Từ đầu tuần này khủng bố đã leo thang dữ dội ở Iraq mặc dù quân lực Mỹ và lực lượng an ninh Iraq của chính phủ Maliki đã ra sức tiễu trừ các phần tử cực đoan hệ phái từ mọi phía. Riêng trong ngày thứ hai đã có ít nhất 54 người chết vì các vụ đánh bom tự sát, bom trên xa lộ và chạm súng với du kích hay dân quân nổi loạn. Nhưng điều đáng quan tâm nhất là vụ đánh bom tự sát của nhóm al-Qaida tại một khách sạn quan trọng ngay giữa trung tâm Baghdad, giết chết 12 người, trong đó có 8 người là những chức sắc cao cấp của hệ Sun-ni đến dự một cuộc họp liên minh với chính phủ Maliki mà đa số thuộc hệ Shi-a.
Khách sạn này có tên là Mansour Melia, được coi là an toàn nhất với nhiều chặng kiểm soát, nơi có Đại sứ quán Trung Quốc, các dân biểu Quốc hội Iraq và những nhân vật cấp cao của chính quyền Iraq trú ngụ. Khách sạn này ở ngay gần khu thành lũy kiên cố như một pháo đài, bên trong có Đại sứ quán Mỹ và trụ sở của chính phủ Maliki. Một nơi như vậy làm sao lại có một kẻ ôm bom tự sát vào được đến tận hành lang căn phòng hội họp để nổ bom giữa lúc có nhiều chức sắc cao cấp Sun-ni ở tỉnh Anbar về họp để hòa giải" Anbar nằm về phía Tây ráp giới Syria, ở tỉnh này dân chúng Sun -ni đã bắt đầu trở cờ, quay ngược lại chống khủng bố al-Qaida liên minh với nhóm nổi loạn tàn dư của chế độ Saddam Hussein. Cuộc họp có các chức sắc hệ phái và lãnh tụ bộ tộc Sun-ni từ Anbar đến dự, đã bị khủng bố đánh một đòn chí tử.
Bom tự sát đã vào được đến một nơi an toàn nhất giữa thành phố Baghdad khiến một vấn đề rất nghiêm trọng đặt ra với nhiều hệ lụy cho Mỹ. Đó là câu hỏi quân đội và lực lượng Cảnh sát An ninh chính quyền Iraq của Maliki, mà Mỹ đã mất biết bao công sức và tiền của để huấn luyện, có hiệu quả đến độ nào" Maliki vẫn nói bao giờ quân đội Iraq có đủ khả năng tự lo lấy việc bảo vệ an ninh và trật tự nội địa, quân Mỹ có thể bắt đầu rút về nước. Chính phủ Bush đồng ý như vậy và đây cũng là dấu hiệu Bush nêu ra để xoa dịu dư luận dân chúng Mỹ chống chiến tranh Iraq. Chiến lược của Mỹ là sẽ có ngày rút quân tác chiến ra khỏi Iraq. Nay tình thế cho thấy ngày đó có vẻ còn xa lắc.
Thực tế là Mỹ đã trông cậy ở một chính quyền yếu, rất yếu chớ không phải mạnh hay sớm có hy vọng thành mạnh. Ngoài thủ đô Baghdad, tình hình toàn bộ Iraq còn rối ren hơn trước. Trong những tuần lễ vừa qua, sau khi khỏi phải lo lắng về tình hình Anbar ở phía Tây, quân đội Mỹ và lực lượng võ trang Irag đã mở một cuộc hành quân lớn ở tỉnh Diyala sát bên Iran ở phía Đông Bắc Baghdad, để truy lùng phiến loạn. Kết quả sơ khởi đã bắt và giết được hàng trăm dân quân, phá vỡ được những kho vũ khí có tên do quân Mỹ đặt ra là EFP, tức đạn nổ xuyên thiết giáp. Đây là loại vũ khí giết hại nhiều lính Mỹ nhất vì họ thường tuần tiễu trên các xa lộ bằng xe thiết giáp. Mỹ vẫn tố cáo Iran chế tạo loại vũ khí tàn độc này và tiếp tế cho phiến loạn Iraq qua đường biên giới. Iran đã phủ nhận lời tố cáo này, nhưng Mỹ tiếp tục làm áp lực với Iran, nước duy nhất trên thế giới có chế độ thần quyền theo hệ Shi-a.
Chính phủ Iraq hiện nay đa số thuộc thành phần Shi-a, nhưng hệ phái Shi-a của người Iraq cũng không hoàn toàn thống nhất. Phần lớn người Shi-a Iraq sống ở miền Nam nước này trải dài cho đến bờ biển trông ra vịnh Ba Tư, tiếp giáp với Iran. Một số người Shi-a Iraq sống ở đây đã từng chạy qua Iran tỵ nạn hồi thập niên 80 khi xẩy ra cuộc chiến tranh Iran-Iraq duới thời Saddam Hussein. Những người Shi-a sống ở những nơi khác, nhất là ở khu vực miền Trung Iraq có tinh thần độc lập hơn và trung thành với tổ quốc Iraq của họ. Mấy tuần trước ở Diwanya, thuộc phía Đông Nam Baghdad và Nasiriya xa hơn về phía Nam, có đa số người Shi-a cư ngụ, xưa nay vẫn được coi như khu vực an toàn, bỗng nhiên trở thành những nơi xẩy ra bạo động hệ phái dữ dội. Trong hệ phái Shi-a ở Iraq vẫn có hai phe. Phe thứ nhất thuộc miền Trung Iraq đã nổi lên theo lời kêu gọi chống Mỹ của Giáo sĩ Mukata al-Sadr. Phe thứ hai theo lãnh tụ cư sĩ Hồi giáo Aziz Hakim, có lập trường ôn hòa, đa số ở sống ở miền Nam Iraq. Phe Hakim đã liên minh với các phe ủng hộ Thủ tướng Maliki hiện nay. Hai phe Hakim và al-Sadr không hợp tác với nhau, nhưng cũng không bao giờ có sự xung đột bằng vũ lục.
Sự thù hận cổ truyền giữa hai hệ phái Sun-ni và Shi-a mới thật đáng quan ngại. Tháng 2-06, sau khi ngôi Đền vàng ở Samarra, nơi tôn nghiêm nhất của người Shi-a Iraq, bị đánh bom sập nóc, sự chém giết hệ phái đã bùng nổ dữ dội làm chết hơn trăm ngàn người dân Iraq vô tội. Lúc đó người ta tin rằng thủ phạm đánh bom là bọn nổi loạn theo hệ phái Sun-ni của Saddam Hussein. Đến ngày 13-6 vừa qua, bom lại nổ ở Đền vàng làm sập cả hai chòi cao còn lại. Thủ phạm lại là bọn Sun-ni chăng" Lần này có thể là bọn khủng bố muốn mồi thêm ngọn lửa chém giết giữa Shi-a và Sun-ni. Lần đánh bom thứ hai xẩy ra sau khi có tin Mỹ đã tiếp xúc được với một phe nổi loạn Sun-ni có tên là Binh đoàn Cách Mạng 1920 ở Anbar hiện đang nổi lên chống khủng bố. Theo tin của New York Times tuần này, nhiều thành phố lớn của người Shi-a ở miền Nam Iraq, trước đây sống an lành, bỗng nhiên lâm vào tình trạng bạo động hỗn loạn, chính người Shi-a lại chém giết người Shi-a. Ở đây có bàn tay khủng bố nhúng vào, chúng có thể bịt mặt giả làm dân quân Shi-a đi giết người Shi-a để gây chia rẽ giữa các phe Shi-a với nhau. Dân Shi-a sống an lành ở miền Nam, nay kinh hoàng không còn biết tin ai để bảo vệ họ.
Nếu Mỹ có chiến lược chọn bạn trong số những kẻ thù của kẻ thù, khủng bố al-Qaida cũng có chiến lược mới đối lại. Đó là chiến lược "chia rẽ". Chia rẽ giữa kẻ thù và bạn, và chia rẽ cả bạn của bạn để cho chết luôn. Nếu vậy khủng bố còn bạn đâu nữa" Khủng bố là những kẻ đã quyết tâm thí mạng, họ còn cần bạn làm chi cho mệt.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình