Chúng ta đang nhìn thấy một trận bão đang phá hoại nhiều nền kinh tế thế giới, đánh sụp hàng loạt công ty tài chánh, làm bốc hơi nhiều ngàn tỉ đô la trên các thị trường cổ phiếu chỉ trong vài ngày, buộc các công ty sa thải hàng trăm ngàn nhân viên mấy tuần qua… và nhiều thảm cảnh đang diễn ra trước mắt chúng ta.
Chuyện xảy ra hệt như mưa bão, đổ ập lên toàn cầu, có chạy cũng không thoát. Vấn đề là chúng ta phải bình tỉnh, nhìn thấy đó là trận bão toàn cầu, và đừng tự đưa mình vào chỗ khủng hoảng nội tâm.
Đó là hình ảnh điển hình của một thế giới có sinh tất có diệt, có gặp gỡ tất có chia lìa, nhưng ở một tốc độ khốc liệt và trực tiếp đối với toàn bộ xã hội chúng ta. Hãy nhìn các thảm cảnh này như nhìn về một trận bão đang thổi tung mọi thứ, và hãy tìm nơi an trụ để chờ bão rời xa. Giây phút này, có oán trời trách đất cũng vô ích; có van xin, có cầu nguyện gì thì cũng chẳng có trời nào tới giúp bạn.
Hãy bình tỉnh.Một bản tin bi thảm được nhiều thông tấn Mỹ loan đi, cho biết hôm Thứ Hai 6-10-2008 cảnh sát Los Angeles đã khám phá ra một vụ giết cả nhà rồi tự tử. Chuyện xảy ra ở San Fernando Valley, một thành phố ở quận Los Angeles, nơi giáp giới Quận Cam. Một người đàn ông có văn bằng MBA (Cao Học Quản Trị Kinh Doanh) về tài chánh, nhưng thất nghiệp đã nhiều tháng đã dùng súng bắn chết mẹ vợ, rồi vợ và ba con trai trước khi tự bắn vào đầu tự sát.
Người đàn ông này là Karthik Rajaram, 45 tuổi, đã bắn chết mẹ vợ là bà cụ Indra Ramasesham, 69 tuổi, và cậu con trai 19 tuổi là Krishna Rajaram, một sinh viên xuất sắc ở đại học UCLA đang hưởng học bổng Fulbright Scholar.Bị bắn chết cũng là: vợ của Rajaram là bà Subasari Rajaram, 39 tuổi, và 2 con trai nhỏ, 12 tuổi và 7 tuổi. Một số nạn nhân bị bắn hơn một phát đạn. Chuyện xảy ra được suy đoán là đêm
Thứ Bảy.Người đàn ông này có bằng MBA về tài chánh, nhưng đã nhiều tháng thất nghiệp, trước đó làm cho nhiều công ty kế toán lớn, trong đó có hãng nổi tiếng là Price Waterhouse.Bên trong nhà, cảnh sát gặp 3 lá thư tuyệt mệnh, trong đó một thư gửi cảnh sát để tự nhận trách nhiệm giết cả nhà, thư thứ nhì gửi các bạn và thân nhân, và thư thứ ba là di chúc. Lý do nêu rõ: khủng hoảng tài chánh.Học Khu Los Angeles đang đưa các nhà cố vấn tâm lý tới các trường, nơi 2 con trai gia đình này học, để nói chuyện, tránh quá xúc động bi thảm cho các bạn của hai cậu này.
Khủng hoảng này không phải riêng cho một gia đình vừa nói. Đây là trận bão lớn đang thổi tới. Có người bị ảnh hưởng nhiều, người bị ít, thậm chí có thể có một vài người hưởng lợi, nhưng đa số là cùng chia sẻ thiệt hại. Cần bình tỉnh, vì có hốt hoảng, đau đớn cũng vô ích. Trời đất vốn tàn bạo, xem con người "như chó rơm," đó là lời Lão Tử trong Đạo Đức Kinh. Thế nên, đành phải chờ cho mưa ngưng bão tạnh.Một trong những cách đối phó thời gian này là chấp nhận hoàn cảnh, tìm những cách tốt nhất hay cơ hội tốt nhất để thăng tiến, cho mình và cho người chung quanh.
Riêng trong lòng mỗi người, có thể tìm những cách để giữ lòng bền vững. Nếu bạn có đức tin thì có lẽ cũng nên cầu nguyện. Nhưng các nhà khoa học đang đề nghị một cách khác: Tạp Chí Hội Y Khoa Hoa Kỳ (Journal of the American Medical Association, viết tắt JAMA) số ngày 17-9-2008 có bài viết nhan đề "Mindfulness in Medicine" (Quán Niệm Là Thuốc Trị).Scott Rogers, giám đốc của Institute for Mindfulness Studies (Viện Nghiên Cứu Quán Niệm) tại Miami Beach, nói rằng trong thời khủng hoảng tâm lý này cần phải biến những "người lo lắng trở thành người chiến sĩ." Rogers, 45 tuổi, là một luật sư đang mở các khóa dạy quán niệm cho các nhóm luật sư và học đường, sử dụng các kỹ thuật như pháp thở, quán tưởng và thiền định (breathing, visual imagery and meditation) để làm dịu xuống, thư giãn và tập trung vào hiện tại, để đưa tâm vào tầng cao tỉnh thức.Bản tin phóng viên Howard Cohen của hệ thống báo McClatchy Newspapers, hôm 5-10-2008 cũng kể về Bác Sĩ Patricia Isis hiện mở một khóa dạy quán niệm tại bệnh viện South Miami Hospital và nói các lớp hàng tuần của bà lúc nào cũng đầy người vào học. Bà nói, "Mọi người căng thẳng tới tột độ rồi. Quán niệm là một cơ hội để tỉnh thức, và tỉnh biết càng nhiều càng tốt."Không có gì huyền bí cả, vì các huấn luyện viên thể thao đều biết từ lâu rồi.
Tiến sĩ Dr. Janet Konefal, Phó Khoa Trưởng Y Khao Tích Hợp tại University of Miami, nói rằng đã có hầu hết các cuộc nghiên cứu pháp quán niệm đều được nói tới từ các huấn luyện viên và các tâm lý gia liên hệ về thể thao, "Họ quan tâm về cách nào để lực sĩ tự nói với chính học, và cách nào để vượt lên."Như trường hợp lực sĩ bơi Thế Vận Michael Phelps, nổi tiếng vì đã hình dung ra từng cuộc thi trước khi anh phóng xuống nước. Anh tập trung vào thời điểm anh muốn thành tựu và chính xác từng cú phóng tay bơi mà anh cần đạt được.
Anh có 8 huy chương vàng Thế Vận ở Bắc Kinh hai tháng trước.Một cuộc nghiên cứu năm 2005 xuất bản trong tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences đã đo các sóng não bộ của một nhóm nhà sư Tây Tạng. Các nhà nghiên cứu này, thuộc đại học University of Wisconsin, khám phá rằng khi các nhà sư thiền định, thì các sóng não bộ của các sư, khi được đo bằng máy dò sóng não (brain-scanning machines) có những hoạt động rộng hơn và mạnh hơn so với tiêu chuẩn sóng não của người khỏe mạnh.Bản tin AP hôm Thứ Ba 7-10-2008 nhan đề "Mind training helps troops with combat, then PTSD" (Pháp luyện tâm giúp các chiến binh trong tác chiến, và rồi khi đối phó với PTSD, chứng rối loạn tâm thần căng thẳng hậu chấn thương). Phóng viên Kevin Maurer kể rằng tiếng nổ của các quả đạn súng cối thực tập đã đẩy hạ sĩ quan lục quân Kade Williams rơi vào kinh hoảng, và ác mộng tràn ngập giấc ngủ của anh. Anh cựu chiến binh từ chiến trường Afghanistan này đã căng thẳng kinh hoàng tột độ. Nhưng rồi một chương trình thiền định do quân lực Mỹ dạy đã giúp cho anh.
Và anh đã tập ngồi lặng lẽ với mắt nhắm, lắng nghe tiếng người hướng dẫn viên dịu dàng nói với anh hãy tìm điểm định tâm nơi đan điền dưới bụng trong khi tiếng đàn guitar rải nhẹ vọng lại.Bản tin viết, "Các chiến sĩ từ lâu đã sử dụng các kỹ thuật để định tâm và thư giãn - xưa từ hơn 1,000 năm trước như với kỹ thuật thiền định của người võ sĩ đạo. Nơi đây ở căn cứ Camp Lejeune, xa 100 dặm nội địa ở trại lục quân Fort Bragg và tại nhiều trại lính tại tiểu bang California, pháp thiền định như thế bây giờ có một tên gọi: Warrior Mind Training (Luyện Tâm Chiến Sĩ)."Tại căn cứ Camp Lejeune của lính TQLC ở tiểu bang North Carolina, các khóa thiền định này nằm trong chương trình "Back on Track" (Trở Về Bình Thường) do bệnh viện hải quân thực hiện, giúp các lính TQLC và thủy thủ hồi phục sức khỏe tâm lý.Sarah Ernst, một huấn luyện viên cao cấp của chương trình Warrior Mind Training, kể rằng bà đã tập thiền định thư giãn từ đại học Georgetown University 15 năm trước.
Sau ngày 11-9-2001, các trận khủng bố tấn công và rồi hai cuộc chiến diễn ra ở Iraq và Afghanistan, bà Ernst đọc các bản tin về tình hình ngày càng tăng số chiến binh bị hội chứng PTSD hay là những chiến binh tự sát.Sử dụng những gì đã học ở đại học Georgetown, như kỹ thuật thiền định thư giãn, bà soạn ra chương trình đặc biệt cho quân nhân. Bà cùng 3 huấn luyện viên khác bắt đầu mở chương trình Luyện Tâm Chiến Sĩ tại 2 căn cứ Camp Lejeune và Camp Pendleton, Calif. Từ đây trở thành hai khóa mỗi tuần tại Camp Lejeune và Fort Bragg. Còn ở căn cứ Camp Pendleton, pháp thiền được dạy 3 khóa mỗi tuần ở nhiều trung tâm trong căn cứ, và mở rộng trong khi Ernst đào tạo thêm các huấn luyện viên mới.Có những cách như thế. Có thể rồi mỗi người sẽ tự tìm được những cách để chữa bệnh tâm lý, để giữ lòng bình tỉnh trong thời khủng hoảng tài chánh này, nhưng khi quân đội Mỹ -- nơi các chiến binh của một chính phủ chỉ huy bởi những lãnh đạo cực kỳ bảo thủ có khuynh hướng Ky Tô Giáo như TT Bush, PTT Cheney -- đã chấp nhận các kỹ thuật luyện tâm của đạo học Đông Phương như thế, thì pháp thiền quán niệm thư giãn đã hiển nhiên là phương pháp ưu thắng, và không đòi hỏi đức tin tôn giáo nào.
Nếu bạn đang khủng hoảng, hãy tìm một pháp định tâm như thế. Khủng hoảng tài chánh toàn cầu lần này là một trận bão kinh khủng, không thương xót một ai. Chúng ta chỉ là những hạt cát giữa các lượn cát đang bị thổi bay nơi bờ biển. Hãy giữ lòng cho bình an. Trước nhất, hãy ngồi xuống, giữ lòng cho bình an, và thiền là cách ưu thắng nhất ở giây phút này.<"xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình