Hỏi (Ông Trần Q Toàn): Cách đây 3 tháng tôi đi holiday tại Mỹ. Trước khi đi tôi có mua bảo hiểm cho thời gian ở tại nước Mỹ. Khi đến thăm người bạn và tá túc tại Nữu Ước, hàng ngày tôi được người bạn đưa đón đi tham quan các danh lam thắng cảnh tại thành phố này.
Vào sáng ngày Thứ Bảy 19 tháng 3 năm 2005, như thường lệ tôi được người bạn đưa đi thăm tượng Nữ Thần Tự Do. Vừa lái xe ra khỏi nhà chừng 10 phút, xe của chúng tôi bị một chiếc xe khác đụng tại ngã tư đường vì người bạn của tôi đã bất cẩn không chịu nhường đường.
Cả hai chúng tôi đều được đưa vào bệnh viện. Vì chiếc xe kia đụng vào phía trước bên chỗ tôi ngồi nên bạn tôi chỉ bị chầy nhẹ. Riêng tôi thì phải băng bột chân và bị chấn thương cột sống. Tôi phải lưu lại tại bệnh viện gần 2 ngày, sau đó tôi được xuất viện.
Sau khi xuất viện, tôi đã trở lại Úc.
Hiện giờ tôi vẫn không biết tình trạng chân tôi sẽ như thế nào" Riêng xương sống và lưng của tôi rất đau nhức, nhất là khi trời trở lạnh.
Xin LS cho biết là tôi phải làm như thế nào" Liệu bảo hiểm có bồi thường cho những thiệt hại hoặc thương tật mà tôi đang phải chịu đựng hay không" Nếu tình trạng sức khỏe của tôi trở nên tồi tệ hơn và tôi muốn kiện thì tôi phải kiện tại đâu"
[Ghi chú: guest statute (luật quy định về quy chế của khách): Nhiều tiểu bang tại Hoa Kỳ có các đạo luật quy định rằng tài xế của xe hơi sẽ không chịu trách nhiệm về những thương tích đối với khách không trả tiền [khách đi miễn phí]. Điều này có nghĩa rằng khách đi miễn phí [hoặc quá giang] chỉ có thể khiếu kiện tài xế về sự bất cẩn một cách hiển nhiên nếu tài xế thấy trước được rằng hành động hoặc sự tắc trách của đương sự có thể đặt hành khách vào sự nguy hiểm tột bực. Ví dụ; lái xe trong lúc đang say rượu, hoặc lái xe mà biết rằng thắng đang bị hư. (Many states in the United States have statutes which provides that driver of a car shall not be liable for injuries to a non-paying guest. This means that the non-paying passenger can only sue the driver for gross negligence if the driver could have foreseen that his/her act or omission could place the passenger in great danger. For examples; driving while under the influence of alcohol, or driving the motor vehicle knowing that the breaks are faulty).]
Nguyên đơn cho rằng “luật quy định về quy chế khách [chủ]”của Canada không thể áp dụng trong trường hợp này. Tuy nhiên, tòa sơ thẩm đồng ý với đề nghị của bị đơn. Nguyên đơn bèn kháng án.
Khối kháng án đã bác bỏ quyết định của tòa sơ thẩm và đồng ý với nguyên đơn.
Tuy nhiên, Tòa Kháng Án New York đã quyết định rằng phán quyết của tòa sơ thẩm về việc áp dụng “luật quy định về quy chế khách [chủ]”của Canada theo đề nghị của bị đơn là đúng. Sau đó Tòa đã miễn trách nhiệm cho bị đơn.
Khi đưa ra phán quyết này Tòa Kháng Án New York đã đề ra 3 nguyên tắc sau đây để giải quyết việc áp dụng “luật quy định về quy chế khách [chủ].”
(1) Khi tài xế lẫn người quá giang xe cùng là cư dân của một tiểu bang hoặc của một quốc gia, và chiếc xe được đăng ký tại tiểu bang hoặc quốc gia đó, thì luật pháp của tiểu bang hoặc quốc gia đó phải được áp dụng để quyết định trách nhiệm của tài xế đối với người đi quá giang xe.
(2) Khi hành vi bất cẩn của người tài xế xảy ra trong tiểu bang hoặc quốc gia nơi đương sự cư ngụ, mà luật pháp của tiểu bang hoặc quốc gia đó không quy trách về hành vi bất cẩn đó của người tài xế, thì đương sự sẽ không phải chịu trách nhiệm về hành vi đó; dù luật pháp tại tiểu bang hoặc quốc gia của người đi quá giang xe quy trách và đỗ lỗi cho người tài xế. Ngược lại, khi người đi quá giang xe bị thương tật tại tiểu bang hoặc quốc gia nơi đương sự cư ngụ, mà nơi đó luật pháp cho phép người đi quá giang xe có quyền đòi bồi thường; thì người tài xế đến từ một tiểu bang hoặc đến từ một quốc gia khác không thể trưng dẫn sự miễn trừ do sự quy định của luật pháp tại tiểu bang hoặc quốc gia của mình để biện minh cho hành vi tắc trách đó.
(3) Trong trường hợp cả tài xế lẫn người đi quá giang xe là những cư dân thuộc các tiểu bang hoặc quốc gia khác nhau thì, thông thường, luật pháp của tiểu bang hoặc quốc gia nơi xảy ra tai nạn sẽ được áp dụng.
Một số các tiểu bang khác tại Hoa Kỳ đã áp dụng luật pháp của tiểu bang nơi tai nạn xảy ra mà không cần để ý đến tình trạng cư trú của các bên liên hệ như đã được quyết định trong vụ Symeonides (1998).
Dựa vào luật pháp cũng như các phán quyết vừa trưng dẫn ông có thể khởi động tố quyền để kiện đòi bồi thường tại tòa án New York, vì “luật quy định về quy chế khách [chủ]”tại tiểu bang này không miễn trừ trách nhiệm cho hành vi bất cẩn của tài xế đối với người đi quá giang xe. Riêng câu hỏi của ông liên hệ đến công ty bảo hiểm mà ông đã đóng bảo phí trước khi rời Úc Châu để đi Hoa Kỳ, theo thiển ý của chúng tôi thì các công ty bảo hiểm này chỉ hoàn trả những chi phí về y tế, hoặc sự chữa trị trong thời gian ông lưu lại tại Hoa Kỳ, việc này xin ông xem kỹ lại các điều kiện được công ty bảo hiểm đưa ra khi ông đóng bảo phí.
Nếu còn thắc mắc xin ông gọi điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp tường tận hơn.
Vào sáng ngày Thứ Bảy 19 tháng 3 năm 2005, như thường lệ tôi được người bạn đưa đi thăm tượng Nữ Thần Tự Do. Vừa lái xe ra khỏi nhà chừng 10 phút, xe của chúng tôi bị một chiếc xe khác đụng tại ngã tư đường vì người bạn của tôi đã bất cẩn không chịu nhường đường.
Cả hai chúng tôi đều được đưa vào bệnh viện. Vì chiếc xe kia đụng vào phía trước bên chỗ tôi ngồi nên bạn tôi chỉ bị chầy nhẹ. Riêng tôi thì phải băng bột chân và bị chấn thương cột sống. Tôi phải lưu lại tại bệnh viện gần 2 ngày, sau đó tôi được xuất viện.
Sau khi xuất viện, tôi đã trở lại Úc.
Hiện giờ tôi vẫn không biết tình trạng chân tôi sẽ như thế nào" Riêng xương sống và lưng của tôi rất đau nhức, nhất là khi trời trở lạnh.
Xin LS cho biết là tôi phải làm như thế nào" Liệu bảo hiểm có bồi thường cho những thiệt hại hoặc thương tật mà tôi đang phải chịu đựng hay không" Nếu tình trạng sức khỏe của tôi trở nên tồi tệ hơn và tôi muốn kiện thì tôi phải kiện tại đâu"
Trả lời: Vấn đề áp dụng luật pháp để giải quyết các vụ tranh tụng về trách nhiệm dân sự, theo “quốc tế tư pháp” (private international law), ít phức tạp hơn so với những vụ tranh tụng về hợp đồng quốc tế.
Trong vụ Badcock kiện Jackson 240 NYS 2d 743 (1963). Trong vụ đó, Nguyên đơn là một người đi quá giang trong xe của bị đơn, đã bị thương trong một tai nạn xảy ra tại Ontario. Vào lúc xảy ra tai nạn, các bên đương sự đều là cư dân của Nữu Ước đi sang Gia Nã Đại để chơi cuối tuần. Mặc dầu tai nạn xảy ra tại Canada nhưng xe được đăng ký, bảo hiểm cũng như thường đậu tại garage tại Nữu Ước.
Luật lệ tại Canada đã miễn trách nhiệm cho tài xế đối với những người đi quá giang. Tuy nhiên, luật lệ của Nữu Ước không quy định điều khoản đó. Vì thế, nguyên đơn đã thắng kiện khi kiện bị đơn tại Nữu Ước về tội bất cẩn.
Trong vụ Neumeier kiện Kuehmer 286 NE 2d 454 (NY 1972). Sự kiện trong vụ đó có thể tóm lược như sau: Vào ngày 7.5.1969, bị đơn là cư dân của Buffalo, New York lái xe đi Fort Erie, Ontario, Canada. Tại đây bị đơn đã chở nguyên đơn cùng vợ và các con của nguyên đơn để đến Long Beach cũng tại Ontario với ý định làø sau đó sẽ trở lại Fort Erie.
Tuy nhiên, khi vượt qua đường rầy xe lửa tại Sherkston trên đường đến Long Beach xe của bị đơn đã bị chiếc xe lửa thuộc Công Ty Hỏa Xa Quốc Gia đụng. Cả tài xế và nguyên đơn bị chết liền tại chỗ.
Vợ của nguyên đơn là cư dân của Ontario, Canada đã nộp đơn tại New York để kiện người thừa kế của tài xế và Công Ty Hỏa Xa Quốc Gia Canada. Tuy nhiên, bị đơn đã dựa vào “luật quy định về quy chế khách [chủ]”để xin được miễn trừ trách nhiệm. Vì theo sự quy định của đạo luật này thì tài xế bị đơn sẽ được miễn trừ trách nhiệm đối với những người đi quá giang, ngoại trừ do sự bất cẩn một cách hiển nhiên.
Vấn đề được đặt ra là liệu người thừa kế của cư dân Ontario có quyền dựa vào luật lệ của Ontario để nộp đơn kiện, và liệu bị đơn người New York được phép dựa vào “luật quy định về quy chế khách [chủ]” (guest statute) của Canada để biện bạch cho hành vi của mình hay không"
[Ghi chú: guest statute (luật quy định về quy chế của khách): Nhiều tiểu bang tại Hoa Kỳ có các đạo luật quy định rằng tài xế của xe hơi sẽ không chịu trách nhiệm về những thương tích đối với khách không trả tiền [khách đi miễn phí]. Điều này có nghĩa rằng khách đi miễn phí [hoặc quá giang] chỉ có thể khiếu kiện tài xế về sự bất cẩn một cách hiển nhiên nếu tài xế thấy trước được rằng hành động hoặc sự tắc trách của đương sự có thể đặt hành khách vào sự nguy hiểm tột bực. Ví dụ; lái xe trong lúc đang say rượu, hoặc lái xe mà biết rằng thắng đang bị hư. (Many states in the United States have statutes which provides that driver of a car shall not be liable for injuries to a non-paying guest. This means that the non-paying passenger can only sue the driver for gross negligence if the driver could have foreseen that his/her act or omission could place the passenger in great danger. For examples; driving while under the influence of alcohol, or driving the motor vehicle knowing that the breaks are faulty).]
Nguyên đơn cho rằng “luật quy định về quy chế khách [chủ]”của Canada không thể áp dụng trong trường hợp này. Tuy nhiên, tòa sơ thẩm đồng ý với đề nghị của bị đơn. Nguyên đơn bèn kháng án.
Khối kháng án đã bác bỏ quyết định của tòa sơ thẩm và đồng ý với nguyên đơn.
Tuy nhiên, Tòa Kháng Án New York đã quyết định rằng phán quyết của tòa sơ thẩm về việc áp dụng “luật quy định về quy chế khách [chủ]”của Canada theo đề nghị của bị đơn là đúng. Sau đó Tòa đã miễn trách nhiệm cho bị đơn.
Khi đưa ra phán quyết này Tòa Kháng Án New York đã đề ra 3 nguyên tắc sau đây để giải quyết việc áp dụng “luật quy định về quy chế khách [chủ].”
(1) Khi tài xế lẫn người quá giang xe cùng là cư dân của một tiểu bang hoặc của một quốc gia, và chiếc xe được đăng ký tại tiểu bang hoặc quốc gia đó, thì luật pháp của tiểu bang hoặc quốc gia đó phải được áp dụng để quyết định trách nhiệm của tài xế đối với người đi quá giang xe.
(2) Khi hành vi bất cẩn của người tài xế xảy ra trong tiểu bang hoặc quốc gia nơi đương sự cư ngụ, mà luật pháp của tiểu bang hoặc quốc gia đó không quy trách về hành vi bất cẩn đó của người tài xế, thì đương sự sẽ không phải chịu trách nhiệm về hành vi đó; dù luật pháp tại tiểu bang hoặc quốc gia của người đi quá giang xe quy trách và đỗ lỗi cho người tài xế. Ngược lại, khi người đi quá giang xe bị thương tật tại tiểu bang hoặc quốc gia nơi đương sự cư ngụ, mà nơi đó luật pháp cho phép người đi quá giang xe có quyền đòi bồi thường; thì người tài xế đến từ một tiểu bang hoặc đến từ một quốc gia khác không thể trưng dẫn sự miễn trừ do sự quy định của luật pháp tại tiểu bang hoặc quốc gia của mình để biện minh cho hành vi tắc trách đó.
(3) Trong trường hợp cả tài xế lẫn người đi quá giang xe là những cư dân thuộc các tiểu bang hoặc quốc gia khác nhau thì, thông thường, luật pháp của tiểu bang hoặc quốc gia nơi xảy ra tai nạn sẽ được áp dụng.
Một số các tiểu bang khác tại Hoa Kỳ đã áp dụng luật pháp của tiểu bang nơi tai nạn xảy ra mà không cần để ý đến tình trạng cư trú của các bên liên hệ như đã được quyết định trong vụ Symeonides (1998).
Dựa vào luật pháp cũng như các phán quyết vừa trưng dẫn ông có thể khởi động tố quyền để kiện đòi bồi thường tại tòa án New York, vì “luật quy định về quy chế khách [chủ]”tại tiểu bang này không miễn trừ trách nhiệm cho hành vi bất cẩn của tài xế đối với người đi quá giang xe. Riêng câu hỏi của ông liên hệ đến công ty bảo hiểm mà ông đã đóng bảo phí trước khi rời Úc Châu để đi Hoa Kỳ, theo thiển ý của chúng tôi thì các công ty bảo hiểm này chỉ hoàn trả những chi phí về y tế, hoặc sự chữa trị trong thời gian ông lưu lại tại Hoa Kỳ, việc này xin ông xem kỹ lại các điều kiện được công ty bảo hiểm đưa ra khi ông đóng bảo phí.
Nếu còn thắc mắc xin ông gọi điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp tường tận hơn.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình