Hỏi (Bà Trần Thị B.L): Chồng tôi vượt biên năm 1985, sau được định cư tại Úc vào năm 1988, ông đã nộp đơn bảo lãnh và tôi cùng hai cháu đã được đến Úc vào năm 1993.
Từ ngày đến định cư tại Úc, ông đã nhận được việc làm liên tục từ đó cho đến nay.
Mặc dầu định cư tại Úc cũng khá lâu như chúng tôi chỉ ở nhà mướn, vì chỉ một mình chồng tôi làm việc nên lợi tức kiếm được vừa đủ để nuôi các cháu ăn học.
Nay các cháu đã khôn lớn, cuộc saống cũng tạm thời dễ thở hơn, thì chồng tôi sinh tật. Từ ngày vượt biên cho đến nay, mặc dầu chưa từng về qua Việt Nam, ông thường đàn đúm với bạn bè vào những lúc rãnh rỗi, nhất là vào 2 ngày cuối tuần. Điều này cũng không có gì lạ. Nhưng hơn 6 tháng qua, ông sanh tật cờ bạc và thường đi suốt đêm, nhất là vào cuối tuần.
Cuối cùng tôi biết được không những ông chỉ cờ bạc mà còn ở lại nhà của tình nhân nữa. Tôi đem chuyện này phân giải thì ông chẳng thèm đếm xỉa đến, và còn báo cho tôi biết là ông ta sẽ nộp đơn xin ly dị.
Xin LS cho biết là trong trường hợp chúng tôi ly dị thì bản thân tôi sẽ được hưởng gì" Chúng tôi chẳng có tài sản hoặc nhà cửa gì, tôi chưa hề đi làm, riêng chồng tôi thì có đóng quỹ hưu trí. Cách đây hai năm tôi có thấy giấy tờ gởi về báo cho biết là số tiền hưu trí của ông lúc đó là $124,000. Tôi có được phép chia tiền hưu trí này của ông ta hay không" Nếu được thì chừng bao nhiêu và chừng nào thì tôi được phép lãnh số tiền hưu trí đó"
Đạo Luật Gia Đình cũng quy định rằng “số tiền căn bản” (base amount) được phân chia là số tiền quan trọng để tòa đưa ra án lệnh liên hệ đến việc “phân chia tiền lời của quỹ hưu bổng.” Vì dựa vào số tiền căn bản này “tín thác viên của quỹ hưu bổng” sẽ tính số tiền mà bên phối ngẫu không đóng quỹ hưu bổng sẽ nhận được.
Để có thể quyết định “số tiền căn bản” này, luật pháp đòi hỏi tòa án phải ấn định rõ số tiền mà “bên phối ngẫu không đóng quỹ hưu bổng” (non-member spouse) sẽ nhận được. Thí dụ; Nếu người chồng tích lũy tổng cộng được số tiền trong quỹ hưu bổng là $200,000 và tòa đưa ra án lệnh cho phép người vợ hưởng 60% và người chồng hưởng 40%, thì “số tiền căn bản” mà người vợ sẽ nhận được là $120,000. Luật pháp đòi hỏi tòa phải đưa ra án lệnh nói rõ số tiền mà người vợ sẽ nhận được, trong trường hợp này, là $120,000.
Có hai cách để phân chia tiền hưu bổng. Cách thứ nhất là “phân chia để tính lãi suất” (interest split), và cách thứ hai là “phân chia khi tiền hưu bổng được trả [toàn bộ]” (payment split).
Về việc “phân chia để tính lãi suất” (interest split) thì tín thác viên của quỹ hưu bổng phải chịu trách nhiệm tính toán “số tiền căn bản” được quyết định bởi tòa để lãi suất được tính toán riêng biệt.
Hơn nữa, sau khi có “án lệnh phân chia để tính lãi suất” thì số tiền mà người phối ngẫu đang làm việc tiếp tục đóng cho quỹ hưu bổng và tiền lời liên hệ sẽ hoàn toàn thuộc về được sự mà không phải chia cho người phối ngẫu kia.
Đối với việc “phân chia khi tiền hưu bổng được trả [toàn bộ]” (payment split). Thì người phối ngẫu không đóng hưu bổng sẽ được nhận số tiền chia căn cứ vào tổng số tiền mà người phối ngẫu đang làm việc nhận được khi nghỉ việc hoặc khi đạt đến tuổi hưu trí luật định. Luật pháp không buộc tòa phải tính rõ “số tiền căn bản” khi đưa ra án lệnh theo phương cách này.
Ngoài ra các bên đương sự có quyền xin tòa đưa ra “án lệnh ngăn chận, án lệnh giảm quyền [tín thác viên của quỹ hưu bổng]” (flagging order). Án lệnh này nhằm mục đích ngăn chận tín thác viên không được quyền trả bất cứ món tiền nào từ số tiền hưu trí mà không thông báo cho các bên đương sự biết.
Trong trường hợp sau khi có án lệnh phân chia tiền hưu trí, vì lý do người phối ngẫu đóng tiền hưu trí chưa đạt đến tuổi luật định để lãnh tiền, và trong lúc chờ đợi đạt đến tuổi luật định, không may một trong hai người phối ngẫu qua đời thì số tiền của đương sự được nhận trong tương lai sẽ được chuyển giao cho người thừa kế pháp định hoặc người thừa kế được nêu tên trong di chúc của đương sự.
Như trên đã trình bày bà có thể thấy được rằng số tiền hưu mà chồng của bà đã tích lũy sau gần 20 năm làm việc được luật pháp xem như là tài sản chung của hai vợ chồng. Nay nếu chồng bà không còn muốn chung sống với bà thì điều đó là quyền của ông ta, ông ta có quyền nộp đơn xin ly dị mà bà không có quyền ngăn cản quyết định đó của ông ta được.
Riêng về việc phân chia tài sản thì bà có thể thảo luận với ông ta để số tiền trong quỹ hưu bổng của ông được chia cho bà một cách đồng đều. Nếu ông ta đồng ý theo đề nghị của bà thì vấn đề sẽ được giải quyết nhánh chóng và ít tốn kém hơn, bằng ngược lại thì vấn đề có thể kéo dài và cả hai bên buộc phải trả phí tổn pháp lý cao hơn.
Trong trường hợp của bà, mặc dầu bà không trực tiếp đóng góp vào quỹ hưu trí, tuy nhiên theo thiển ý của chúng tôi thì bà sẽ được chia 50% số tiền hưu do chồng bà đóng vào quỹ hưu trí gần 20 năm qua. Số tiền này bà sẽ nhận được khi chồng bà đạt đến tuổi nghỉ hưu và được phép lãnh số tiền đó ra.
Nếu bà còn thắc mắc xin gọi điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp tường tận hơn.
Từ ngày đến định cư tại Úc, ông đã nhận được việc làm liên tục từ đó cho đến nay.
Mặc dầu định cư tại Úc cũng khá lâu như chúng tôi chỉ ở nhà mướn, vì chỉ một mình chồng tôi làm việc nên lợi tức kiếm được vừa đủ để nuôi các cháu ăn học.
Nay các cháu đã khôn lớn, cuộc saống cũng tạm thời dễ thở hơn, thì chồng tôi sinh tật. Từ ngày vượt biên cho đến nay, mặc dầu chưa từng về qua Việt Nam, ông thường đàn đúm với bạn bè vào những lúc rãnh rỗi, nhất là vào 2 ngày cuối tuần. Điều này cũng không có gì lạ. Nhưng hơn 6 tháng qua, ông sanh tật cờ bạc và thường đi suốt đêm, nhất là vào cuối tuần.
Cuối cùng tôi biết được không những ông chỉ cờ bạc mà còn ở lại nhà của tình nhân nữa. Tôi đem chuyện này phân giải thì ông chẳng thèm đếm xỉa đến, và còn báo cho tôi biết là ông ta sẽ nộp đơn xin ly dị.
Xin LS cho biết là trong trường hợp chúng tôi ly dị thì bản thân tôi sẽ được hưởng gì" Chúng tôi chẳng có tài sản hoặc nhà cửa gì, tôi chưa hề đi làm, riêng chồng tôi thì có đóng quỹ hưu trí. Cách đây hai năm tôi có thấy giấy tờ gởi về báo cho biết là số tiền hưu trí của ông lúc đó là $124,000. Tôi có được phép chia tiền hưu trí này của ông ta hay không" Nếu được thì chừng bao nhiêu và chừng nào thì tôi được phép lãnh số tiền hưu trí đó"
*
Trả lời: Theo luật gia đình hiện hành tại Úc thì “quyền lợi về hưu bổng, tiền hưu bổng” (superannuation interest) được xem như là “tài sản” (property) mà không còn được xem như là “nguồn tài chánh” ( a financial resource).
Có hai giai đoạn liên hệ đến tiền hưu trí đó là “giai đoạn tăng triển” (growth phase) và “giai đoạn trả tiền [hưu trí]” (payment phase).
“Giai đoạn tăng triển” (growth phase) là thời gian mà trong đó một người tích lũy số tiền hưu trí của đương sự qua sự đóng góp vào quỹ hưu bổng.
“Giai đoạn trả tiền [hưu trí]” (payment phase) là giai đoạn khi số tiền được tích lũy trong quỹ hưu trí được trả cho người đóng góp vào quỹ hưu trí đó. Số tiền này thường được trả theo dạng thức là trả một khoản tiền lớn, hoặc trả định kỳ hoặc kết hợp cả hai dạng thức này.
“Tín thác viên của các quỹ hưu bổng” (Trustees of superannuation funds) phải chấp hành lệnh tòa cũng như các sự thỏa thuận liên hệ đến quỹ hưu bổng.
“Sự thỏa thuận về [việc phân chia] tiền hưu trí” (a Superannuation Agreement) có thể là một phần của “sự thỏa thuận về tài chánh” (a Financial Agreement), hoặc cũng có thể là một phần bổ túc cho “án lệnh đồng thuận” (consent orders).
“Sự thỏa thuận về tiền hưu trí” (Superannuation Agreement) là sự thỏa thuận nhằm mục đích phân chia tiền hưu trí sau khi hôn nhân bị đổ vỡ.
Tòa chỉ có thể bác bỏ “sự thỏa thuận về tiền hưu trí” nếu xét thấy rằng thỏa thuận đó đạt được do sự trá ngụy, hoặc có sự thay đổi quan trọng liên hệ đến phúc lợi của con cái.
Tòa Án Gia Đình tại Úc có thẩm quyền đưa ra hai loại án lệnh liên hệ đến quỹ hưu trí đó là: 1. “Án lệnh phân chia” (a splitting order); và 2. “án lệnh ngăn chận, án lệnh giảm quyền [tín thác viên quỹ hưu bổng]” (flagging order).
Tòa Án Gia Đình có toàn quyền khi đưa ra án lệnh liên hệ đến tiền hưu trí. Vì thế, tòa có thể đưa ra “án lệnh phân chia” tiền hưu trí hoặc từ chối đưa ra án lệnh đó.
Đạo Luật Gia Đình cũng quy định rằng “số tiền căn bản” (base amount) được phân chia là số tiền quan trọng để tòa đưa ra án lệnh liên hệ đến việc “phân chia tiền lời của quỹ hưu bổng.” Vì dựa vào số tiền căn bản này “tín thác viên của quỹ hưu bổng” sẽ tính số tiền mà bên phối ngẫu không đóng quỹ hưu bổng sẽ nhận được.
Để có thể quyết định “số tiền căn bản” này, luật pháp đòi hỏi tòa án phải ấn định rõ số tiền mà “bên phối ngẫu không đóng quỹ hưu bổng” (non-member spouse) sẽ nhận được. Thí dụ; Nếu người chồng tích lũy tổng cộng được số tiền trong quỹ hưu bổng là $200,000 và tòa đưa ra án lệnh cho phép người vợ hưởng 60% và người chồng hưởng 40%, thì “số tiền căn bản” mà người vợ sẽ nhận được là $120,000. Luật pháp đòi hỏi tòa phải đưa ra án lệnh nói rõ số tiền mà người vợ sẽ nhận được, trong trường hợp này, là $120,000.
Có hai cách để phân chia tiền hưu bổng. Cách thứ nhất là “phân chia để tính lãi suất” (interest split), và cách thứ hai là “phân chia khi tiền hưu bổng được trả [toàn bộ]” (payment split).
Về việc “phân chia để tính lãi suất” (interest split) thì tín thác viên của quỹ hưu bổng phải chịu trách nhiệm tính toán “số tiền căn bản” được quyết định bởi tòa để lãi suất được tính toán riêng biệt.
Hơn nữa, sau khi có “án lệnh phân chia để tính lãi suất” thì số tiền mà người phối ngẫu đang làm việc tiếp tục đóng cho quỹ hưu bổng và tiền lời liên hệ sẽ hoàn toàn thuộc về được sự mà không phải chia cho người phối ngẫu kia.
Đối với việc “phân chia khi tiền hưu bổng được trả [toàn bộ]” (payment split). Thì người phối ngẫu không đóng hưu bổng sẽ được nhận số tiền chia căn cứ vào tổng số tiền mà người phối ngẫu đang làm việc nhận được khi nghỉ việc hoặc khi đạt đến tuổi hưu trí luật định. Luật pháp không buộc tòa phải tính rõ “số tiền căn bản” khi đưa ra án lệnh theo phương cách này.
Ngoài ra các bên đương sự có quyền xin tòa đưa ra “án lệnh ngăn chận, án lệnh giảm quyền [tín thác viên của quỹ hưu bổng]” (flagging order). Án lệnh này nhằm mục đích ngăn chận tín thác viên không được quyền trả bất cứ món tiền nào từ số tiền hưu trí mà không thông báo cho các bên đương sự biết.
Trong trường hợp sau khi có án lệnh phân chia tiền hưu trí, vì lý do người phối ngẫu đóng tiền hưu trí chưa đạt đến tuổi luật định để lãnh tiền, và trong lúc chờ đợi đạt đến tuổi luật định, không may một trong hai người phối ngẫu qua đời thì số tiền của đương sự được nhận trong tương lai sẽ được chuyển giao cho người thừa kế pháp định hoặc người thừa kế được nêu tên trong di chúc của đương sự.
Như trên đã trình bày bà có thể thấy được rằng số tiền hưu mà chồng của bà đã tích lũy sau gần 20 năm làm việc được luật pháp xem như là tài sản chung của hai vợ chồng. Nay nếu chồng bà không còn muốn chung sống với bà thì điều đó là quyền của ông ta, ông ta có quyền nộp đơn xin ly dị mà bà không có quyền ngăn cản quyết định đó của ông ta được.
Riêng về việc phân chia tài sản thì bà có thể thảo luận với ông ta để số tiền trong quỹ hưu bổng của ông được chia cho bà một cách đồng đều. Nếu ông ta đồng ý theo đề nghị của bà thì vấn đề sẽ được giải quyết nhánh chóng và ít tốn kém hơn, bằng ngược lại thì vấn đề có thể kéo dài và cả hai bên buộc phải trả phí tổn pháp lý cao hơn.
Trong trường hợp của bà, mặc dầu bà không trực tiếp đóng góp vào quỹ hưu trí, tuy nhiên theo thiển ý của chúng tôi thì bà sẽ được chia 50% số tiền hưu do chồng bà đóng vào quỹ hưu trí gần 20 năm qua. Số tiền này bà sẽ nhận được khi chồng bà đạt đến tuổi nghỉ hưu và được phép lãnh số tiền đó ra.
Nếu bà còn thắc mắc xin gọi điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp tường tận hơn.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình