CS Hà nội lúc nào cũng muốn đồng hóa người Việt hải ngoại là người dân của mình. Từ những chữ "khúc ruột ngàn dặm của quê hương, bộ phận của dân tộc, Việt kiều yêu nước" đến Nghị quyết kiều vận của Bộ Chánh tri, đều không ngoài mục tiêu chiến lược đồng hóa đó và dân vận đó. Kể cả chuyến công du Mỹ của Ô Nguyễn minh Triết, mục tiêu vẫn là kiều vận. Nhưng thất bại thấy rõ.
Một về phía Washington, it có chuyến công du Mỹ của một nguyên thủ quốc gia nào mà yếu tố dân tộc được hai bên chú ý như chuyến đi Mỹ của Ô Nguyễn minh Triết người cầm đầu nhà nước CSVN dù dân tộc VN là một cộng đồng thiểu số mới 32 tuổi ở Mỹ. Trước mấy tuần tiếp kiến Ô Nguyễn minh Triết, TT Bush mời đại diện 4 tổ chức tiêu biểu đấu tranh cho tư do dân chủ, nhân quyền VN đến Tòa Bạch Oc để toàn bô tham mưu cận lắng nghe và tham khảo 45 phút. Còn 3 ngày nữa TT Bush lại mời phái đoàn dân cử Mỹ gốc Việt lên để gặp những viên chức cao cấp nhứt trong thực hiện chánh sách của Mỹ. Chắc chắn văn phòng các phụ tá liên lạc báo chí và chánh trị nội địa của Phủ Tổng Thống theo sát tình hình những cuộc chuẩn bị biểu tình của người Mỹ gốc Việt, một khối cử tri tuy thiểu số nhưng rất năng động chánh trị và siêng năng đi bầu. Nhứt định vấn đề tự do, dân chủ, nhân quyền VN sẽ là một vấn đề TT Bush, với tư cách tổng thống Mỹ phải "nói phải quấy" với Ô Triết. Và với tư cách người một lãnh tụ đảng Cộng Hóa Ong lại càng phải nói hơn vì đảng Đối Lập Dân Chủ đẵ bắt đầu xem vấn đề tư do, dân chủ, nhân quyến VN là một vấn đề có thể dùng để tấn công TT Bush qua lá thơ ký chung của hai thượng nghị sĩ lão làng của đàng Dân Chủ là Kerry và Kennedy.
Hai về phía Hà nội, Ô Nguyễn minh Triết ngay trong trạm dừng chân đầu tiên ở New York, là tuyên bố tháng Chín này sẽ miển thị thực nhập cảnh cho Việt Kiều về nước. Và trạm dừng chân chót Ong chọn Quận Cam, nơi có một cộng đồng người Việt lớn nhứt Mỹ, chỉ sau công đồng quố cgia trong nước thôi. Ong không thể đặt chân vào hai thành phố Garden Grove đông người Việt nhứt và Westminster vì hai nghị quyết rào cảng như hàng rào điện tử Mac Namara không thấy bế -tông cốt sắt nhưng bằng một thủ tục an ninh rất tinh vi do các nghị viên gốc Việt phát minh. Quận Cam có Little Saigon, nơi tọa lạc nhiều cơ quan đầu não kinh tế chánh, văn hóa xã hội của người Mỹ gốc Việt. Ô Triết đành phải đến thành phố Dana Point, chỉ cách Little Saigon 40 phút lái xe. Tại Dana Point, theo thơ mời nhiều người đã nhận được nhưng không đi và phân chứng với thân hữu, Ong Triết khoản đãi một tiệc tối ở khách sạn nơi Ong ngụ là Saint Regis Beach Resort, One Monarch Beach Resort. Tiệc long trọng, có cocktails lúc 7 giờ, chánh tiệc lúc 8 giờ ngày Thứ Sáu 22 tháng Sáu. Người được mời trong buổi tiệc này là người gốc Việt, đại đa số là những doanh gia gốc Việt. Và ngày hôm sau cũng tại khách sạn này, Ong mời các doanh gia gốc Mỹ trong một bữa ăn sáng lúc 9 giờ 30 sáng đến 12 giờ 30. Điều đó cho thấy Ô Triết chú ý người Mỹ gốc Việt nhiều hơn người Mỹ khi đến thủ đô kinh tế của Mỹ và thủ đô tinh thần của người Mỹ gốc Việt là Little Saigon. Điều đó cho thấy công tác dân vận, địch vận của phái đoàn Ô Triết đối với người Mỹ gốc Việt quan trọng không thua gì công tác vận động tương quan Hà nội- Washington lên hàng chiến lược như hai bên từng tuyên bố.
Ba, nhưng công tác kiều vận của Ô Triết tự nó đã mang mầm thất bại từ bên trong và do sự chống đối từ bên ngoài của đối tượng mà Ô muốn vận động. Cái mà Ô Triết bỏ công "động não" để tuyên bố ở trạm dừng chân đầu tiên New York là miễn chiếu khán nhập cảnh cho người Việt hải ngoại không tự Ông biến thành su thật được trong công quyền. Ô Triết chỉ là nhân vật thứ tư trong Bộ Chánh Trị của Đảng CSVN, sau Ô Tổng Bí Thư, Ô Bộ Trưởng Công An, và Ô Nguyễn tấn Dũng. Theo biên chế, Ô Triết không thể làm một cái gì khác hơn những gì con đường Bộ Chánh trị qui định. Những gì Ô Triết bàn bạc với TT Bush, về chiến lược không thể vượt qua cái khung mà Ô Bộ Trưởng Quốc Phòng CS Hà nội đã gởi qua bàn bạc với Mỹ trước đây. Về kinh tế dù TT Bush muốn dùng kinh tế, can thiệp vơi các đại công ty Mỹ để siết chặt mối bang giao, các công ty Mỹ là người quyết định theo luật lời lổ , chớ không phải TT Bush. Về chất độc Da Cam mà Hà nội kỳ vọng được bồi thường, chuyện đó là chuyện của tòa án Mỹ độc lập, TT Bush không bao giờ dám xen vào nhứt là sau xì căn đan Bộ Trường Tư Pháp của Ong đã giải nhiệm nhiều biện lý liên bang đang bị Quốc hội điều tra gay gắt.
Đối với người Mỹ gốc Việt, công tác "kiều vận" của Ô Triết như "dã tràng xe cát biển đông; Nhọc nhằn mà chẳng nên công cán gì". Không thể lũng đoạn hàng ngũ người Mỹ gốc Việt. Việc bắt con tép nhữ con tôm, khai thác tình tự quê hương để câu móc, lấy chuyện đi về VN dễ dàng để chiêu dụ còn phải xét lại. Ô Triết hứa điều đó tới tháng 9 mới bắt đầu. Còn phải có ý kiến Ô Bộ Trưởng Công an đảng quyền lớn hơn Ô Triết. Còn phải xem Bộ Chánh tri định nghĩa thế nào là Việt Kiều. Cái gì không biết chớ những người ăn ngay nói thẳng về cái khổ của đồng bào trong nước, muốn đồng bào mình được tư do, dân chủ khó mà hy vọng được dễ dàng đi về. Nhà cầm quyền CS Hà nội có nhiều lý do từ chồi nhập cảnh ở phi trường vì việc về VN "chưa thuận tiện". Hải quan, công an cảng chỉ cần nói "trên bảo" như thế là đủ, thân cô thế cô ở phi trường con kiến làm sao kiện củ khoai. Quá sớm để tin lời Ô Triết, chờ xem Đảng Nhà Nước CS Hà nội hành động xem sao.
Còn việc Ô Triết làm công tác chánh trị ở trạm dừng chân chót ở Mỹ, tuy tốn công tốn của nhiều nhưng kết quả sẽ chẳng bao nhiêu. Doanh gia Mỹ gốc Việt hay gốc Hoa Chợ lớn chỉ mới cấp vừa và nhỏ ở Mỹ, rất ít đại gia có tiền đầu tư ở ngoại quốc so với đại công ty Mỹ. Người Mỹ gốc Việt làm ăn với CS Hà nội không được lòng của đại đa số tập thể người Mỹ gốc Việt nên thường tránh né, giữ kín không muốn làm " bực mình" đồng hương.Cơ sở của những doanh gia này đa số là dịch vụ chợ búa, thức ăn, cho mướn nhà phố ở Mỹ có thể bị tẫy chay. Hàng hóa từ VN đến dần dần mất uy tín vì "chất lượng" ô nhiễm nhứt là thực phẩm, nông phẩm là thứ có thể hấp dẫn người Mỹ gốc Việt vì mùi vị quê hương. Việc làm ăn ở VN phải phe cánh nhiều với nhà cầm quyền, lo lót nặng, bị tham nhũng thườn và nhiều phức tạp. Người trường hợp Việt về làm ăn lớn một chút là nhà cầm quyền kiếm chuyện vuốt trắng tay. Những bảo vệ kinh doanh của Mỹ và của WTO nhà kinh doanh Mỹ gốc Việt dù là công dân Mỹ sẽ có thể không được hưởng khi CS Hà nội muốn triệt thì viện dẫn người Mỹ gốc Việt vẫn còn là công dân VN vì khi vào công dân Mỹ chưa được Chủ tịch Nước cho phép từ bỏ quốc tịch Việt.
Tập thể người Mỹ gốc Việt kinh nghiệm CS rất nhiều rất bén nhậy với ý đồ của CS. Nên chống đối rất mạnh làm át tiếng nói những người muốn làm ăn với Hà nội, chỉ sinh hoạt kín đáo mà thôi. Ô Triết là một quốc trưởng của một nước công du Mỹ bị đồng bào mình biểu tình chống đối mạnh nhứt, hơn Ô Khải thủ tướng đa bị chống bất cứ ở đâu, bất cứ lúc nào. Người Mỹ gốc Việt có cái mà CS Hà nội dù có ngân sách quốc gia trong túi và giao thương, ngoại giao cũng không thể có được. Đó là lá phiếu, đó là thế lực ngoại giao nhân dân, vận động hai đảng Cộng hòa, Dân Chủ, vận động hành lang quyền lực của chánh quyền Mỹ. Chánh quyền của hơn phân nửa dân số Mỹ đã công nhận quốc kỳ VN dù chế độ CS Hà nội có bang giao với Mỹ. Vấn đề tư do, dân chủ, nhân quyền VN đi vào dòng chánh chánh trị Mỹ. Chánh quyền Mỹ do dân làm ra, các viên chức dân cử không dại gì giúp Ô Triết để mất phiếu của người Mỹ gốc Việt.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình