Dân Cali Năm Mới
Vi Anh
Năm mới, năm 2009, hai hình ảnh một cuộc đời đang chờ đợi dân Cali. Ở tiểu bang là hình ảnh người dân đóng thuế xẹp túi nhăn mặt. Ở liên bang hình ảnh sáng giá của những đại diện dân có thế lực trong chánh quyền của TT Obama. Ở Little Saigon người Mỹ gốc Việt có dịp đọc hai bài của hai tờ nhựt báo. Một bài "California sẽ là tiểu bang sáng giá nhất dưới thời tổng thống Obama" và một bài "California Năm Mới". Tất cả đều là sự kiện, có con số, có tên người, có nguồn gốc, nhưng đó là những sự kiện chỉ hai mặt ngược của một vấn đề. Vấn đề người dân Cali phải trả cái giá quá mắc, trả gần sạch túi cho sự sáng giá của tiểu bang Cali, cho thế lực những người dân cử đại diện tiểu bang Cali trong chánh quyền liên bang.
Một, cái giá rất sáng. Lập pháp. Chủ Tịch Hạ Viện Liên bang là người Cali. Chủ Tịch UûyBan Quân vụ là người Cali. Số dân biểu đến từ Cali là khối đông nhứt ở Hạ Viện, có tơi 34 người. DB Barbara Lee ở Oakland Cali có thể lên làm chủ tịch khối các dân biểu Da Đen ở Hạ Viện (Congressional Black Caucus). Bốn dân biểu đến từ Cali sẽ lên làm Chủ Tịch Uûy Ban Giáo Dục và Lao Động, Năng Lượng và Thương Mại, Ngoại Giao cũng như Cựu Chiến Binh.
Ở Thượng Viện Liên bang, hai nghị sĩ đảng Dân Chủ Dianne Feinstein và Barbara Boxer, đang đại diện Cali gần 3 nhiệm kỳ gần 18 năm, là chủ tịch của các ủy ban quan trọng.
Hành pháp. Gần phân nửa số bộ trưởng của TT Obama xuất thân từ Cali. Bộ trưởng Năng Lượng Steven Chu, là giám đốc Viện Nghiên Cứu Quốc Gia Lawrence Berkeley. Bộ trưởng Lao động Hilda Solis là nữ dân biểu đến từ Los Angeles Chủ tịch Hội Đồng Cố Vấn Kinh Tế Christina Omer, là giáo sư ĐH Học Berkeley. Lãnh đạo Hội Đồng Môi Trường Nancy Sutley là phó thị trưởng Los Angeles. Đặc trách liên lạc Quốc Hội của Toà Bạch Oùc Phil Schiliro là phụ tá kỳ cựu của DB liên bang Henry Waxman đại diện cho Cali. Và có thể Cali còn có nhiều người tham gia chánh quyền TT Obama nữa. Nên có thể mượn lời của DB Zoe Lofgren, Dân Chủ, tiểu bang California, chủ tịch phái đoàn dân biểu California để kết luận về cái sáng giá nhứt của Cali trong chánh quyền liên bang: "California từ trước đến nay vẫn là máy phát tiền ATM cho cả nước trên phương diện gây quỹ chính trị nên "Chúng tôi bây giờ sẽ là người lãnh đạo về chính sách."
Nhưng ai là người phải trả cho cái giá sáng giá nhứt ấy ở Cali " Nói ngay, nói thẳng, đó là người dân Cali. Mỹ có câu phương ngôn, ở đời có hai thứ không thay đổi -- đó là thuế và cái chết. Chết thì chưa biết lúc nào nhưng thuế thì biết lên chớ không xuống. Ở Cali thuế lên dưới hình thức phụ thu lệ phí.
Hai, dân Cali phải trả mắc. Bắt đầu năm mới phải móc túi, ký check trả thêm nhiều lệ phí khó nhớ hết tên. Đóng cho đủ để trả nợ cho nhà nước Cali đã thiếu 40 tỷ và phải trả cho đủ trong vòng một năm rưỡi. Tức 18 tháng thôi! Ôi vì trả nhanh thì phải đóng nhiều, siết thêm chi phí cá nhân và gia đình lớn. Vốn đã bị siết hai năm trở lại đây vì nạn suy thoái kinh tế và khủng khoảng tài chánh ở Mỹ.
Đóng thêm lệ phí đăng bộ xe, gồm lệ phí cũ và phần gia tăng nhiều quá khó nhớ nổi. Như đại khái cho cái chân, cái cần câu bánh mì và cơm của dân Cali là chiếc xe: đóng thêm $35 cho các giấy phạt vi phạm luật giao thông, trong đó kể cả các tội như không buộc dây seat belt hay là lái xe trong khi cầm điện thoạị nói chuyện; đóng thêm 25% để ghi danh học trường trafiic school để bù vào giấy phạt về lưu thông; thêm $15 đối với các giấy phạt bắt sửa xe, khi có phụ tùng xe nào cần phải sửa và bị cảnh sát bắt phaỉ sửa (vì lý do an toàn); đóng thêm $11 để ghi danh các xe với Nha Lộ Vận hàng năm; đóng thêm $3 với các giấy phạt về tội không đưa tiền vào đồng hồ đậu xe, quá thời gian, hay đậu cán lằn mức, hay các giấy phạt về đậu xe.
Về cái nhà và người vợ, đóng thêm $30 cho đơn kiện xin ly dị (vợ/chồng); đóng thêm $20 cho các tranh chấp về hàng rào, sân nhà và các tranh chấp nhỏ. Còn các hàng quán, ăn uống, bia, rượu sẽ phải trả thêm 12%.
Ai là người làm ra những lịnh bắt người dân Cali phải đóng thuế, và lệ phí xẹp túi đó trong thời gian kinh tế khó khăn, người dân bị siết nhà, buôn bán ế ẩm, thất nghiệp nhiều này. Thưa, là những người dân cử mà người dân đã bầu ra đại diện cho dân trong chánh quyền tiểu bang, gồm hai đảng Dân Chủ lẫn Cộng Hoà. Thống Đốc Cali là Đảng Cộng Hoà. Quốc hội hai viện của Cali Đảng Dân Chủ vẫn nắm quyền đa số.
Người dân cử trên nguyên tắc dân chủ đại nghị như ở Mỹ là những người đại diện dân trong chánh quyền. Nên người dân Cali có hai hình ảnh, một cái mặt vui cười của dân cử ở chánh quyền liên bang và một cái mặt người dân đóng thuế méo khóc vì thuế má tăng ở tiểu bang. Nhưng hai mặt đó chỉ thuộc một người. Đó là dân Cali "cho thì nhiều mà trả lại chẳng được bao nhiêu", rất bị thiệt thòi, phải trả cái giá quá mắc cho sự sáng giá của những đại diện dân cử ở liên bang.
Nhưng nói tới thì cũng phải nói lui. Đại đa số những dân cử hay công cử xuất thân từ Cali vào chánh quyền tiểu bang và liên bang là những thành phần ưu tú. Hy vọng là những người trí thức ưu tú không phân biệt đảng phái này sẽ là những người lo trước mà hưởng sau dân là những người đã làm ra mình qua bầu cử, giúp cho đất nước và nhân dân Mỹ nói chung vượt qua khó khăn. Lúc đó Cali vốn là một tiểu bang mạnh sẽ được hưởng chung, lấy lại vai trò kinh tế đứng hàng thứ năm trên thế giới ngang hàng với Pháp dù chỉ là một tiểu bang của Mỹ. Và xin chào năm mới 2009 với niềm tin và hy vọng ấy.
Vi Anh
Năm mới, năm 2009, hai hình ảnh một cuộc đời đang chờ đợi dân Cali. Ở tiểu bang là hình ảnh người dân đóng thuế xẹp túi nhăn mặt. Ở liên bang hình ảnh sáng giá của những đại diện dân có thế lực trong chánh quyền của TT Obama. Ở Little Saigon người Mỹ gốc Việt có dịp đọc hai bài của hai tờ nhựt báo. Một bài "California sẽ là tiểu bang sáng giá nhất dưới thời tổng thống Obama" và một bài "California Năm Mới". Tất cả đều là sự kiện, có con số, có tên người, có nguồn gốc, nhưng đó là những sự kiện chỉ hai mặt ngược của một vấn đề. Vấn đề người dân Cali phải trả cái giá quá mắc, trả gần sạch túi cho sự sáng giá của tiểu bang Cali, cho thế lực những người dân cử đại diện tiểu bang Cali trong chánh quyền liên bang.
Một, cái giá rất sáng. Lập pháp. Chủ Tịch Hạ Viện Liên bang là người Cali. Chủ Tịch UûyBan Quân vụ là người Cali. Số dân biểu đến từ Cali là khối đông nhứt ở Hạ Viện, có tơi 34 người. DB Barbara Lee ở Oakland Cali có thể lên làm chủ tịch khối các dân biểu Da Đen ở Hạ Viện (Congressional Black Caucus). Bốn dân biểu đến từ Cali sẽ lên làm Chủ Tịch Uûy Ban Giáo Dục và Lao Động, Năng Lượng và Thương Mại, Ngoại Giao cũng như Cựu Chiến Binh.
Ở Thượng Viện Liên bang, hai nghị sĩ đảng Dân Chủ Dianne Feinstein và Barbara Boxer, đang đại diện Cali gần 3 nhiệm kỳ gần 18 năm, là chủ tịch của các ủy ban quan trọng.
Hành pháp. Gần phân nửa số bộ trưởng của TT Obama xuất thân từ Cali. Bộ trưởng Năng Lượng Steven Chu, là giám đốc Viện Nghiên Cứu Quốc Gia Lawrence Berkeley. Bộ trưởng Lao động Hilda Solis là nữ dân biểu đến từ Los Angeles Chủ tịch Hội Đồng Cố Vấn Kinh Tế Christina Omer, là giáo sư ĐH Học Berkeley. Lãnh đạo Hội Đồng Môi Trường Nancy Sutley là phó thị trưởng Los Angeles. Đặc trách liên lạc Quốc Hội của Toà Bạch Oùc Phil Schiliro là phụ tá kỳ cựu của DB liên bang Henry Waxman đại diện cho Cali. Và có thể Cali còn có nhiều người tham gia chánh quyền TT Obama nữa. Nên có thể mượn lời của DB Zoe Lofgren, Dân Chủ, tiểu bang California, chủ tịch phái đoàn dân biểu California để kết luận về cái sáng giá nhứt của Cali trong chánh quyền liên bang: "California từ trước đến nay vẫn là máy phát tiền ATM cho cả nước trên phương diện gây quỹ chính trị nên "Chúng tôi bây giờ sẽ là người lãnh đạo về chính sách."
Nhưng ai là người phải trả cho cái giá sáng giá nhứt ấy ở Cali " Nói ngay, nói thẳng, đó là người dân Cali. Mỹ có câu phương ngôn, ở đời có hai thứ không thay đổi -- đó là thuế và cái chết. Chết thì chưa biết lúc nào nhưng thuế thì biết lên chớ không xuống. Ở Cali thuế lên dưới hình thức phụ thu lệ phí.
Hai, dân Cali phải trả mắc. Bắt đầu năm mới phải móc túi, ký check trả thêm nhiều lệ phí khó nhớ hết tên. Đóng cho đủ để trả nợ cho nhà nước Cali đã thiếu 40 tỷ và phải trả cho đủ trong vòng một năm rưỡi. Tức 18 tháng thôi! Ôi vì trả nhanh thì phải đóng nhiều, siết thêm chi phí cá nhân và gia đình lớn. Vốn đã bị siết hai năm trở lại đây vì nạn suy thoái kinh tế và khủng khoảng tài chánh ở Mỹ.
Đóng thêm lệ phí đăng bộ xe, gồm lệ phí cũ và phần gia tăng nhiều quá khó nhớ nổi. Như đại khái cho cái chân, cái cần câu bánh mì và cơm của dân Cali là chiếc xe: đóng thêm $35 cho các giấy phạt vi phạm luật giao thông, trong đó kể cả các tội như không buộc dây seat belt hay là lái xe trong khi cầm điện thoạị nói chuyện; đóng thêm 25% để ghi danh học trường trafiic school để bù vào giấy phạt về lưu thông; thêm $15 đối với các giấy phạt bắt sửa xe, khi có phụ tùng xe nào cần phải sửa và bị cảnh sát bắt phaỉ sửa (vì lý do an toàn); đóng thêm $11 để ghi danh các xe với Nha Lộ Vận hàng năm; đóng thêm $3 với các giấy phạt về tội không đưa tiền vào đồng hồ đậu xe, quá thời gian, hay đậu cán lằn mức, hay các giấy phạt về đậu xe.
Về cái nhà và người vợ, đóng thêm $30 cho đơn kiện xin ly dị (vợ/chồng); đóng thêm $20 cho các tranh chấp về hàng rào, sân nhà và các tranh chấp nhỏ. Còn các hàng quán, ăn uống, bia, rượu sẽ phải trả thêm 12%.
Ai là người làm ra những lịnh bắt người dân Cali phải đóng thuế, và lệ phí xẹp túi đó trong thời gian kinh tế khó khăn, người dân bị siết nhà, buôn bán ế ẩm, thất nghiệp nhiều này. Thưa, là những người dân cử mà người dân đã bầu ra đại diện cho dân trong chánh quyền tiểu bang, gồm hai đảng Dân Chủ lẫn Cộng Hoà. Thống Đốc Cali là Đảng Cộng Hoà. Quốc hội hai viện của Cali Đảng Dân Chủ vẫn nắm quyền đa số.
Người dân cử trên nguyên tắc dân chủ đại nghị như ở Mỹ là những người đại diện dân trong chánh quyền. Nên người dân Cali có hai hình ảnh, một cái mặt vui cười của dân cử ở chánh quyền liên bang và một cái mặt người dân đóng thuế méo khóc vì thuế má tăng ở tiểu bang. Nhưng hai mặt đó chỉ thuộc một người. Đó là dân Cali "cho thì nhiều mà trả lại chẳng được bao nhiêu", rất bị thiệt thòi, phải trả cái giá quá mắc cho sự sáng giá của những đại diện dân cử ở liên bang.
Nhưng nói tới thì cũng phải nói lui. Đại đa số những dân cử hay công cử xuất thân từ Cali vào chánh quyền tiểu bang và liên bang là những thành phần ưu tú. Hy vọng là những người trí thức ưu tú không phân biệt đảng phái này sẽ là những người lo trước mà hưởng sau dân là những người đã làm ra mình qua bầu cử, giúp cho đất nước và nhân dân Mỹ nói chung vượt qua khó khăn. Lúc đó Cali vốn là một tiểu bang mạnh sẽ được hưởng chung, lấy lại vai trò kinh tế đứng hàng thứ năm trên thế giới ngang hàng với Pháp dù chỉ là một tiểu bang của Mỹ. Và xin chào năm mới 2009 với niềm tin và hy vọng ấy.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình