Khi các lãnh tụ Ả Rập đi vào sinh hoạt chính trị, người ta có thể chóng mặt...
Ngày 16, bin Laden tung ra cuốn băng ghi âm; ngày 15 Chính phủ Lâm thời Iraq loan báo sẽ đem Ali Hasan al-Majid ra xử; cùng ngày, Thủ tướng Iyad Allawi của Chính phủ Lâm thời tuyên bố ông sẽ ra ứng cử vào cuối tháng Giêng. Khi kiến lửa chạy như vậy, người ta mới thấy là George W. Bush đã đạp vào ổ kiến. Và đi lên....
*
Bốn ngày trước khi Hoa Kỳ có bầu cử, hôm 29 tháng 10, Osama bin Laden tung ra một đoạn băng truyền hình (xin để ý - truyền hình, không phải ghi âm) với thông điệp làm giới phân tách ngạc nhiên. Bin Laden tấn công cả hai ứng cử viên George W. Bush và John Kerry mà không tỏ ý ủng hộ phe nào, chủ yếu chỉ để tự tranh cử vào vị trí lãnh đạo khối Hồi giáo (xem bài “Lá phiếu bin Laden” trên cột báo này, số ra ngày 30 tháng 10). Hôm 16 vừa qua, bin Laden tái xuất hiện, lần này dưới dạng của một băng ghi âm – dễ thực hiện và phổ biến hơn – để tấn công Hoàng gia Saudi Arabia (Hà Nội phiên âm tên xứ này theo kiểu nửa đực nửa cái là “Ả Rập Xê-Út”) tội “phạm luật Thượng Đế”.
Truyền thông Hoa Kỳ om xòm phân tách chuyện này - ở phần râu ria.
Thượng Đế nào có nói gì, mà có nói thì mấy ai hiểu" Khi ai đó kết án người khác là xúc phạm Thượng Đế, tà đạo, là mắc tội với Thượng Đế, ta biết ngay rằng kẻ đó muốn làm Thượng Đế. Osama bin Laden là người có tham vọng ngất trời cỡ đó.
Saudi Arabia là sinh quán của bin Laden, nơi có trữ lượng dầu khí lớn nhất và có hệ phái Wahhabi vẫn truyền bá đạo Hồi theo xu hướng quá khích nhất. Bin Laden muốn lật đổ Hoàng gia - bị kết án là đồi trụy thì ít nhưng mắc tội thân Mỹ thì nhiều. Hoa Kỳ của ông Bush đưa quân vào Iraq cũng với mục tiêu canh chừng để xứ này khỏi bị lật và nhằm chuyển hóa ra một chế độ Hồi giáo hiện đại hơn. Nhất là không tiếp tục chứa chấp và yểm trợ các phần tử quá khích, những tay khủng bố sẵn sàng gia nhập hàng ngũ al Qaeda. Cả hai, al Qaeda và Hoa Kỳ đều muốn có thay đổi tại xứ này, nhưng thay đổi theo chiều hướng trái ngược. Một số người Saudi cũng muốn vậy.
Tuần qua, tin từ London cho biết là “Phong trào cải cách Hồi giáo tại Arabia” dự tính tổ chức một cuộc biểu dương lực lượng ngày 16 tại hai thành phố lớn của Saudi Arabia là Riyad và Jeddah. Lãnh tụ phong trào này, viết tắt là MIRA, là Saad al-Faqih, một bác sĩ và giáo sư về phẫu thuật lưu vong tại Anh từ năm 1994. Ông muốn xứ sở bước ra khỏi thời Trung Cổ và ôn hoà tự cải cách ra một hình thái Hồi giáo hiện đại hơn. Nhìn lại đi, al-Faqih cũng giống Allawi: bác sĩ lưu vong tại Anh, muốn xứ sở bước qua hướng khác.
Osama bin Laden lật đật tung ra cuốn băng ghi âm mới nhất, tương đối dễ thực hiện hơn băng truyền hình, chính là để nhắc tới giải pháp “cách mạng” của mình, trước khi MIRA có dịp biểu dương. Trong khi đó, chính quyền Hoàng gia Saudi ra lệnh cấm biểu tình để MIRA mất dịp thi thố khả năng. Lần cuối MIRA ra quân là vào tháng 10 năm 2003. Khi đó, truyền thông Mỹ không thèm để ý, như mọi khi vì chả có người Mỹ nào mất mạng.
Rốt cuộc, bin Laden và Hoàng gia Saudi đều có một mục tiêu: không cho phép sự hình thành của bất cứ giải pháp nào khác. Lãnh đạo Saudi muốn duy trì hiện trạng, bin Laden muốn lật đổ trật tự cũ, và MIRA muốn cải cách để tránh cách mạng. Osama bin Laden tung ra cuốn băng nhằm hạ hỏa cao trào MIRA và mặc nhiên tự xác định như lãnh tụ một phong trào chính trị, với một giải pháp khác. Nghĩa là lãnh tụ al Qaeda muốn tự xác định là một lãnh tụ chính trị.
Kết luận: 1) Osama bin Laden chưa chết, 2) theo dõi tình hình rất sát, và 3) tiếp tục tự cải tạo diện mạo chính trị. Trùm khủng bố đang đổi màu thành lãnh tụ của một phong trào chính trị và không muốn Saudi thay đổi. Những điều ấy có lẽ quá phức tạp đối với truyền thông Hoa Kỳ, vì đa số vẫn tưởng rằng al Qaeda chỉ có một mục tiêu là giết Mỹ...
Bây giờ ta mới phân tách chuyện Iraq.
*
Ngày 15, Chính phủ Lâm thời Iraq loan tin sẽ đem Ali Hasan al-Majid ra xét xử.
Ông ta là em họ của Saddam Hussein, có hỗn danh là “Chemical Ali”- mà nếu dịch cho đúng ta phải đọc là “Dược vương Ali”, chuyên trị đòn độc dược bằng võ khí hoá học. Thành tích của Dược vương là tung khí độc tàn sát dân Kurd và Shiite tới hàng trăm ngàn. Ông ta là nhân vật số hai, chỉ thua bạo chúa Saddam có một bậc.
Tại sao chính quyền lâm thời Iraq lại đưa ra tòa nhân vật số hai mà không phải số một – Saddam – hay tại sao không khởi sự truy tố từ dưới lên, ít ra là nhân vật thứ 55 trong danh mục tội phạm Iraq Hoa Kỳ đã đề ra" Thấp quá thì chưa đáng kể, cao quá thì bỏng tay. Khi đem Dược vương ra tòa xét xử trước tiên, Chính phủ Lâm thời và bản thân Thủ tướng Allawi có thể nhắm vào mục tiêu chính trị: thủ phạm là người làm dân Kurd và dân Shiite sôi máu. Sau đó, toà án mới lần lượt truy tố các nhân vật kia, vào đầu năm tới.
Ngày 30 tháng Giêng của đầu năm tới, Iraq sẽ có bầu cử. Phiên xử Dược vương Ali trùng hợp với cuộc tranh cử và đấy là lý do vì sao tòa sẽ nhóm, nhưng đem tay Ali Hasan al-Majid này ra xử cũng đủ nức lòng chiến sĩ. Saddam Hussein" Xin để dành làm món chính trong thực đơn 55 món. Có lẽ vì vậy mà cùng ngày, Iyad Allawi tuyên bố sẽ ra tranh cử.
Kết luận thế nào đây"
Xứ Iraq đang được... “bình thường hoá” trong ý nghĩa là các toan tính chính trị bắt đầu xuất hiện vì bầu cử trở thành biến cố đáng quan tâm. Quân khủng bố hay phiến loạn có thể vẫn ám sát đánh bom, chính quyền lâm thời vẫn tiếp tục vãn hồi an ninh - với sự hỗ trợ hay bảo vệ của các đơn vị Hoa Kỳ - và lãnh đạo tương lai của Iraq đang dần dần xuất hiện với những suy tính chính trị bình thường.
Allawi tuyên bố sẽ ra tranh cử tại Iraq, bin Laden tự xác định như một giải pháp sáng giá hơn cho Saudi Arabia. Dân Kurd và Shiite hả dạ vì hung thủ Chemical Ali bị ra toà, bầu cử sẽ tiến hành tại Iraq, dù trong tiếng bom và chính quyền Bush theo dõi sự hình thành của một “trật tự mới” trong những vũ điệu chóng mặt của sắc dân Ả Rập từ Saudi qua Iraq.
Năm 1991, dân Shiite đã kêu gọi Hoa Kỳ yểm trợ để lật đổ chế độ Saddam Hussein. Chính quyền George H. Bush (cha) nhìn vào cục diện cục bộ khi đó mà kết luận là dân Shiite thắng thế tại Iraq thì Iran thắng thế tại Trung Đông. Kết cuộc, như nhiều lần trong lịch sử, Hoa Kỳ bỏ rơi đồng minh, để cả trăm ngàn dân Shiite chết vì võ khí hóa học của Dược vương Ali. Ngày nay, Dược vương đối diện với Diêm vương trong sự hả hê của dân Shiite, ngay trước mùa bầu cử. Và trùm khủng bố Osama bin Laden phải lật đật nhảy vào cuộc để khỏi bị đời quên. Chính quyền của Bush con có lẽ tinh quái hơn Bush cha.
Hay Hoa Kỳ đã trưởng thành dần dần"
Ngày 16, bin Laden tung ra cuốn băng ghi âm; ngày 15 Chính phủ Lâm thời Iraq loan báo sẽ đem Ali Hasan al-Majid ra xử; cùng ngày, Thủ tướng Iyad Allawi của Chính phủ Lâm thời tuyên bố ông sẽ ra ứng cử vào cuối tháng Giêng. Khi kiến lửa chạy như vậy, người ta mới thấy là George W. Bush đã đạp vào ổ kiến. Và đi lên....
*
Bốn ngày trước khi Hoa Kỳ có bầu cử, hôm 29 tháng 10, Osama bin Laden tung ra một đoạn băng truyền hình (xin để ý - truyền hình, không phải ghi âm) với thông điệp làm giới phân tách ngạc nhiên. Bin Laden tấn công cả hai ứng cử viên George W. Bush và John Kerry mà không tỏ ý ủng hộ phe nào, chủ yếu chỉ để tự tranh cử vào vị trí lãnh đạo khối Hồi giáo (xem bài “Lá phiếu bin Laden” trên cột báo này, số ra ngày 30 tháng 10). Hôm 16 vừa qua, bin Laden tái xuất hiện, lần này dưới dạng của một băng ghi âm – dễ thực hiện và phổ biến hơn – để tấn công Hoàng gia Saudi Arabia (Hà Nội phiên âm tên xứ này theo kiểu nửa đực nửa cái là “Ả Rập Xê-Út”) tội “phạm luật Thượng Đế”.
Truyền thông Hoa Kỳ om xòm phân tách chuyện này - ở phần râu ria.
Thượng Đế nào có nói gì, mà có nói thì mấy ai hiểu" Khi ai đó kết án người khác là xúc phạm Thượng Đế, tà đạo, là mắc tội với Thượng Đế, ta biết ngay rằng kẻ đó muốn làm Thượng Đế. Osama bin Laden là người có tham vọng ngất trời cỡ đó.
Saudi Arabia là sinh quán của bin Laden, nơi có trữ lượng dầu khí lớn nhất và có hệ phái Wahhabi vẫn truyền bá đạo Hồi theo xu hướng quá khích nhất. Bin Laden muốn lật đổ Hoàng gia - bị kết án là đồi trụy thì ít nhưng mắc tội thân Mỹ thì nhiều. Hoa Kỳ của ông Bush đưa quân vào Iraq cũng với mục tiêu canh chừng để xứ này khỏi bị lật và nhằm chuyển hóa ra một chế độ Hồi giáo hiện đại hơn. Nhất là không tiếp tục chứa chấp và yểm trợ các phần tử quá khích, những tay khủng bố sẵn sàng gia nhập hàng ngũ al Qaeda. Cả hai, al Qaeda và Hoa Kỳ đều muốn có thay đổi tại xứ này, nhưng thay đổi theo chiều hướng trái ngược. Một số người Saudi cũng muốn vậy.
Tuần qua, tin từ London cho biết là “Phong trào cải cách Hồi giáo tại Arabia” dự tính tổ chức một cuộc biểu dương lực lượng ngày 16 tại hai thành phố lớn của Saudi Arabia là Riyad và Jeddah. Lãnh tụ phong trào này, viết tắt là MIRA, là Saad al-Faqih, một bác sĩ và giáo sư về phẫu thuật lưu vong tại Anh từ năm 1994. Ông muốn xứ sở bước ra khỏi thời Trung Cổ và ôn hoà tự cải cách ra một hình thái Hồi giáo hiện đại hơn. Nhìn lại đi, al-Faqih cũng giống Allawi: bác sĩ lưu vong tại Anh, muốn xứ sở bước qua hướng khác.
Osama bin Laden lật đật tung ra cuốn băng ghi âm mới nhất, tương đối dễ thực hiện hơn băng truyền hình, chính là để nhắc tới giải pháp “cách mạng” của mình, trước khi MIRA có dịp biểu dương. Trong khi đó, chính quyền Hoàng gia Saudi ra lệnh cấm biểu tình để MIRA mất dịp thi thố khả năng. Lần cuối MIRA ra quân là vào tháng 10 năm 2003. Khi đó, truyền thông Mỹ không thèm để ý, như mọi khi vì chả có người Mỹ nào mất mạng.
Rốt cuộc, bin Laden và Hoàng gia Saudi đều có một mục tiêu: không cho phép sự hình thành của bất cứ giải pháp nào khác. Lãnh đạo Saudi muốn duy trì hiện trạng, bin Laden muốn lật đổ trật tự cũ, và MIRA muốn cải cách để tránh cách mạng. Osama bin Laden tung ra cuốn băng nhằm hạ hỏa cao trào MIRA và mặc nhiên tự xác định như lãnh tụ một phong trào chính trị, với một giải pháp khác. Nghĩa là lãnh tụ al Qaeda muốn tự xác định là một lãnh tụ chính trị.
Kết luận: 1) Osama bin Laden chưa chết, 2) theo dõi tình hình rất sát, và 3) tiếp tục tự cải tạo diện mạo chính trị. Trùm khủng bố đang đổi màu thành lãnh tụ của một phong trào chính trị và không muốn Saudi thay đổi. Những điều ấy có lẽ quá phức tạp đối với truyền thông Hoa Kỳ, vì đa số vẫn tưởng rằng al Qaeda chỉ có một mục tiêu là giết Mỹ...
Bây giờ ta mới phân tách chuyện Iraq.
*
Ngày 15, Chính phủ Lâm thời Iraq loan tin sẽ đem Ali Hasan al-Majid ra xét xử.
Ông ta là em họ của Saddam Hussein, có hỗn danh là “Chemical Ali”- mà nếu dịch cho đúng ta phải đọc là “Dược vương Ali”, chuyên trị đòn độc dược bằng võ khí hoá học. Thành tích của Dược vương là tung khí độc tàn sát dân Kurd và Shiite tới hàng trăm ngàn. Ông ta là nhân vật số hai, chỉ thua bạo chúa Saddam có một bậc.
Tại sao chính quyền lâm thời Iraq lại đưa ra tòa nhân vật số hai mà không phải số một – Saddam – hay tại sao không khởi sự truy tố từ dưới lên, ít ra là nhân vật thứ 55 trong danh mục tội phạm Iraq Hoa Kỳ đã đề ra" Thấp quá thì chưa đáng kể, cao quá thì bỏng tay. Khi đem Dược vương ra tòa xét xử trước tiên, Chính phủ Lâm thời và bản thân Thủ tướng Allawi có thể nhắm vào mục tiêu chính trị: thủ phạm là người làm dân Kurd và dân Shiite sôi máu. Sau đó, toà án mới lần lượt truy tố các nhân vật kia, vào đầu năm tới.
Ngày 30 tháng Giêng của đầu năm tới, Iraq sẽ có bầu cử. Phiên xử Dược vương Ali trùng hợp với cuộc tranh cử và đấy là lý do vì sao tòa sẽ nhóm, nhưng đem tay Ali Hasan al-Majid này ra xử cũng đủ nức lòng chiến sĩ. Saddam Hussein" Xin để dành làm món chính trong thực đơn 55 món. Có lẽ vì vậy mà cùng ngày, Iyad Allawi tuyên bố sẽ ra tranh cử.
Kết luận thế nào đây"
Xứ Iraq đang được... “bình thường hoá” trong ý nghĩa là các toan tính chính trị bắt đầu xuất hiện vì bầu cử trở thành biến cố đáng quan tâm. Quân khủng bố hay phiến loạn có thể vẫn ám sát đánh bom, chính quyền lâm thời vẫn tiếp tục vãn hồi an ninh - với sự hỗ trợ hay bảo vệ của các đơn vị Hoa Kỳ - và lãnh đạo tương lai của Iraq đang dần dần xuất hiện với những suy tính chính trị bình thường.
Allawi tuyên bố sẽ ra tranh cử tại Iraq, bin Laden tự xác định như một giải pháp sáng giá hơn cho Saudi Arabia. Dân Kurd và Shiite hả dạ vì hung thủ Chemical Ali bị ra toà, bầu cử sẽ tiến hành tại Iraq, dù trong tiếng bom và chính quyền Bush theo dõi sự hình thành của một “trật tự mới” trong những vũ điệu chóng mặt của sắc dân Ả Rập từ Saudi qua Iraq.
Năm 1991, dân Shiite đã kêu gọi Hoa Kỳ yểm trợ để lật đổ chế độ Saddam Hussein. Chính quyền George H. Bush (cha) nhìn vào cục diện cục bộ khi đó mà kết luận là dân Shiite thắng thế tại Iraq thì Iran thắng thế tại Trung Đông. Kết cuộc, như nhiều lần trong lịch sử, Hoa Kỳ bỏ rơi đồng minh, để cả trăm ngàn dân Shiite chết vì võ khí hóa học của Dược vương Ali. Ngày nay, Dược vương đối diện với Diêm vương trong sự hả hê của dân Shiite, ngay trước mùa bầu cử. Và trùm khủng bố Osama bin Laden phải lật đật nhảy vào cuộc để khỏi bị đời quên. Chính quyền của Bush con có lẽ tinh quái hơn Bush cha.
Hay Hoa Kỳ đã trưởng thành dần dần"
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình