Tạp ghi: Bà Tư Lệnh – Huy Phương
Ông Mark Foukhouser, một kiểm toán viên tốt đã phục vụ chính quyền địa phương Kansas trong suốt 19 năm. Năm 2007 ông ra ứng cử chức vụ thị trưởng với khẩu hiệu phục vụ cho đa số người nghèo và đã đắc cử. Ngay khi nhận nhiệm vụ mới, ông đã có những cử chỉ đẹp như từ chối chiếc xe Honda Civic Hybrid do một đại lý xe hơi địa phương cung cấp miễn phí cho ông cũng như đã tiết kiệm được cho ngân quỹ thành phố mỗi năm $160,000 bằng cách không xử dụng chiếc Lincoln Town Car và hai cảnh sát hộ tống mà dùng một chiếc Toyota Corrola đời 1997 cũ xì để đi làm việc.
Tuy vậy từ lúc ông đắc cử Thị Trưởng Kansas City, người ta thấy hình như bà vợ của ông là Gloria Squitiro xen vào công việc của ông quá nhiều. Như là một nhân viên làm việc tình nguyện, đã ở trong ban cố vấn tranh cử của ông, bà vợ dọn ngay một bàn giấy vào gần bàn làm việc của ông chồng Thị Trưởng. Bà này lộng hành đến nỗi mắng mỏ cả phụ tá của Thị Trưởng. Chuyện này làm cho các Nghị Viên Hội Đồng Thành Phố bực mình và ra đạo luật cấm bà Thị Trưởng làm việc tình nguyện tại văn phòng Thị Trưởng. Ông Foukhouser đã cố gắng phủ quyết, nhưng cuối cùng đạo luật này vẫn được thông qua. Bà “cố vấn” không còn được làm tình nguyện bên cạnh ông nữa, thì ông dọn bàn giấy Thị Trưởng về nhà luôn cho bõ ghét và chuyện này không biết có vi phạm luật lệ gì không"
Dân Kansas City bắt đầu đàm tiếu về chuyện ông sợ vợ hay không thể xa vợ được nửa bước. Người dân cũng thắc mắc họ đâu có bầu cho cả hai vợ chồng làm thị trưởng. Chuyện này làm người ta nhớ đến thời gian bầu cử ông Bill Clinton làm Tổng Thống, nhiều người cũng sợ rằng bầu một Tổng Thống lại được biếu không một Tổng thống là bà Hillary Clinton. Ngày xưa chúng ta thường nghe chuyện cổ, các Hoàng Thái Hậu khi vua còn nhỏ thường xen vào việc nước, thao túng cả triều đình, hay Hoàng Hậu lấn át quyền Vua. Nhà Chu sụp đổ vì Bao Tự, Tây Thi làm mạt triều Ngô hay Đường Minh Hoàng điêu đứng vì Dương Quý Phi, thì đời nay, chuyện quý phu nhân xen vào việc đại sự của chồng đâu có gì là lạ.
Trước hết là quý bà biết hết việc công đường, kể cả xem hồ sơ mật trên giường ngủ. Chẳng là trong khi chăn gối, ông cao hứng đem kể những chuyện không đáng kể cho bà nghe, từ việc quan trên đối xử hay nói gì với ông, đến thuộc hạ công việc của mỗi người như thế nào, thậm chí đến việc quân cơ bí mật. Bà thì “ruột để ngoài da”, những chuyện này khi gặp gỡ các phu nhân khác ngoài tiệm uốn tóc, trong lúc bài bạc, bà tiết lộ không sót một chi tiết nào, trong khi tai mắt địch lúc nào cũng có. Nhiều bà vợ lại còn rành chuyện trong đơn vị của chồng, biết kỳ này ông thiếu mấy điểm mới được lên “lon”, ai mới thuyên chuyển về đơn vị, ngày mai đi hành quân ở đâu. Tiếp tay với mấy bà và nguy hiểm nhất là các ông “thầy bói tình báo cao cấp” thường được mời đến tư dinh để vấn kế, không phải chỉ chuyện gia đạo mà còn thời khắc, phương hướng hành quân sao cho an toàn mạng sống.
Một chuyện khác là ông “làm chủ” nhưng bà “lãnh đạo”, đương nhiên là kiêm “tổ chức”, do đó ai muốn thuyên chuyển về chỗ tốt thì tìm bà. Thành ngữ Việt Nam đã có câu “lệnh ông không bằng cồng bà”, cồng mà đã đánh lên thời ai cũng phải sợ. Bà có tùy viên, có tài xế, có văn phòng riêng để giúp ông điều hành việc nước. Ông thường ra vào cửa trước, bà giải quyết công việc cửa sau mà mọi sự đều tốt đẹp. Nếu như ông thanh liêm có phần than phiền hành động của bà, thì bà cho tổng hành dinh dọn rau muống luộc cho ông ăn vì lương ông thanh liêm thì bữa ăn cũng chỉ đủ cho ngần ấy. Ban ngày ông đi lo cho việc nước, thì buổi tối bà thường nhấc máy gọi các đơn vị trưởng để bàn việc nhà. Việc nhà của bà là tiền, cho nên Âu Á nói không sai: “đem lửa thử vàng, đem vàng thử đàn bà và đem đàn bà thử đàn ông.” Nhiều phụ nữ không cần phải là bà Tư lệnh mà chỉ cần là dựa hơi Tư lệnh nhờ nhan sắc cũng có thể điều hành việc bán xăng hay thuốc tây qua biên giới cho địch, để địch có sức mạnh trường kỳ kháng chiến. Bám vào địa vị của chồng, những người đàn bà này chỉ biết có tiền và thao túng, xen vào công việc của chồng, thao túng cả cơ quan hay đơn vị của chồng. Những vị phu nhân này đã góp công vào việc làm cho chúng ta phải bỏ nước ra đi.
Sang đến Mỹ rồi thì đàn bà theo đẳng cấp lại hơn đàn ông đến vài ba bậc, nhiều khi là một thứ bất khả xâm phạm, nhất là trong một hoàn cảnh đổi đời, khi ông không còn quyền lực, chức phận thì các bà lại càng lấn lướt hơn. Chuyện “phu xướng phụ tùy” nghe chừng như đã xa xưa lắm rồi. Vừa rồi trong một cuộc họp bầu bán của một hội đoàn, ông đã được bầu làm Chủ Tịch, được ghi vào biên bản với số phiếu cao nhất thì bà xuất hiện, nhất quyết không cho ông giữ chức vụ này. Mọi người xúm vào năn nỉ nhưng bà nhất quyết giữ ý định của mình, cuối cùng hội đồng hương phải đôn người có số phiếu cao thứ nhì lên thay. Sau vụ này tôi nghĩ là ông không còn hứng thú gì để tham dự hội đồng hương nữa mà lui về ẩn dật theo ý của bà.
Người xưa đã nói “giàu nhờ bạn sang nhờ vợ” hẳn không sai. Những người bạn quảng giao, ăn ở có tình với bạn bè hẳn phải có một người vợ tốt. Những người đi làm cách mạng phải là những người không vướng bận vợ con hay là có một người vợ đồng chí hướng với mình và biết hy sinh. Nhiều người đàn bà quá tham vọng đã đẩy chồng vào chỗ chết. Người ta thường nói “sau lưng một người đàn ông thành công có một người đàn bà đảm đang” mà không ai nhắc đến một người đàn bà giỏi giang.
Ông Alfred Tennyson (1809-1892), một thi sĩ người Anh đã sắp xếp chỗ đứng của quý bà bên cạnh các ông như sau:
“Đàn ông ở đồng – đàn bà ở bếp
Đàn ông cầm kiếm - đàn bà cầm kim
Đàn ông với đầu não - đàn bà với trái tim
Đàn ông chỉ huy - đàn bà vâng lệnh
Mọi điều khác đều lầm lẫn”.
Nhưng tiếc thay, bây giờ là thế kỷ 21 chứ không phải 19!
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình