốc gia này sang quốc gia khác.
“cifi” là chữ viết tắt của “cost, insurance, freight and interest” (hợp đồng bao gồm giá cả, bảo hiểm, cước phí chuyên chở, và lãi suất). Hợp đồng này được đặt ra nhằm mục đích dự phòng sự trì hoãn trong việc chuyển giao hàng hóa làm cho người mua phải gánh chịu lãi xuất mà ngân hàng buộc người mua phải trả tại quốc gia đương sự.
Riêng loại hợp đồng “c & f” loại hợp đồng này còn được gọi là“caf” (cost and freight) (hợp đồng bao gồm giá cả và cước phí chuyên chở). Theo hợp đồng này thì “người bán” (seller) không bị buộc phải bảo hiểm hàng hóa trong thời gian hàng hóa được chuyển giao.
Thông thường khi người bán trả “cước phí chuyên chở” (freight) thì điều này được suy đoán là hàng hóa vẫn thuộc quyền sở hữu của người bán cho đến lúc chúng được chuyển giao cho người mua. Tuy nhiên, điều này cũng tùy thuộc vào sự thỏa thuận của các bên đương sự khi ký kết hợp đồng.
Loại hợp đồng “c&f” hoặc “caf” hiện là một trong những loại hợp đồng khá thông dụng trong mậu dịch quốc tế. Yếu tố quan trọng trong loại hợp đồng này là trách nhiệm của người bán chấm dứt khi hàng hóa được chuyển giao lên tàu.
Trong vụ Continental Ore Corp kiện United States, 423 F 2d 1248 (1970) (US). Trong vụ đó, nguyên đơn là người bán ký đã kết hợp đồng với Chính Phủ Hoa Kỳ để bán xi măng theo dạng hợp đồng “c & f Vietnam” (cost and freight Vietnam) (hợp đồng bao gồm giá cả và cước phí chuyên chở đến Việt Nam).
Trách nhiệm của bên bán xi măng là phải trả cước phí chuyên chở để xi măng được chuyển giao đến bến cảng tại Việt Nam mà bến cảng này đã được cả hai bên đồng ý. Giá cả bao gồm giá xi măng và giá tiền chuyên chở. Tuy nhiên, vào lúc chuyển giao hàng hóa lên tàu thì người bán bị buộc phải “trả thêm cước phí rủi ro về chiến tranh” (the war risk surcharge).
Bên bán xi măng bèn khiếu nại đòi bên mua phải trả phần cước phí rủi ro về chiến tranh này. Bên bán đã đưa ra lập luận rằng hợp đồng “c & f” không giống như hợp đồng “cif,” vì trong hợp đồng “c & f” trách nhiệm bảo hiểm thuộc về người mua. Người bán đã cho rằng “cước phí rủi ro về chiến tranh” được xếp cùng loại với “bảo hiểm rủi ro về chiến tranh” (war risk insurance) và vì thế bên mua hàng có trách nhiệm phải trả loại cước phí này. Thẩm phán Durfee thuộc “Tòa Khiếu Tố Hoa Kỳ” (The United State Court of Claims) đã bác bỏ sự khiếu nại và tuyên bố rằng:
Mặc dầu cả hai loại “cước phí rủi ro về chiến tranh” và “bảo hiểm rủi ro về chiến tranh” theo định nghĩa đã nẩy sinh ra do tình trạng chiến tranh, được đặt ra để bảo vệ hoặc bồi thường cho các bên đương sự. Một khi mà hàng hóa “đã giao tận thành tàu” (delivered alongside the ship) . . . theo hợp đồng “c & f” thì điều này phải được hiểu rằng người bán đã chu toàn trách nhiệm của đương sự về việc chuyển giao hàng hóa để được chuyên chở bằng tàu, và rằng sự rủi ro sau đó thuộc về người mua. Vì thế để bảo vệ hàng hóa của họ, người mua phải tự bảo hiểm lấy hàng hóa đó. “Bảo hiểm rủi ro về chiến tranh” chỉ là một loại bảo hiểm đặc biệt, nhưng mục đích thì cũng giống các loại bảo hiểm thông thường. Ngược lại, “cước phí rủi ro về chiến tranh”mà công ty vận chuyển buộc người bán phải trả là loại cước phí được dùng để buộc người bán bồi hoàn những chi phí nào đó mà hãng vận chuyển phải gánh chịu. Đây là loại cước phí phụ trội và không thể được dùng để bảo hiểm hàng hóa. Theo hợp đồng “c & f” thì người bán phải chịu phí tổn vận chuyển hàng hóa đến bến cảng quy định, vì thế người mua không phải trả “cước phí rủi ro về chiến tranh”này.
[Ghi Chú: Court of Claims [USA] (Tòa Khiếu Tố, tòa chuyên giải quyết các vụ khiếu nại chính quyền): Tòa án liên bang được thiết lập vào năm 1855 nhằm mục đích thụ lý và quyết định những sự khiếu nại chống Chính Phủ Hoa Kỳ. (The federal court established in 1855 for the purpose of hearing and determining claims against the United States Government).
Hy vọng rằng những thuật từ pháp lý thuộc lãnh vực mậu dịch quốc tế cũng như phán quyết vừa trưng dẫn có thể giúp cho ông suy nghĩ để quyết định là nên ký kết loại hợp đồng nào để đạt được sự thuận tiện nhất cho thương nghiệp của ông.
Nếu ông còn thắc mắc xin liên lạc điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp thêm.
Sau chuyến đi đó tôi quyết định thành lập công ty để xuất nhập cảng và làm dịch vụ giữa hai nước.
Công việc làm ăn trong bao năm nay chẳng có gì khả quan lắm, vì tất cả chỉ có hình thức giấy tờ. Mãi cho đến đầu năm 2004, khi trở lại Việt Nam tôi gặp được một Việt Kiều Mỹ lấy vợ Việt Nam tại Úc. Anh ta hiện có quốc tịch Mỹ và có cả tư cách thường trú nhân của Úc Đại Lợi.
Anh ta về Việt Nam thành lập cơ sở để buôn bán xuất nhập cảng hàng hóa qua Mỹ và các nước khác. Gia đình anh hiện có một hãng đóng furniture tại Việt Nam.
Sau khi thảo luận tôi định ký hợp đồng nhập cảng furniture sang Úc. Anh ta có giải thích cho tôi về một số hợp đồng chuyên chở hàng hóa bằng tàu chẳng hạn như cif, c&f và một số các loại hợp đồng khác, tôi hơi bối rối vì không biết phải chọn lựa loại hợp đồng nào để hàng hóa được chuyển tải đến Úc một cách thuận lợi và an toàn.
Xin LS cho biết là trong trường hợp phải chuyển tải hàng hóa từ Việt Nam sang Úc hoặc Mỹ thì loại hợp đồng nào thuận tiện nhất.
Trả lời: “Theo luật mậu dịch quốc tế” (In international trade law), “cif” là chữ viết tắt của C.I.F. contract (Cost, Insurance, Freight contract) (hợp đồng bao gồm giá cả, bảo hiểm, và cước phí chuyên chở).
[Ghi Chú: Theo hợp đồng mua bán trong luật mậu dịch quốc tế, thuật từ “C.I.F. hoặc cif”được dùng để chỉ hợp đồng mua bán hàng hóa mà trong đó tổn phí người mua phải trả bao gồm giá của hàng hóa và phí tổn bảo hiểm cùng phí tổn chuyên chở đến nơi quy định. (In contract of sale in international trade law, the term “C.I.F. or cif” used to denote a contract for the sale of goods in which the price that the buyer has to pay includes the cost of the goods and the insurance and the freight to the named destination)].
Hợp đồng “cif” thỉnh thoảng được các bên kết ước thêm vào những yếu tố khác làm biến dạng bản chất của loại hợp đồng này, chẳng hạn như “cifc,” “cife,” hoặc “cifi.”
Vì thế, “cifc” là chữ viết tắt của “cost, insurance, freight and commission” (hợp đồng bao gồm giá cả, bảo hiểm, cước phí chuyên chở, và tiền huê hồng). Hợp đồng “cifc” được đặt ra để quy định về tiền hoa hồng mà người bán cũng là đại lý của người mua muốn buộc người mua phải trả thêm tiền hoa hồng.
“cife” là chữ viết tắt của “cost, insurance, freight and exchange” (hợp đồng bao gồm giá cả, bảo hiểm, cước phí chuyên chở, và hối suất). Hợp đồng này được đặt ra nhằm mục đích ngăn chặn sự lên xuống của hối suất trong thời gian hàng hóa được chuyển giao từ quốc gia này sang quốc gia khác.
“cifi” là chữ viết tắt của “cost, insurance, freight and interest” (hợp đồng bao gồm giá cả, bảo hiểm, cước phí chuyên chở, và lãi suất). Hợp đồng này được đặt ra nhằm mục đích dự phòng sự trì hoãn trong việc chuyển giao hàng hóa làm cho người mua phải gánh chịu lãi xuất mà ngân hàng buộc người mua phải trả tại quốc gia đương sự.
Riêng loại hợp đồng “c & f” loại hợp đồng này còn được gọi là“caf” (cost and freight) (hợp đồng bao gồm giá cả và cước phí chuyên chở). Theo hợp đồng này thì “người bán” (seller) không bị buộc phải bảo hiểm hàng hóa trong thời gian hàng hóa được chuyển giao.
Thông thường khi người bán trả “cước phí chuyên chở” (freight) thì điều này được suy đoán là hàng hóa vẫn thuộc quyền sở hữu của người bán cho đến lúc chúng được chuyển giao cho người mua. Tuy nhiên, điều này cũng tùy thuộc vào sự thỏa thuận của các bên đương sự khi ký kết hợp đồng.
Loại hợp đồng “c&f” hoặc “caf” hiện là một trong những loại hợp đồng khá thông dụng trong mậu dịch quốc tế. Yếu tố quan trọng trong loại hợp đồng này là trách nhiệm của người bán chấm dứt khi hàng hóa được chuyển giao lên tàu.
Trong vụ Continental Ore Corp kiện United States, 423 F 2d 1248 (1970) (US). Trong vụ đó, nguyên đơn là người bán ký đã kết hợp đồng với Chính Phủ Hoa Kỳ để bán xi măng theo dạng hợp đồng “c & f Vietnam” (cost and freight Vietnam) (hợp đồng bao gồm giá cả và cước phí chuyên chở đến Việt Nam).
Trách nhiệm của bên bán xi măng là phải trả cước phí chuyên chở để xi măng được chuyển giao đến bến cảng tại Việt Nam mà bến cảng này đã được cả hai bên đồng ý. Giá cả bao gồm giá xi măng và giá tiền chuyên chở. Tuy nhiên, vào lúc chuyển giao hàng hóa lên tàu thì người bán bị buộc phải “trả thêm cước phí rủi ro về chiến tranh” (the war risk surcharge).
Bên bán xi măng bèn khiếu nại đòi bên mua phải trả phần cước phí rủi ro về chiến tranh này. Bên bán đã đưa ra lập luận rằng hợp đồng “c & f” không giống như hợp đồng “cif,” vì trong hợp đồng “c & f” trách nhiệm bảo hiểm thuộc về người mua. Người bán đã cho rằng “cước phí rủi ro về chiến tranh” được xếp cùng loại với “bảo hiểm rủi ro về chiến tranh” (war risk insurance) và vì thế bên mua hàng có trách nhiệm phải trả loại cước phí này. Thẩm phán Durfee thuộc “Tòa Khiếu Tố Hoa Kỳ” (The United State Court of Claims) đã bác bỏ sự khiếu nại và tuyên bố rằng:
Mặc dầu cả hai loại “cước phí rủi ro về chiến tranh” và “bảo hiểm rủi ro về chiến tranh” theo định nghĩa đã nẩy sinh ra do tình trạng chiến tranh, được đặt ra để bảo vệ hoặc bồi thường cho các bên đương sự. Một khi mà hàng hóa “đã giao tận thành tàu” (delivered alongside the ship) . . . theo hợp đồng “c & f” thì điều này phải được hiểu rằng người bán đã chu toàn trách nhiệm của đương sự về việc chuyển giao hàng hóa để được chuyên chở bằng tàu, và rằng sự rủi ro sau đó thuộc về người mua. Vì thế để bảo vệ hàng hóa của họ, người mua phải tự bảo hiểm lấy hàng hóa đó. “Bảo hiểm rủi ro về chiến tranh” chỉ là một loại bảo hiểm đặc biệt, nhưng mục đích thì cũng giống các loại bảo hiểm thông thường. Ngược lại, “cước phí rủi ro về chiến tranh”mà công ty vận chuyển buộc người bán phải trả là loại cước phí được dùng để buộc người bán bồi hoàn những chi phí nào đó mà hãng vận chuyển phải gánh chịu. Đây là loại cước phí phụ trội và không thể được dùng để bảo hiểm hàng hóa. Theo hợp đồng “c & f” thì người bán phải chịu phí tổn vận chuyển hàng hóa đến bến cảng quy định, vì thế người mua không phải trả “cước phí rủi ro về chiến tranh”này.
[Ghi Chú: Court of Claims [USA] (Tòa Khiếu Tố, tòa chuyên giải quyết các vụ khiếu nại chính quyền): Tòa án liên bang được thiết lập vào năm 1855 nhằm mục đích thụ lý và quyết định những sự khiếu nại chống Chính Phủ Hoa Kỳ. (The federal court established in 1855 for the purpose of hearing and determining claims against the United States Government).
Hy vọng rằng những thuật từ pháp lý thuộc lãnh vực mậu dịch quốc tế cũng như phán quyết vừa trưng dẫn có thể giúp cho ông suy nghĩ để quyết định là nên ký kết loại hợp đồng nào để đạt được sự thuận tiện nhất cho thương nghiệp của ông.
Nếu ông còn thắc mắc xin liên lạc điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp thêm.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình