Nhớ Là Cần
Vi Anh
Ngày 7 tháng 11 năm 2009, Chiến hạm USS Lassen của Mỹ cập cảng Tiên Sa, Đà Nẵng. thăm hữu nghị Việt Nam. Chỉ huy chiến hạm này là một người Mỹ gốc Việt, Hải Quan Trung Tá Lê Bá Hùng, một người sinh ra tại Huế và di tản khỏi Việt Nam hồi năm 1975 lúc mới lên năm tuổi. TT Lê Bá Hùng nói "Tôi xin nhắc lại là tôi rất hãnh diện về truyền thống Việt Nam của gia đình; tóm lại tôi tự hào là công dân Hoa Kỳ và tự hào mình là người Mỹ gốc Việt." Nói thế tức là TT Hùng nhớ từ đâu mình đến, vì sao mình đi, nhờ cái gì mình được như ngày nay.
Lịch sử sẽ không ích lợi nếu không giúp cho người ta nhớ để tránh tái diễn điều xấu và nhớ để phát huy điều tốt. Người Mỹ nhớ nên có lễ Tạ Ơn. Nhớ chế độ kỳ thị tôn giáo ở nước nhà để phát huy tự do tôn giáo ở miền Đất Hứa. Nhớ những thổ dân nhân đạo đã giúp lương thực, trồng trọt, săn bắt để sống sót qua mùa đông đầu khắc nghiệt để Tạ Ơn đất nước và con người đã cứu mình hầu phát triễn cho giàu đẹp hơn. Do vậy, nhơn lễ Tạ Ơn nơi quê hương mới là đất nước Mỹ giàu đẹp này, nhớ rất cần cho người Mỹ gốc Việt, đặc biệt lớp trẻ Mỹ gốc Việt cần nhớ nhứt.
Không ai ngây thơ đến nỗi tưởng nước Mỹ đường lót bằng vàng. Nước Mỹ cũng như nhiều nước khác, nước Mỹ có đủ thứ không hay mà xã hội loài người thông thường vấp phải. Có bất công, phe đảng, lạm quyền, lường gạt; có bão tố, gió lốc, cháy rừng; có tai nạn giao thông; có kinh tế suy thoái, có thất nghiệp, có vô gia cư. Nhưng cũng có một cái đặc biệt, là chánh quyền và nhân dân Mỹ không vô tình vô cảm trước những tai ương, những hành vi trái đạo. Khi có tin là có người, có tổ chức lên tiếng, có quan tâm, có giúp đỡ, có điều tra, xét xử. Đó là nhờ chế độ chánh trị Mỹ là tự do, dân chủ, nhờ chánh quyền Mỹ là của dân, vì dân, do dân. Mà con người là nhân vị, là đối tượng, là chủ thể của chánh quyền, của xã hội. Còn đường hạnh phúc của mỗi người tự chọn và theo đuổi; xã hội mở rộng đường thăng tiến, tạo nhiều cơ hội, không phân biệt tôn giáo, chánh kiến, chủng tộc, giới tính. Có tài có đức mặc sức mà ăn.
Người Au Châu biến nỗi nhớ này thành ngày tưởng niệm như vừa rồi ngày kỷ niệm 60 năm ngày được giải thoát ra khỏi gông cùm Hitler và Đức Quốc Xã. Lớp trẻ Au Châu nhớ 6 triệu người Do Thái đã bị Đức Quốc Xã diệt chủng bằng lò thiêu và bằng nhiều hình thức khủng bố đen, trắng, xám trong Đệ Nhị Thế Chiến. Thảm kịch trần gian ấy được các nước Âu Châu kể cả Đức Quốc chánh thức ghi và đem vào chương trình giáo dục trung tiểu học - gọi là Holocaust hay Shoah.
Người Mỹ cũng thế nhớ đem vào chương trình học sử của trung tiểu học để thường xuyên nhắc nhở cuộc Nội Chiến vì lý do nô lệ Da Đen thời Mỹ còn non trẻ, Con Đường Nước Mắt cưỡng bức dời cư người Da Đỏ thời Viễn Tây, khu tập trung cấm cố người Nhựt thời Thế Chiến 2. Để tuổi trẻ đừng quên - lớp trẻ có bổn phận nhớ để tránh sai lầm về sau và để thực thi điều đúng trước mắt.
Làm như thế người Âu Châu lẫn người Mỹ -- tin chắc -- không phải do thù ghét Hitler hay muốn trách cứ những tổng thống Mỹ đã thực hiện những chính sách sai lầm. Cũng không phải do muốn lớp trẻ "nặng quá khứ." Mà mục đích tối hậu, là muốn thảm cảnh trần gian diệt chủng, nô lệ đừng tái diễn trong hiện tại và tương lai nữa.
Do vậy cần phải giúp cho đàn hậu tiến những thông tin, những dữ kiện đầy đủ để biết rõ một lãnh tụ độc tài bịnh hoạn như Hitler, một ý thức hệ phi nhân như Đức Quốc xã làm cho hàng triệu lương dân chết oan uổng. Để từ đó đàn hậu tiến thấy có nhiệm vụ ngăn chận thảm cảnh trần gian, những sai lầm của chế độ.
Và gần đây Quốc Hội Liên Au còn nhắc nhân dân Au châu nhớ bằng cách đưa chủ nghĩa CS vào nhốt chung với chủ nghĩa Quốc Xã.
Thì tại sao thế hệ trẻ Việt ở Hải ngoại, nhất là ở Mỹ không có quyền nhớ, phụ huynh mình, gần 300.000 quân dân cán chánh VN Cộng Hòa bị CS Hà Nội gọi trình diện "học tập cải tạo" trong vòng một tháng để bị đày đi tù biệt xứ và cấm cố hàng chục năm mà không xét xử. Tại sao không nên nhớ một lãnh tụ như Ô. Hồ Chí Minh và một đảng như Đảng CSVN đã gây vô vàn đau thương, tang tóc, núi xương sông máu, mồ hôi nước mắt cho hàng triệu đồng bào Việt suốt nửa thế kỷ. Theo cuốn "Hắc Thư về Cộng sản" của nhà sử học Stephane Courtois, tội ác giết người của Cộng sản Đệ Tam tính ra hàng trăm triệu. Và Ô. Hồ chí Minh trong "thành tích" diệt chủng Việt, tính ra còn cao hơn Paul Pot, Mao Trạch Đông và Staline nữa. Theo Ô. Trần Độ một tướng lãnh CS phản tỉnh đã tố giác, CS Hà Nội đã giết hại người Việt, số chết nhiều hơn tổng số người bị hai nhà độc tài Tần Thủy Hoàng ở Trung Hoa cỗ đại và Hitler ở Đức cận đại giết cộng lại.
1 triệu người Việt Miền Bắc phải di cư tỵ nạn CS vào Nam năm 1954. Gần 4 triệu tỵ nạn CS ra khỏi nước, trong đó 1 triệu dùng thuyền nan vượt đại dương đến bến bờ và nửa triệu làm mồi cho cá. Cả thế giới bàng hoàng, rúng động!
Thế mà gần đây CS Hà Nội và một số nhà chánh trị thiên tả và tài phiệt siêu quốc gia ở Mỹ lớn tiếng kêu gọi để quá khứ ra phía sau và nhìn tương lai phía trước. Những người giả đạo đức đó vì quyền lợi riêng tư, phe đảng đã tung hỏa mù. Một mặt để thế hệ trẻ Mỹ Việt xem thảm cảnh diệt chủng của CS ở VN suốt nửa thế kỷ như không có. Mặt khác chụp mũ "quá khích" cho những người nhớ bài học lịch sử đau thương nhứt của người Việt với nhãn hiệu "nặng quá khứ."
Âu Châu là căn cứ địa lâu đời của văn minh Tây Phương. Người Âu Châu vì thế có nhiều kinh nghiệm đau thương với độc tài dưới mọi hình thức và với ý thức hệ phi nhân, hơn người Mỹ với quốc gia bề dày lịch sử mỏng hơn . Giáo quyền độc tôn trên thế quyền thời Trung Cổ Đen Tối, Đức Quốc Xã, Cộng sản chủ nghĩa thời cách mạng kỹ nghệ đều xuất phát từ Âu Châu. Nên người Âu Châu chú trọng bài học lịch sử hơn. Lớp già ở Au châu muốn truyền đạt kinh nghiệm đau thương cho lớp trẻ. Còn lớp trẻ cảm thấy có "bổn phận phải nhớ" (devoir de mémoire) để ngăn chận lịch sử đen tối đừng tái diễn.
Người Việt Nam kinh nghiệm lịch sử đau khổ còn hơn người Âu Châu nữa. Nên ôn cố tri tân là bổn phận của đàn hậu tiến như những người đồng trang lứa ở Âu Châu. Kinh nghiệm đau thương nhứt và gần đây nhứt là kinh nghiệm CS. Nên phải nhớ ôn cố để tri tân, để tránh điều xấu tội lỗi, để phát huy điều tốt đạo lý. Nhớ là một đức tính.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình