Afgha Căng Thẳng
Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh
Tình hình Afghanistan liên tục căng thẳng trong suốt bẩy ngày qua kể từ lúc ông Hamid Karzai làm lễ tuyên thệ tựu chức Tổng Thống nhiệm kỳ II. Các cuộc đánh bom và giao tranh đã giết chết 12 người, trong đó có 4 quân nhân Mỹ. Tính ra các hành động bạo lực dữ dội đã tiếp diễn không lúc nào ngừng nghỉ ở nước này kể từ năm 2001 khi quân Mỹ lãnh đạo đồng minh tiến quân vào đây để tiễu trừ bọn khủng bố al-Qaida do Osama bin Ladin cầm đầu. Chiến tranh Afghanistan sắp bước qua năm thứ 9.
Một bản tuyên bố của NATO cho biết có 3 quân nhân Mỹ chết hôm chủ nhật. Trong số này có 2 người chết vì bom, người thứ 3 tử trận trong một cuộc giao tranh. Qua ngày thứ Hai đầu tuần, người ta được biết thêm quân nhân Mỹ thứ 4 đã chết trong một trận giao chiến. Đầu tuần này, bộ Nội vụ Afgha loan báo một kẻ mang bom tự sát đã đánh vào một đoàn công-voa xe Cảnh sát, giết chết 2 thường dân và 3 trẻ em, có 5 người bị thương. Về quân đội Mỹ tính riêng từ đầu tháng 11 cho đến thứ Hai vừa qua đã có 14 quân Mỹ tử trận ở Afghanistan. Tháng 10 năm nay đã có 59 quân Mỹ tử trận. Đó là số thương vong Mỹ cao nhất trong một tháng trong suốt 8 năm chiến tranh ở Afghanistan. Tính chung quân đội Mỹ và đồng minh dưới quyền Tư lệnh của NATO có khoảng 71,000 người tham chiến ở nước này, trong số này quân Mỹ chiếm gần một nửa. Ngoài ra, Mỹ còn có 36,000 quân riêng, đặt dưới quyền Chỉ huy độc lập của các tướng lãnh Mỹ.
Tình hình đó đặt một vấn đề gay go cho chính phủ Mỹ về nhu cầu tăng thêm quân ở Afghanistan. Đại Tướng Stanley McChristal, tư lệnh tối cao Mỹ ở Afghanistan đã từng tuyên bố Mỹ cần có thêm quân để khỏi bị thua trận vì Taliban đã liên minh với khủng bố. Vấn đề này đã được đặt ra ngay sau khi ông Karzai được tuyên bố đắc cử nhiệm kỳ II. Trong buổi lễ tấn phong vào Thứ năm tuần trước ở Thủ đô Kabul, đặc biệt người ta nhận thấy có Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton lãnh đạo một phái đoàn các giới chức cấp cao đến tham dự.
Trong bữa tiệc khoản đãi phái đoàn Mỹ tối hôm trước, chuyện bất ngờ là Karzai đã đem toàn bộ Nội các mới của ông đến thảo luận về các vấn đề phát triển và an ninh. Đồng thời ông cũng đề cập đến một vấn đề nóng bỏng và nhậy cảm là nạn hối lộ trong chính quyền của ông. Ông nói sẽ nỗ lực để bài trừ nạn này. Qua hôm sau ngày thứ Năm, trong bài diễn văn dịp lễ Tấn phong, Karzai cam kết bài trừ tham nhũng và ra lệnh cho các giới chức trong chính phủ của ông phải khai báo tài sản và thiết lập một Tòa án đặc biệt về tội này. Karzai tuyên bố ông muốn quân đội của Afghanistan sẽ có đủ khả năng gánh vác trọng trách an ninh nội bộ trong vòng 5 năm tới, cho đến hết nhiệm kỳ II của ông.
Tại Washington tối thứ Hai Tổng Thống Obama đã triệu tập một phiên họp của nhóm an ninh quốc gia có đủ quyền lực. Đây là phiên họp thứ 10 của nhóm này kể từ tháng 8 vừa qua. Người ta nghĩ Obama sẽ có quyết định trong tuần tới. Trong khi đó, phát ngôn nhân của khối NATO James Appathurai tại Thủ đô Bỉ Brussels tuyên bố Tổng Thư Ký NATO Anders Fogh Rasmussen hiện đang có các cuộc điều đình gắt gao với các nước hội viên về các vấn đề tăng quân, thêm đồ trang bị, tăng thêm quân phí và các nguồn tài nguyên khác cho Afghanistan để thành lập một phái bộ mới gọi là Phái bộ Quân huấn của NATO.
Cho đến nay các nước NATO đều nói sẽ tăng thêm quân, nhưng trên thực tế họ không có cam kết gì chắc chắn và rõ rệt. Tại sao" Đó là vì những vấn đề kinh tế, tài chính và nhất là vấn đề chiến lược, chiến thuật đánh khủng bố rất có thể có những điểm mới lạ. Tại Mỹ sáng thứ Ba, phát ngôn nhân Bạch Cung Robert Gibbs cho biết sau cuộc họp của nhóm an ninh quốc gia, Tổng Thống Obama đã rời khỏi phiên họp mà không loan báo một quyết định nào cho nhóm này hay cho các phụ tá của ông, nhưng TT Obama sẽ không triệu tập một phiên họp nào thêm của nhóm an ninh này. Sau cuộc họp chót trong hai tiếng đồng hồ, Gibbs loan báo với báo chí: "Sau khi kết thúc phiên họp chót của ban An ninh, TT Obama đã có những điều ông cần biết để lấy quyết định và Tổng Thống sẽ công bố quyết định trong vài ngày tới".
Trong khi tình hình cuộc chiến Afghanistan mỗi lúc một tồi tệ thêm, làm giảm sút sự ủng hộ của dư luận quần chúng đối với cuộc chiến này, TT Obama vẫn nói từ nhiều ngày trước đây điều cần suy nghĩ lớn nhất của ông để ông xét lại vấn đề là lựa chọn một chiến lược mới để tạo điều kiện cho Mỹ có thể rút quân sau khi trao trách nhiệm an ninh cho chính phủ Karzai. Câu nói này có nghĩa là Mỹ sẽ thúc ép chính quyền này phải làm những gì theo kế hoạch của Mỹ. Bạch Ốc cho biết sẽ có một tuyên bố của TT Obama vào tuần tới, hoặc ngày thứ Ba hay ngày thứ Tư, khi Quốc hội họp lại sau lễ Tạ Ơn.
Các giới chức quân sự, các phụ tá Quốc hội và các nhà ngoại giao Âu châu nói họ trông chờ TT Obama sẽ có một diễn từ nói cho toàn quốc biết về một sự đổi mới chiến lược đánh khủng bố. Theo dự liệu, sau khi TT Obama công bố quyết định, Quốc hội Mỹ sẽ họp ngay, đồng thời nghe điều trần của Đại tướng Stanley McChrystal. Hiện diện trong cuộc họp điều trần tại Quốc hội sẽ có Ngoại trưởng Hillary Clinton, Bộ trưởng Quốc phòng Robert Gates và Đại sứ Mỹ tại Afghanistan Karl Eikenberry. Các nhân vật này sẽ có mặt cùng với khoảng 20 nhân viên cao cấp của chính quyền đã tham dự buổi họp chót của ban An ninh quốc gia tối thứ Hai vừa qua. TT Obama cần cho dư luận Mỹ biết kế hoạch mới của ông, và cũng muốn cho dư luận các nước đồng minh Âu châu của Mỹ biết vì cần có sự góp sức của họ trong nỗ lực này.
Về việc tăng quân, cho đến nay Đại tướng McChryatal đã yêu cầu có thêm 40,000 quân, trong khi Mỹ đã có đến 68,000 người ở mặt trận Afghanistan. Từ khi tựu chức TT Obama đã ra lệnh tăng thêm 21,000 quân ở mặt trận này. Theo kế họach của cấp chỉ huy Mỹ, số quân gia tăng lần này sẽ được tập trung miền Nam và miền Đông của Afghanistan, những nơi cho đến nay Mỹ đã tập trung khá nhiều quân. Trong trường hợp không có tăng thêm quân bộ chiến ở Bắc Afghanistan, Mỹ có thể phải dựa vào sức mạnh của Không lực và Mỹ cũng cần nước Pakistan phải tiếp tục đánh lớn vào nhóm Taliban đang ẩn nấp ở vùng biên giới ráp ranh với Afghanistan. Chúng tôi nghĩ việc đổi mới chiến lược chiến thuật vẫn quan trọng hơn việc tăng quân. Bởi vì đánh khủng bố ở đầu Thế kỷ 21 khác với thời Mỹ lâm chiến đánh du kích Cộng sản trong thời chiến tranh lạnh cuối thế kỷ trước.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình