Bạn,
Bất cứ ai từng sống ở đất Sài Gòn, hẳn đã ít nhất một lần trong đời nghe văng vẳng bên tai điệp khúc: "Răng vàng, bạc vụn, tiền cũ, tiền xưa, ghế bàn, giường tủ, máy móc hư, sắt vụn... bán không"" Đó là tiếng rao của dân thu mua phế liệu mà giới bình dân gọi dân ve chai. Trong phóng sự "vương quốc ve chai", báo Kiến Thức Ngày Nay ghi nhận về những người kiếm sống bằng nghề này qua đoạn như sau.
Thần dân ve chai cũng có năm bảy đường.Hầu hết dân ve chai dạo đều chỉ kiếm sống qua ngày và chỉ cần biết đến những vựa, đại lý thu mua phế liệu. Họ chấp nhận ''sinh nghề tử nghiệp'' quanh những bãi rác lớn ở ngoại thành như Đông Thạnh, Hóc Môn, những sân phơi đồ nhựa, bọc ni-lông đầy ô nhiễm ở khu kênh nước đen Tân Hương, Tân Bình. Bên cạnh đó còn có một loại thần dân ve chai có sự đỡ đầu và mục tiêu rõ ràng. Loại dân ve chai thứ thiệt này luôn trang bị trong người một dụng cụ tạo ra âm thanh tạm là cái lục lạc. Vũ khí lục lạc ấy vốn là hợp âm của những đồng tiền kim loại va chạm nhau loảng xoảng mà khi người rao cất điệp khúc lên người ta sẽ biết anh ta cần thu mua thứ gì.
T.H, một thần dân ''chuyên môn gom vỏ chai rượu ngoại'' - sau 10 năm đã biến thành đầu lĩnh trong nghề. Trong một quán nhậu ở xóm Chùa vùng Tân Định, T.H thấy cái vòng lục lạc cũ mèm lên bàn tâm sự với phóng viên: "Bửu bối ngày xưa của tôi đấy ông ạ. Hồi đó tôi rao muốn rách miệng: "Vỏ chai rượu Tây, mua. Vỏ rượu ngoại nào cũng mua tuốt luốt''. T.H chỉ tay vào cái nhà kho vỏ chai gần đó: ''Tôi đầu cơ đống vỏ này để xài lúc Tết. Đám con buôn bất hảo làm rượu lậu ở Chợ Lớn có nhiều cách kiếm tiền với các vỏ chai rượu. Chúng thừa hiểu đám nhà giàu mới phất hoặc các quan chức rất khoái rượu Tây. Tây như Remi Marten hay Hennessy XO thì khỏi nói, biếu nhau một cặp làm quà tặng Tết ai mà chẳng ham. Chính vì thế sau khi gom hàng núi vỏ chai, chúng lần lượt tung ngược ra thị trường theo nhiều cách. Thứ nhất, đổ rượu dỏm vào chai cho vô bao bì đúng hàng complê rồi bày ở các quầy sạp hội chợ. Thứ hai, dùng ống tiêm trích hai phần ba rượu dỏm vô một phần ba rượu xịn để lấy ''mùi'' rồi đóng hộp thảy vô các khách sạn nhà hàng. Thứ ba, gặp khách nước ngoài khó tính và sành rượu, chúng không dùng biện pháp thủ công mà có cả một dây chuyền công nghiệp hẳn hoi để sản xuất.
Bất cứ ai từng sống ở đất Sài Gòn, hẳn đã ít nhất một lần trong đời nghe văng vẳng bên tai điệp khúc: "Răng vàng, bạc vụn, tiền cũ, tiền xưa, ghế bàn, giường tủ, máy móc hư, sắt vụn... bán không"" Đó là tiếng rao của dân thu mua phế liệu mà giới bình dân gọi dân ve chai. Trong phóng sự "vương quốc ve chai", báo Kiến Thức Ngày Nay ghi nhận về những người kiếm sống bằng nghề này qua đoạn như sau.
Thần dân ve chai cũng có năm bảy đường.Hầu hết dân ve chai dạo đều chỉ kiếm sống qua ngày và chỉ cần biết đến những vựa, đại lý thu mua phế liệu. Họ chấp nhận ''sinh nghề tử nghiệp'' quanh những bãi rác lớn ở ngoại thành như Đông Thạnh, Hóc Môn, những sân phơi đồ nhựa, bọc ni-lông đầy ô nhiễm ở khu kênh nước đen Tân Hương, Tân Bình. Bên cạnh đó còn có một loại thần dân ve chai có sự đỡ đầu và mục tiêu rõ ràng. Loại dân ve chai thứ thiệt này luôn trang bị trong người một dụng cụ tạo ra âm thanh tạm là cái lục lạc. Vũ khí lục lạc ấy vốn là hợp âm của những đồng tiền kim loại va chạm nhau loảng xoảng mà khi người rao cất điệp khúc lên người ta sẽ biết anh ta cần thu mua thứ gì.
T.H, một thần dân ''chuyên môn gom vỏ chai rượu ngoại'' - sau 10 năm đã biến thành đầu lĩnh trong nghề. Trong một quán nhậu ở xóm Chùa vùng Tân Định, T.H thấy cái vòng lục lạc cũ mèm lên bàn tâm sự với phóng viên: "Bửu bối ngày xưa của tôi đấy ông ạ. Hồi đó tôi rao muốn rách miệng: "Vỏ chai rượu Tây, mua. Vỏ rượu ngoại nào cũng mua tuốt luốt''. T.H chỉ tay vào cái nhà kho vỏ chai gần đó: ''Tôi đầu cơ đống vỏ này để xài lúc Tết. Đám con buôn bất hảo làm rượu lậu ở Chợ Lớn có nhiều cách kiếm tiền với các vỏ chai rượu. Chúng thừa hiểu đám nhà giàu mới phất hoặc các quan chức rất khoái rượu Tây. Tây như Remi Marten hay Hennessy XO thì khỏi nói, biếu nhau một cặp làm quà tặng Tết ai mà chẳng ham. Chính vì thế sau khi gom hàng núi vỏ chai, chúng lần lượt tung ngược ra thị trường theo nhiều cách. Thứ nhất, đổ rượu dỏm vào chai cho vô bao bì đúng hàng complê rồi bày ở các quầy sạp hội chợ. Thứ hai, dùng ống tiêm trích hai phần ba rượu dỏm vô một phần ba rượu xịn để lấy ''mùi'' rồi đóng hộp thảy vô các khách sạn nhà hàng. Thứ ba, gặp khách nước ngoài khó tính và sành rượu, chúng không dùng biện pháp thủ công mà có cả một dây chuyền công nghiệp hẳn hoi để sản xuất.
Bạn,
Báo quốc nội viết tiếp: Cần kể sơ ông vua ve chai trước 1975 là Chú Hỏa, ông chủ của các bất động sản khổng lồ vùng Sài Gòn, Chợ Lớn... Ông ta xuất thân từ thần dân ve chai thu gom từng đống giấy vụn, từng ký lô phế liệu kim loại... để rồi làm nên sự nghiệp. Đấy quả là tấm gương của câu tục ngữ: ''Có công mài sắt có ngày nên kim" nhưng làm sao họ hình dung được rằng trong thế giới họ sống sau này có thể xuất hiện một vương quốc ve chai huyền thoại.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình