Kéo Tay Cho Xe Lửa Quẹo
Ngành hỏa xa VN đã thành hình năm 1881, là lúc người Pháp khởi công làm tuyến đường sắt Sài Gòn - Mỹ Tho. Vào lễ khánh thành tuyến đường ngày 20/7/1885, xe lửa (người Bắc gọi tàu hỏa, từ Hán Việt là hỏa xa) chính thức xuất hiện trên đất nước VN. Dọc theo hệ thống thiết lộ này, có những cây ghi (guide) được thiết trí sát bên đường ray, dùng để chuyển hướng tàu đang chạy. Cây ghi được tác động bằng sức cánh tay của những công nhân gác ghi, gọi là động tác bẻ ghi. Với nhiệm vụ phụ trách cố định ở vị trí một cây ghi, họ canh chờ tàu đến gần. Ví dụ tàu đang chạy trên đường ray số 1 thì sau cú bẻ ghi, đường ray dịch chuyển, hai đầu hở của cặp thanh đường ray số 2 (kèm sát bên cặp thanh ray kia) lập tức đón nhận bánh xe ở mũi đầu máy tàu và nhờ vậy, cả đoàn tàu chuyển hướng như lộ trình đã định… Đã 128 năm trôi qua, qua bao nhiêu thăng trầm, dù đã từng có một vài đề án hiện đại hóa hệ thống thiết lộ nhưng cây ghi vẫn tồn tại trong hệ thống đường sắt trong nước, vốn được làm theo công nghệ cổ lỗ của Pháp từ cuối thế kỷ 19.(Photo VB)
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình