Hỏi (ông Trần T. T.): Tôi vượt biên và được định cư tại Úc vào năm 1985. Đến Úc được gần 8 năm thì vào năm 1993 tôi lập gia đình. Vợ tôi là người trước đây đã từng kết hôn và khi ly dị nàng đã được quyền nuôi dưỡng một bé trai 3 tuổi. Khi về sống chung với tôi thì chúng tôi có chung với nhau thêm một trai và một gái. Hiện cháu trai đã được 8 tuổi còn cháu gái thì vừa tròn 5 tuổi.
Tôi chưa từng về qua Việt Nam. Riêng vợ tôi thì đã về Việt Nam 5 lần kể từ lúc kết hôn với tôi. Lần cuối nàng về Việt Nam là vào tháng 12 năm 2003 và trở lại Úc vào tháng 2 năm 2004.
Khi rời Úc để đi Việt Nam, nàng chỉ mang theo đứa con gái của chúng tôi. Vì thế tôi phải chăm sóc cho hai đứa con trai, một đứa là con riêng của bà ta.
Việc tôi bỏ thì giờ ra để chăm sóc hai cháu, cũng chẳng có gì phải bận tâm cả, vì thực ra hai cháu rất ngoan.
Điều tôi lo lắng là khác với những lần trước, lần này vợ tôi về Việt Nam ở lại lâu hơn. Đặc biệt là bà ta chỉ gọi điện thoại cho tôi 2 lần trong thời gian gần 3 tháng đó, và mỗi lần gọi đều yêu cầu tôi gửi tiền cho bà ta.
Khi trở lại Úc, thái độ của bà ta đối xử với tôi hoàn toàn khác biệt, và hay gắt gỏng vô cớ đối với con cái. Tôi rất ngạc nhiên về thái độ này của bà ta. Cuối cùng tôi được bạn của bà ta báo cho biết là bà ta đã chuyển bill điện thoại di động của bà sang một địa chỉ khác.
Khi biết được điều này, tôi đã yêu cầu bà ta trả lời cho tôi biết lý do. Bà không ngần ngại trả lời rằng đó là vấn đề riêng tư của bà ta. Thế là chúng tôi gây gổ nhau. Lợi dụng lúc tôi đi làm bà ta đã dẫn 3 cháu ra khỏi nhà và đến tá túc tại nhà của người bạn trai mà bà đã quen biết trên chuyến bay về Việt Nam vào năm ngoái.
Cách đây chừng hai tuần lễ, tôi có yêu cầu bà ta nên mang con về cho tôi, nhưng bà ta đã cự tuyệt yêu cầu này.
Xin LS cho biết là trong trường hợp vừa nêu liệu tôi có quyền xin tòa để được phép nuôi dưỡng đứa con trai 8 tuổi của tôi không" Tôi sợ rằng con của tôi sẽ bị ảnh hưởng không tốt khi được nuôi dưỡng và lớn khôn trong sự giao tiếp và sống chung với tình nhân của mẹ cháu như tình trạng đang xảy ra hiện nay.
Trả lời: Đương nhiên là ông có quyền nộp đơn để xin tòa đưa ra án lệnh hầu ông được quyền nuôi dưỡng đứa con trai của ông như ông đang mong muốn. Tuy nhiên, việc tòa án gia đình có chấp thuận cho ông nuôi dưỡng đứa bé hay không, thì việc này còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác.
Thông thường đứa bé sẽ hưởng được nhiều điểm lợi nếu được nuôi dưỡng chung với anh chị em và khôn lớn lên trong môi trường đó. Vì thế, tòa án rất miễn cưỡng khi phải đưa ra án lệnh để tách rời sự chung sống này, ngoại trừ khi tòa xét thấy rằng việc tách rời đứa bé ra khỏi môi trường sống chung này sẽ mang lại nhiều lợi ích hơn cho đứa bé.
Luật pháp không đưa ra bất cứ một sự phỏng đoán nào liên hệ đến vấn đề này. Vấn đề liệu đứa bé có nên được chung sống với anh chị em của đứa bé hay không còn tùy thuộc vào sự đánh giá vấn đề phúc lợi của đứa bé dựa vào điều kiện và môi trường mà đứa bé đang hoặc sẽ được nuôi dưỡng.
Trong hầu hết các vụ kiện, tòa thường đưa ra phán quyết để các đứa được chung sống với nhau vì khi các đứa bé cùng được chung sống với nhau thì chúng sẽ được hưởng nhiều lợi điểm. Vì thế, khi các đứa bé cùng sống với cha hoặc mẹ sau khi ly thân thì tòa thường có khuynh hướng duy trì tình trạng đó. Tòa rất miễn cưỡng khi phải đưa ra quyết định để tách rời sự sống chung đó giữa các đứa bé.
Tuy nhiên, việc quyết định tách rời sự sống chung giữa các đứa bé của hôn phối trong một vụ tranh tụng để đòi quyền được nuôi dưỡng thỉnh thoảng cũng xảy ra như đã được xét xử “trong vụ Hôn Nhân của Cattanach và Leavens” (In the Marriage of Cattanach and Leavens).
Trong vụ đó, hai vợ chồng kết hôn vào năm 1964 và ly dị vào năm 1973 sau khi đã có hai con với nhau, đứa bé trai 12 tuổi và đứa bé gái 10 tuổi. Tòa cho phép người vợ được nuôi dưỡng 2 bé, và không có sự hoài nghi nào về việc chăm sóc chu đáo của người mẹ đối với hai em cả. Vào năm 1974, người chồng “tục huyền” (remarried) (kết hôn với một người khác) và vào năm 1975 người vợ mới cưới này hạ sinh một bé trai. Vào năm 1976, người vợ cũ đã “tái giá” (remarried) với một công dân Hoa Kỳ, và đã đề nghị là đưa 2 bé theo chồng đến Hoa Kỳ để sinh sống tại tiểu bang Texas.
Tuy nhiên, sau khi kết hợp một vài yếu tố khác, tòa đã đưa ra quyết định để cho người cha nuôi dưỡng đứa bé trai. vì người cha sẽ không còn cơ hội để thăm viếng 2 con của mình thường xuyên như đang thăm viếng trong hiện tại. Hai đứa bé rất gắn bó với nhau nhưng đã đồng ý với nhau rằng một đứa sẽ theo mẹ và một đứa sẽ theo cha. Đứa bé trai, vì rất gần gủi và gắn bó nhiều với người cha nên đã quyết định theo cha. Riêng đứa bé gái vì quá gắn bó với người mẹ nên đã đồng ý theo mẹ dù là mẹ của em đi Mỹ hay quyết định tiếp tục sinh sống tại Uùc.
Quyết định của tòa “trong vụ Hôn Nhân của Bennett” [In the Marriage of Bennett (1990)] “đã tái xác nhận tầm quan trọng của việc duy trì nguyên trạng” (reaffirmed the importance of maintaining the status quo) ngoại trừ có lý do đặc biệt hoặc sự bó buộc phải quyết định ngược lại.
Trong vụ đó, hai vợ chồng đã ly thân vào năm 1983 và 2 bé, 9 tuổi và 10 tuổi, đã sống chung với người vợ. Hai lần tranh chấp trước đây, vào năm 1985 và 1987, về việc nuôi dưỡng 2 đứa bé đã được tòa quyết định cho phép người vợ được quyền nuôi dưỡng.
Người chồng lại nộp đơn xin tranh chấp quyền nuôi dưỡng và “vị thẩm phán tọa xử” (the trial judge) đã quyết định rằng đứa bé trai sống với cha và đứa bé gái sống với mẹ. Sau đó người vợ đã kháng lại quyết định liên hệ đến việc tách biệt giữa 2 đứa bé này lên “Toàn Tòa” (the Full Court).
Tòa đã chấp nhận sự kháng án của người vợ, Chánh Aùn Nicholson, cùng các Thẩm Phán Simpson và Finn đã cho rằng . . . Việc tách biệt giữa hai đứa bé mà tuổi tác quá gần nhau là một quyết định quan trọng chỉ có thể biện minh được trong những tình huống bị bó buộc . . . và tòa đã không thấy được lý do tại sao không giữ nguyên trạng về sự liên hệ đã được tạo lập lâu dài giữa 2 đứa bé, hoặc lý do tại sao cần phải có sự tách biệt này giữa 2 đứa trẻ.
Điều 68F(2)(c) của “Đạo Luật Gia Đình” (the Family Law Act 1975) đòi hỏi sự suy xét về “ảnh hưởng của việc thay đổi nguyên trạng” (the effect of altering the status quo). Trong “vụ Hôn Nhân của Peter và Castuera (1994)” (Marriage of Peter and Castuera), “Toàn Tòa” (the Full Court) đã cho rằng phải đưa ra được lý do chính đáng khi muốn thay đổi nguyên trạng.
Mặc dầu việc duy trì nguyên trạng là điều cần thiết, tuy nhiên sự quan hệ hiện hữu giữa đứa bé với cha mẹ, bạn bè, hoặc bà con thân thuộc và phúc lợi của chính đứa bé là những điều quan trọng cần phải được cứu xét đến và không nên chỉ suy đoán về những ưu điểm liên hệ đến việc duy trì nguyên trạng.
Theo các phán quyết cũng như luật lệ vừa trưng dẫn, ông có thể thấy được rằng việc thỉnh cầu tòa đưa ra án lệnh để ông được phép nuôi dưỡng đứa con trai không phải làø một điều đơn giản. Ông nên nộp đơn cho Tòa Án Gia Đình để vấn đề được giải quyết. Nếu không được phép nuôi các cháu thì ông cũng sẽ được quyền viếng thăm các cháu cho đến lúc các cháu đủ khôn lớn để tự quyết định điều này.
Nếu còn thắc mắc xin điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp. Chúc ông may mắn.
Tôi chưa từng về qua Việt Nam. Riêng vợ tôi thì đã về Việt Nam 5 lần kể từ lúc kết hôn với tôi. Lần cuối nàng về Việt Nam là vào tháng 12 năm 2003 và trở lại Úc vào tháng 2 năm 2004.
Khi rời Úc để đi Việt Nam, nàng chỉ mang theo đứa con gái của chúng tôi. Vì thế tôi phải chăm sóc cho hai đứa con trai, một đứa là con riêng của bà ta.
Việc tôi bỏ thì giờ ra để chăm sóc hai cháu, cũng chẳng có gì phải bận tâm cả, vì thực ra hai cháu rất ngoan.
Điều tôi lo lắng là khác với những lần trước, lần này vợ tôi về Việt Nam ở lại lâu hơn. Đặc biệt là bà ta chỉ gọi điện thoại cho tôi 2 lần trong thời gian gần 3 tháng đó, và mỗi lần gọi đều yêu cầu tôi gửi tiền cho bà ta.
Khi trở lại Úc, thái độ của bà ta đối xử với tôi hoàn toàn khác biệt, và hay gắt gỏng vô cớ đối với con cái. Tôi rất ngạc nhiên về thái độ này của bà ta. Cuối cùng tôi được bạn của bà ta báo cho biết là bà ta đã chuyển bill điện thoại di động của bà sang một địa chỉ khác.
Khi biết được điều này, tôi đã yêu cầu bà ta trả lời cho tôi biết lý do. Bà không ngần ngại trả lời rằng đó là vấn đề riêng tư của bà ta. Thế là chúng tôi gây gổ nhau. Lợi dụng lúc tôi đi làm bà ta đã dẫn 3 cháu ra khỏi nhà và đến tá túc tại nhà của người bạn trai mà bà đã quen biết trên chuyến bay về Việt Nam vào năm ngoái.
Cách đây chừng hai tuần lễ, tôi có yêu cầu bà ta nên mang con về cho tôi, nhưng bà ta đã cự tuyệt yêu cầu này.
Xin LS cho biết là trong trường hợp vừa nêu liệu tôi có quyền xin tòa để được phép nuôi dưỡng đứa con trai 8 tuổi của tôi không" Tôi sợ rằng con của tôi sẽ bị ảnh hưởng không tốt khi được nuôi dưỡng và lớn khôn trong sự giao tiếp và sống chung với tình nhân của mẹ cháu như tình trạng đang xảy ra hiện nay.
Trả lời: Đương nhiên là ông có quyền nộp đơn để xin tòa đưa ra án lệnh hầu ông được quyền nuôi dưỡng đứa con trai của ông như ông đang mong muốn. Tuy nhiên, việc tòa án gia đình có chấp thuận cho ông nuôi dưỡng đứa bé hay không, thì việc này còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác.
Thông thường đứa bé sẽ hưởng được nhiều điểm lợi nếu được nuôi dưỡng chung với anh chị em và khôn lớn lên trong môi trường đó. Vì thế, tòa án rất miễn cưỡng khi phải đưa ra án lệnh để tách rời sự chung sống này, ngoại trừ khi tòa xét thấy rằng việc tách rời đứa bé ra khỏi môi trường sống chung này sẽ mang lại nhiều lợi ích hơn cho đứa bé.
Luật pháp không đưa ra bất cứ một sự phỏng đoán nào liên hệ đến vấn đề này. Vấn đề liệu đứa bé có nên được chung sống với anh chị em của đứa bé hay không còn tùy thuộc vào sự đánh giá vấn đề phúc lợi của đứa bé dựa vào điều kiện và môi trường mà đứa bé đang hoặc sẽ được nuôi dưỡng.
Trong hầu hết các vụ kiện, tòa thường đưa ra phán quyết để các đứa được chung sống với nhau vì khi các đứa bé cùng được chung sống với nhau thì chúng sẽ được hưởng nhiều lợi điểm. Vì thế, khi các đứa bé cùng sống với cha hoặc mẹ sau khi ly thân thì tòa thường có khuynh hướng duy trì tình trạng đó. Tòa rất miễn cưỡng khi phải đưa ra quyết định để tách rời sự sống chung đó giữa các đứa bé.
Tuy nhiên, việc quyết định tách rời sự sống chung giữa các đứa bé của hôn phối trong một vụ tranh tụng để đòi quyền được nuôi dưỡng thỉnh thoảng cũng xảy ra như đã được xét xử “trong vụ Hôn Nhân của Cattanach và Leavens” (In the Marriage of Cattanach and Leavens).
Trong vụ đó, hai vợ chồng kết hôn vào năm 1964 và ly dị vào năm 1973 sau khi đã có hai con với nhau, đứa bé trai 12 tuổi và đứa bé gái 10 tuổi. Tòa cho phép người vợ được nuôi dưỡng 2 bé, và không có sự hoài nghi nào về việc chăm sóc chu đáo của người mẹ đối với hai em cả. Vào năm 1974, người chồng “tục huyền” (remarried) (kết hôn với một người khác) và vào năm 1975 người vợ mới cưới này hạ sinh một bé trai. Vào năm 1976, người vợ cũ đã “tái giá” (remarried) với một công dân Hoa Kỳ, và đã đề nghị là đưa 2 bé theo chồng đến Hoa Kỳ để sinh sống tại tiểu bang Texas.
Tuy nhiên, sau khi kết hợp một vài yếu tố khác, tòa đã đưa ra quyết định để cho người cha nuôi dưỡng đứa bé trai. vì người cha sẽ không còn cơ hội để thăm viếng 2 con của mình thường xuyên như đang thăm viếng trong hiện tại. Hai đứa bé rất gắn bó với nhau nhưng đã đồng ý với nhau rằng một đứa sẽ theo mẹ và một đứa sẽ theo cha. Đứa bé trai, vì rất gần gủi và gắn bó nhiều với người cha nên đã quyết định theo cha. Riêng đứa bé gái vì quá gắn bó với người mẹ nên đã đồng ý theo mẹ dù là mẹ của em đi Mỹ hay quyết định tiếp tục sinh sống tại Uùc.
Quyết định của tòa “trong vụ Hôn Nhân của Bennett” [In the Marriage of Bennett (1990)] “đã tái xác nhận tầm quan trọng của việc duy trì nguyên trạng” (reaffirmed the importance of maintaining the status quo) ngoại trừ có lý do đặc biệt hoặc sự bó buộc phải quyết định ngược lại.
Trong vụ đó, hai vợ chồng đã ly thân vào năm 1983 và 2 bé, 9 tuổi và 10 tuổi, đã sống chung với người vợ. Hai lần tranh chấp trước đây, vào năm 1985 và 1987, về việc nuôi dưỡng 2 đứa bé đã được tòa quyết định cho phép người vợ được quyền nuôi dưỡng.
Người chồng lại nộp đơn xin tranh chấp quyền nuôi dưỡng và “vị thẩm phán tọa xử” (the trial judge) đã quyết định rằng đứa bé trai sống với cha và đứa bé gái sống với mẹ. Sau đó người vợ đã kháng lại quyết định liên hệ đến việc tách biệt giữa 2 đứa bé này lên “Toàn Tòa” (the Full Court).
Tòa đã chấp nhận sự kháng án của người vợ, Chánh Aùn Nicholson, cùng các Thẩm Phán Simpson và Finn đã cho rằng . . . Việc tách biệt giữa hai đứa bé mà tuổi tác quá gần nhau là một quyết định quan trọng chỉ có thể biện minh được trong những tình huống bị bó buộc . . . và tòa đã không thấy được lý do tại sao không giữ nguyên trạng về sự liên hệ đã được tạo lập lâu dài giữa 2 đứa bé, hoặc lý do tại sao cần phải có sự tách biệt này giữa 2 đứa trẻ.
Điều 68F(2)(c) của “Đạo Luật Gia Đình” (the Family Law Act 1975) đòi hỏi sự suy xét về “ảnh hưởng của việc thay đổi nguyên trạng” (the effect of altering the status quo). Trong “vụ Hôn Nhân của Peter và Castuera (1994)” (Marriage of Peter and Castuera), “Toàn Tòa” (the Full Court) đã cho rằng phải đưa ra được lý do chính đáng khi muốn thay đổi nguyên trạng.
Mặc dầu việc duy trì nguyên trạng là điều cần thiết, tuy nhiên sự quan hệ hiện hữu giữa đứa bé với cha mẹ, bạn bè, hoặc bà con thân thuộc và phúc lợi của chính đứa bé là những điều quan trọng cần phải được cứu xét đến và không nên chỉ suy đoán về những ưu điểm liên hệ đến việc duy trì nguyên trạng.
Theo các phán quyết cũng như luật lệ vừa trưng dẫn, ông có thể thấy được rằng việc thỉnh cầu tòa đưa ra án lệnh để ông được phép nuôi dưỡng đứa con trai không phải làø một điều đơn giản. Ông nên nộp đơn cho Tòa Án Gia Đình để vấn đề được giải quyết. Nếu không được phép nuôi các cháu thì ông cũng sẽ được quyền viếng thăm các cháu cho đến lúc các cháu đủ khôn lớn để tự quyết định điều này.
Nếu còn thắc mắc xin điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp. Chúc ông may mắn.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình