Phong trào đình công của công nhân VN đang trải qua một diễn tiến mới: đụng chạm tự ái dân tộc, lôi cuốn dân chúng bên ngoài nhảy vào binh vực công nhân, và pha trộn bạo động.
Nếu nhìn chung phong trào đình công của người lao động VN, đó là một mũi tên tăng tiến từ trái sang phải, nói theo đại số học là đạo hàm dương. Phong trào bắt đầu từ công nhân Miền Nam nơi đầu tư của ngoại quốc nhiều, có tăng lượng người tham dự và số lần xảy ra, nhưng không tăng phẩm, đấu tranh quyết liệt biến thành bất tuân hành dân sự, hay nổi dậy, có đập phá. Có lẽ vì công nhân Miền Nam dù bản tánh rất cộc nhưng còn bị mặc cảm mà CS Hà nội gán cho là "dân Ngụy" và bị trấn áp mạnh sau khi Saigon bị sụp đổ nên tỏ ra dè dặt hơn đồng bào Miền Bắc. Nếu nhìn nội dung phong trào đình công, tức đề tài đấu tranh, thì ngươi ta thấy hai giai đoạn: đình công đòi tăng lương và cải tiến điều kiện lao động và đình công đòi tăng lương cho phù họp tỷ lệ lạm phát, vật giá gia tăng. Nếu nhìn hình thái đình công, thì người ta thấy từ lãng công, đình công, đến biểu tình, và nổi dậy khi công an hay bảo vệ chủa chủ nhơn dùng bạo lực. Hình thái biểu tình nổi dậy, có xô xát, đập phá sau khi bảo vệ của chủ và công an của nhà cầm quyền dùng bạo lực, và bạo lực kêu gọi bạo lực, phiá công nhân phản ứng xô xát đập phá, xảy ra ở miền Bắc nhiều hơn vì đồng bào Miền Bắc ở lâu với CS nên tức nước vở bờ nhiều hơn, hiểu biết CS nhiều hơn nên ít ngàn công an hơn.
Diển tiến mới nhứt của phong trào công nhân là cuộc đình công của công nhân của Công ty Nam Hoa Hạ chủ là người Hoa, ở tỉnh Bắc Giang (Miền Bắc), 60 km Bắc Hà nội, vào ngày 9 tháng 5 vừa qua, đã biến thành bạo động.Theo phóng viên Roger Mitton, thì vào ngày ấy, khoảng 3000 công nhân đình công đòi tăng lương 20% của mức lương hàng tháng là khỏang 60 đô la, vì không đủ sống trong tình hình vật giá càng ngày càng tăng với mức lạm phát được nhà nước ghi nhận là trên 21% như hiện nay. Chủ nhân là ngưòi Hoa không chấp nhận. Một số công nhân bị chủ nhân người Hoa và dàn bảo vệ của công ty hành hung. Trong đó có một phụ nữ bị giám đốc đánh sẫy thai và nhiều ngưòi bị bảo vệ dùng thanh sắt thọc vô họng. Công nhân phẫn nộ xảy ra xô xát. Công ty cầu viện công an, cảnh sát. Cảnh sát CS trấn áp theo kiểu chống bạo loạn, một số người bị thương nặng và 60 người bị cảnh sát bắt giữ. Dĩ nhiên như mọi cuộc đình công, "công đoàn" cánh tay kềm kẹp công nhân của Đảng CS, nhà cầm quyền đia phương hưởng nhiểu lợi lộc ăn chia binh hay bất động đúng về phiá chủ nhân người Hoa.
Phân tích diễn biến qua nhân chứng và sư kiện cuộc đình công này là một bước ngoặc mói. Giám đốc ngưới Tàu đánh công nhân và dàn bảo vệ của y đánh công nhân, có một nữ công nhân có thai ba tháng bị xảy thai. Cảnh một phụ nữ VN có thai ba tháng bị đánh sẩy thay và nhiều người Việt bị người Hoa đáng gãy răng bể họng đã khích động tự ái dân tộc, căm thù dân tộc. Bao nhiêu oan ức khi nhà cầm quyền địa phương truất hữu đất đai trả rẻ mạt như giựt của dân và bán lại cho công ty này xây nhà xưỡng; bao nhiêu căm hờn chất chưá, ẩn ức trong lịch sử 1000 năm bị Tàu cai trị, bao nhiêu uất hận đất nưóc Ong Bà VN ngàn nam để lại, đảo Hoàng Sa và Trường Sa gần đây bị Tàu lấy làm quận huyện, bao nhiêu tủi nhục khi nghe thấy hàng ngàn người Ba Tàu qua VN cầm cờ quạt, xí xô xí xào, như chỗ không người trong vụ rước đuốc Bắc Kinh, người dân ẩn ức bấy lâu nay nhảy vào tiếp công nhân bị Ba Tàu đánh; tất cả bùng lên. Thinh nộ, trẻ em có đá ném đá, người lớn có gì phá nấy. Bạo loạm dây chuyền, dân chúng còn vây đánh Ba Tàu ở nhà máy khác của công ty này. Công ty phải đóng cửa dài hạn và có tin có thể đóng cửa vĩnh viễn vì khó mà làm ăn trong lòng "địch".
Vấn đề còn lại là chuyện của những nhà đấu tranh cho tự do, dân chủ, nhân quyền VN trong ngoài nước. Uy Ban Bảo Vệ Người Lao Động VN ở Ba Lan, Chủ Tịch là một người du học từ Miền Bắc Xã Hội Chủ Nghĩa từ lâu đã đứng lên chống CS Hà nội, đòi tư do, dân chủ, nhân quyền, đã lên tiếng. Không cuộc cách mạng nào có thể xảy ra khi không có dân chúng dấn thân, nhập cuộc. Không có chánh nghĩa cao siêu nào thành công nếu không kết họp được với vấn đề com áo gạo tiền của quần chúng. Một trăm Ong Voltaire, Jean Jacques Rousseau, Montequieu thông kim quán cổ, lý luận cao kỳ về dân quyền, khế ước xã hội, rất lâu trong các salons, mà không có cô bé gái đánh phèn la trước lớp người Pháp gọi là thần dân hạng ba (tiers etats) đang còm lưng vì sưu cao thuế nặng dưới triểu đại vua quan Louis, thì Ngục Bastille, tượng trưng cho vương quyền chuyên chính, thì không có ai phá, để cuộc cánh Mạnh Dân quyển của Pháp năm 1789 thành công.
Đã đến lúc những nhà dân chủ trong nước đến với dân nghèo, nông dân. Không cần phải phát tiền, phát gạo gì cả cho những đồng bào khốn khổ ấy. Những người khốn khổ ấy chỉ cần một cảm hứng đổi thay. Đem làm sinh khí đổi thay đến với đồng bào. CS Hà nội đã thất bại triền miên, đã xơ cứng, đã lỗi thời quá rồi, chỉ biết trị nước trị dân theo thời Trung Cổ, làm dân ngheo, nước mạt, nhục nhã quá rồi. Không có lý do tồn tại. Đổi thay và đổi thay. Để là chết chùm theo CS.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình