Không Hạ Lãi Suất
Trong tuần qua, người ta nhận được cùng lúc nhiều tín hiệu mâu thuẫn về kinh tế. Thí dụ như đà tăng trưởng kinh tế Mỹ có giảm nhưng lạm phát vẫn còn đe dọa, tình hình nhà cửa hết đáng sợ nhưng vẫn còn đáng lo, việc làm thì khả quan nhưng sức bán lẻ lại hơi giảm trong mùa lễ vừa qua, v.v...
Những tin tức ấy khiến nhiều người dự đoán trái ngược nhau. Một số người cho rằng vì đà tăng trưởng giảm sút – đình trệ nhưng chưa suy trầm – có thể là Quỹ Dự trữ Liên bang (ngân hàng trung ương Hoa Kỳ) sẽ cắt lãi suất trong kỳ họp ngày 31 vào cuối tháng này. Ngược lại, đa số tiên đoán là Ủy ban Tiền tệ của Quỹ Dự trữ Liên bang sẽ giữ nguyên lãi suất ngắn hạn ở mức 5,25%.
Phúc trình của ngân hàng trung ương Hoa Kỳ về phiên họp lần trước, ngày 12 tháng 12, cho phép suy đoán như vậy. Hôm Thứ Hai vừa rồi, Phó Chủ tịch của định chế này, ông Donald Kohn gián tiếp xác nhận điều đó khi tuyên bố là hãy còn quá sớm để khỏi lo về lạm phát. Nói cho dễ hiểu là lạm phát vẫn còn đe dọa nên chưa vội gì mà hạ lãi suất.
Loại lãi suất liên ngân hàng đó (fed funds rate) là lãi suất nền tảng do các ngân hàng vay mượn của nhau, từ đó mới tính ra các lãi suất khác. Nó là ống nước, mở hay đóng để điều tiết lưu lượng tiền bạc trút vào kinh tế. Lãi suất hạ thì tiền chảy vào nhiều sẽ giúp kinh tế tăng trưởng nhưng cũng lại thổi vật giá lên cao, gây ra lạm phát. Ngược lại, lãi suất cao sẽ kềm hãm lượng tiền chi cho kinh tế khiến lạm phát suy giảm nhưng cũng gây bất lợi cho sản xuất, có thể dẫn tới đình trệ, suy trầm.
Điều đáng nói là thị trường gia cư địa ốc thực ra không suy sụp vì lãi suất địa ốc gia tăng. Thị trường nguội lạnh vì số bán và giá bán tăng quá mạnh nên đang tự điều chỉnh lại. Nếu tình hình không cải thiện thì nạn suy sụp gia cư (làm kinh tế sút giảm tốc độ tăng trưởng đến 1%, từ 3,5 nay chỉ còn khoảng 2,5%) có thể gieo họa cho toàn nền kinh tế, là điều chưa xảy ra. Vì vậy, nhiều phần thì ngân hàng trung ương Mỹ sẽ giữ nguyên lãi suất vào cuối tháng này. Trong khi ấy, thị trường nhà cửa vẫn chưa ra khỏi chỗ trũng.
Hàng năm, tháng 12 vẫn là một tháng trũng và người ta chỉ mua bán mạnh kể từ tháng Hai trở đi. Tình hình trước mắt vì vậy là nỗi phập phồng lo ngại. Liệu Xuân về có sưởi ấm thị trường đang nguội lạnh hay không" Nhiều phần là chưa. Một trong những chỉ dấu cần theo dõi là số nhà bán đang có chủ. Tỷ lệ “có người ở” càng cao, người ta càng hy vọng vì bán nhà rồi người chủ phải mua hay thuê nhà khác để ở. Cho tới nay, chỉ số này vẫn chưa khác nên dù không sợ một vụ sụt giá nặng nề, người ta vẫn còn lo ngại tình trạng đình đọng kéo dài.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình